Và trị giá của chúng có thể lên tới hàng tỷ đô Một con số khủng khiếp, cho thấy lòng tham của con người thực sự không có giới hạn luôn.
Cảnh tượng rùng rợn: những túi ni lông bẩn thỉu chứa đầy găng tay y tế đã qua sử dụng. Một số có dính đất, một số còn cả vết máu Chúng được vứt lăn lóc trong một nhà kho ở ngoại ô Bangkok.
Ngay gần đó là một cái tô lớn, bên trong chứa thuốc nhuộm màu xanh và mấy chiếc găng treo vắt vẻo. Quan chức Thái Lan cho biết, đây chính là nơi các lao động nhập cư sẽ tìm cách "hô biến" những chiếc găng tay cũ nát thành hàng mới tinh, sau chuyến đột kích vào cơ sở này hồi tháng 12/2020.
Đây chỉ là một trong vô vàn nhà kho tương tự đang hoạt động tại Thái Lan, nhằm đáp ứng nhu cầu găng tay y tế đã bùng nổ từ khi đại dịch Covid-19 ập đến. Họ đang đóng thùng hàng triệu chiếc găng tay dưới chuẩn để xuất khẩu sang Mỹ và nhiều quốc gia khác trên thế giới, giữa cơn khủng hoảng vật tư có lẽ phải mất nhiều năm mới giải quyết xong.
CNN đã thực hiện một cuộc điều tra kéo dài hàng tháng trời và phát hiện ra hàng chục triệu găng tay fake hoặc đã qua sử dụng đã lọt vào Mỹ. Và con số ấy thực chất chỉ là phần nổi của tảng băng chìm thôi nhé
Các chuyên gia tin rằng đây là một ngành công nghiệp lừa đảo cực kỳ đáng sợ, thậm chí còn coi găng tay y tế là "mặt hàng nguy hiểm nhất Trái Đất hiện nay," theo lời chuyên gia Douglas Stein.
"Làn sóng những chiếc găng tay bẩn thỉu, không đạt chuẩn đang tràn vào nước Mỹ, trong khi quan chức liên bang đến giờ mới phần nào nắm được quy mô khủng khiếp của nó," - Stein chia sẻ.
Bất chấp những rủi ro có thể xảy ra với nhân viên y tế tuyến đầu và bệnh nhân, giới chức Mỹ đang gặp khó khăn trong việc xử lý hành vi buôn bán vật tư y tế bất hợp pháp. Một phần là vì các quy định nhập khẩu với mặt hàng này đã buộc phải nới lỏng khi đại dịch trở nên căng thẳng.
## Khi nhu cầu tăng phi mã, "cơ hội vàng" xuất hiện
Đầu năm 2020, nhu cầu thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) tăng chóng mặt khi đại dịch Covid-19 càn quét toàn cầu. Cùng với đó, giá găng tay y tế - cụ thể là găng tay cao su tổng hợp (nitrile) luôn ở mức cao ngất ngưởng.
Những chiếc găng tay này được sản xuất gần như toàn bộ tại Nam và Đông Á, dựa vào nguồn cung cao su thiên nhiên có giới hạn và các nhà máy sản xuất chuyên biệt. Nhu cầu tăng vọt, nguồn cung từ các thương hiệu uy tín, lâu đời không thể đáp ứng kịp.
Khi chính phủ và hệ thống y tế các nước phải khổ sở để kiếm đủ hàng, thì đó cũng là lúc nhiều công ty nhận ra cơ hội kiếm tiền khủng
## Câu chuyện đáng sợ từ những người bị lừa
Cuối năm 2020, Tarek Kirschen - một doanh nhân tại Miami đã đặt lô găng tay trị giá 2 triệu USD từ một công ty có trụ sở ở Thái Lan tên là Paddy the Room. Kirschen bán lại lô hàng này cho một nhà phân phối tại Mỹ.
"Thế rồi chúng tôi nhận được vô số cuộc gọi từ khách hàng, với thái độ cực kỳ kinh khủng. Họ la hét, hỗn loạn," - Kirschen nhớ lại. Ông sau đó đã phải tận mắt kiểm tra ngay khi lô hàng thứ 2 đến Miami.
"Toàn là găng tay tái sử dụng. Chúng được giặt rồi dùng lại," - ông kể. "Một số thậm chí vẫn còn bùn đất và vết máu. Số khác in hạn sử dụng từ 2 năm trước. Tôi không tin vào mắt mình nữa."
Kirschen đã phải hoàn tiền cho khách hàng, vứt bỏ lô găng tay ở bãi rác và cảnh báo FDA vào tháng 2/2021. Ông cho biết không có chiếc găng nào trong lô hàng được dùng cho mục đích y tế. Tuy nhiên theo CNN, các nhà phân phối khác của Mỹ đã nhận gần 200 triệu chiếc găng cũng từ Paddy the Room trong thời điểm dịch.
Và chẳng có thông tin gì về chuyện gì đã xảy ra với số găng này sau khi chúng đến Mỹ cả
Có ít nhất 2 nhà nhập khẩu cho biết toàn bộ lô hàng găng tay họ nhận được không phải là găng nitrile và cũng không đạt chuẩn. Như công ty Uweport cho biết họ không thể bán lại chúng cho các công ty dược như kế hoạch. Thay vào đó, họ phải bán với giá thấp hơn cho các nhà phân phối khác để sử dụng trong nhà hàng, khách sạn và nhà máy chế biến thực phẩm.
Chuyên gia Douglas Stein - người đã mua đồ bảo hộ PPE từ châu Á trong nhiều thập kỷ - đã theo dõi hàng loạt vụ lừa đảo bắt nguồn từ Đông Nam Á kể từ khi dịch bệnh bắt đầu. "Nó bất chính một cách lố bịch ở mọi công đoạn trong chuỗi cung ứng," - ông nhận xét.
Sở hữu mạng lưới kết nối người mua và bán trên LinkedIn, Stein thường xuyên phải tư vấn cho những người mất đến cả triệu dollar vì dính phải các lô găng tay y tế lừa đảo, và phải ngăn cản họ ký kết các hợp đồng quá phi thực tế với những mức chiết khấu hấp dẫn đến... không tưởng.
Louis Ziskin là một doanh nhân người Mỹ rất hứng thú với lĩnh vực này. "Chúng tôi thấy cơ hội kiếm tiền. Chúng tôi thấy có những khách hàng ngành y gần như phải cầu xin, lạy lục để có được chúng."
Chính vì vậy, công ty của Ziskin - AirQueen - đã xúc tiến đơn hàng trị giá 2,7 triệu đô từ Paddy the Room, thông qua một bên môi giới cũng từ châu Á. Đơn hàng phải thanh toán trước 100% giá trị.
Ziskin từng có tiền án. Ông từng phải ngồi tù hơn 10 năm sau khi bị bắt vì buôn lậu thuốc lắc tại Mỹ năm 2000. Nhưng suốt một thập kỷ qua, ông là một doanh nhân công nghệ thành đạt, tên tuổi xuất hiện trong Forbes. Thế rồi, ông bước vào thế giới buôn găng tay y tế khi đại dịch ập đến.
Một cuộc điều tra độc lập được thực hiện tại nhà kho ở Los Angeles sau đó xác nhận rằng hầu hết số găng tay Ziskin đặt mua không phải là găng nitrile, mà là găng cao su chất lượng thấp hơn hoặc làm từ vinyl - những loại bị cấm dùng cho mục đích y tế. Đa số là loại đã qua sử dụng, thậm chí còn có vết bùn đất bên trên.
Với lô hàng như vậy, Ziskin không có cơ hội nào bán được cho các bệnh viện cả.
"Đều là vì vấn đề an toàn thôi. Nhưng các công ty như vậy chưa bao giờ lọt vào danh sách đen thực sự khiến tôi choáng váng," - ông chia sẻ.
## Trò lừa đảo quá tinh vi
Thắc mắc của Ziskin là có cơ sở, nhưng nguyên nhân có thể là vì cú lừa ấy quá tinh vi. Paddy the Room đã gửi cho Ziskin các biên bản điều tra độc lập, cho thấy lô hàng gửi cho ông là loại hàng đạt chuẩn chất lượng. Nhưng các biên bản đều là fake. Bản thân công ty viết biên bản cũng không có thật luôn
Giống như Kirschen, Ziskin đã gửi đơn cảnh báo cho nhà chức trách ngay sau khi nhận lô hàng này hồi đầu năm 2021, cho cả FDA lẫn CBP (Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ). Tuy nhiên, dữ liệu nhập khẩu cho thấy lời cảnh báo của họ chẳng có giá trị gì. Bởi sau đơn cảnh báo của Ziskin hồi tháng 2, vẫn có 28 container chở hơn 80 triệu chiếc găng được chuyển đến Mỹ từ Paddy the Room.
## Kẽ hở trong quy định tạo cơ hội cho kẻ gian
Việc các lô hàng găng y tế kém chất lượng vào Mỹ dễ dàng một phần là vì FDA đã phải tạm thời nới lỏng quy định nhập khẩu do ảnh hưởng của đại dịch. "Đơn giản là không có câu trả lời. Không có cách nào để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng cả," - Stein giải thích. "Điều này mở toang cánh cửa cho những kẻ trục lợi bất nhân."
Người phát ngôn của FDA cho biết các lô hàng như vậy được nhập về "chỉ khi số găng tay ấy đáp ứng được tiêu chuẩn được chấp nhận, và có nhãn hiệu được in ấn rõ ràng rằng số găng này không được sản xuất dưới điều kiện nhiều rủi ro." Nhưng thực tế khi kiểm tra, chuyện số găng này không đạt chuẩn gần như chỉ được phát hiện sau khi hàng được chuyển tới rồi.
Tháng 8/2021, FDA cuối cùng đã phát hành cảnh báo nhân viên cảng về Paddy the Room, trong đó yêu cầu mọi lô hàng từ công ty này đều phải được kiểm tra kỹ càng. Và đó là 5 tháng sau khi Kirschen và Ziskin gửi đơn cho họ
Theo báo cáo của CBP, họ đã thu giữ 40 triệu khẩu trang và hàng trăm ngàn trang thiết bị bảo hộ y tế bị làm giả. Một vài lô găng tay cũng bị thu giữ, nhưng không rõ số lượng bao nhiêu.
Nguồn: soha.vn