Lá phổi là "linh hồn" của hệ hô hấp, đặc biệt quan trọng trong thời điểm COVID-19 vẫn còn đó nè!
Phổi chính là bộ phận xịn nhất trong hệ thống hô hấp của mình. Nhiệm vụ chính của phổi là trao đổi khí – đưa oxy từ không khí vào tĩnh mạch phổi và thải CO2 ra ngoài.
Ngoài ra, phổi còn có những "skill phụ" khác như chuyển hóa một số chất sinh hóa, lọc độc tố trong máu. Phổi cũng là nơi "cất trữ" máu nữa đó!
Trong bối cảnh COVID-19 vẫn "lởn vởn" như hiện nay, việc giữ cho phổi khỏe mạnh càng trở nên cực kỳ quan trọng. Dưới đây là những việc bạn nên và không nên làm để giữ phổi luôn trong trạng thái "full máu" nhất nhé:
3 việc phải tránh xa ngay lập tức
1. Tránh xa thuốc lá và thuốc lá điện tử
Nghe đi nghe lại mãi nhưng các bác sĩ vẫn phải nhắc: Dứt khoát bỏ thuốc lá ngay! Đây là nguyên nhân số 1 gây tử vong do ung thư phổi và là yếu tố nguy cơ chính gây nhiễm trùng phổi cũng như các bệnh về phổi, bao gồm cả tắc nghẽn mạn tính phổi (COPD). Thực tế, COPD (bao gồm bệnh khí thủng phổi và viêm phế quản mãn tính) là nguyên nhân hàng đầu thứ 3 gây tử vong ở Mỹ luôn.
Hút thuốc lá hoặc hít khói thuốc lá làm "phá nát" hệ thống tự làm sạch của phổi. Các chất độc hại và hạt gây ung thư "đóng quân" trong đường thở và trong các túi khí nhỏ (phế nang) – nơi có nhiệm vụ cung cấp oxy cho máu và loại bỏ CO2.
Tương tự, khói cần sa cũng chứa siêu nhiều hóa chất và chất gây ung thư y chang khói thuốc lá.
2. Tránh các nguy cơ làm lây lan vi trùng
Che miệng khi ho và hắt hơi vừa lịch sự, vừa là thói quen vệ sinh chuẩn chỉnh. Ho/hắt hơi vào khuỷu tay có thể "block" sự lây lan của virus cúm, cảm lạnh thông thường và các bệnh hô hấp nghiêm trọng hơn.
Viêm phổi thường phát triển dưới dạng biến chứng của bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, đặc biệt là cúm. Những người mắc COVID-19 có thể bị biến chứng phổi nghiêm trọng đó nha. Các chiến lược khác để ngăn chặn sự lây lan vi trùng gây nhiễm trùng phổi bao gồm: rửa tay thường xuyên; ở nhà khi bạn bị bệnh hoặc tránh tiếp xúc gần với người bị nhiễm trùng đường hô hấp.
Ai cũng có thể bị viêm phổi nhưng người lớn tuổi, trẻ em và người mắc các bệnh mãn tính như hen suyễn và COPD đặc biệt dễ bị "dính đạn". Tương tự với COVID-19, nó có thể tấn công bất cứ ai, và nhóm nguy cơ cao nhất là người lớn tuổi, người có sẵn bệnh nền.
3. Tránh chất ô nhiễm và khí thải độc hại
Các chất ô nhiễm trong không khí ảnh hưởng đến mọi người theo những cách khác nhau nhưng chúng hầu như luôn "toxic" với phổi. Các hạt siêu nhỏ (ví dụ: khí thải ô tô và các chất ô nhiễm khác) có thể bị "mắc kẹt" trong hệ hô hấp và gây viêm. Trong khi đó, hít phải độc tố có thể phá hủy mô phổi luôn.
Tất nhiên, bạn không thể kiểm soát hoàn toàn mọi thứ bạn hít vào phổi mặc dù đeo khẩu trang có thể giúp ích phần nào.
Hãy giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm càng nhiều càng tốt khi làm việc với các chất gây kích ứng và độc tố đã biết, như sơn gốc dầu, sợi thủy tinh, thuốc trừ sâu hoặc hóa chất gia dụng. Bếp gas, nến thơm và lò sưởi cũng có thể là nguồn gây ô nhiễm không khí trong nhà đó nhé!
9 việc nên làm thường xuyên
1. Kiểm soát các bệnh mãn tính
Nhiễm trùng phổi thường phát triển dưới dạng biến chứng của một bệnh mãn tính khác - Michael Niederman MD, chuyên gia về phổi ở New York cho biết. Những người bị suy tim sung huyết - tình trạng mãn tính khiến tim phù nề và phải vật lộn để bơm đủ máu - có thể xuất hiện chất lỏng tích tụ trong phổi, làm tăng nguy cơ viêm phổi do vi khuẩn.
Hoặc nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch và tăng nguy cơ nhiễm trùng phổi. Vì vậy, kiểm soát kỹ bất kỳ bệnh mãn tính nào sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng đường hô hấp nha!
2. Tiêm vắc-xin ngừa cúm
Biện pháp này có thể ngăn ngừa bệnh cúm và nguy cơ phát triển bệnh viêm phổi do cúm. Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) kêu gọi tất cả người trưởng thành nên tiêm vắc-xin ngừa cúm hàng năm. CDC khuyến nghị hai loại vắc-xin có thể bảo vệ bạn chống lại một số vi khuẩn có thể gây viêm phổi:
• Người lớn từ 65 tuổi trở lên và bất kỳ ai (từ 2 tuổi trở lên) mắc bệnh tiềm ẩn có thể tăng nguy cơ mắc bệnh phế cầu khuẩn nên tiêm vắc-xin polysacaride phế cầu khuẩn (PPSV23 hoặc Pneumovax).
• Vắc-xin kết hợp phế cầu khuẩn (PCV13 hoặc Prevnar 13) được khuyên dùng cho người lớn từ 19 đến 64 với các tình trạng suy giảm miễn dịch. Người lớn từ 65 tuổi trở lên không bị suy giảm miễn dịch và chưa từng tiêm vắc-xin PCV13 nên hỏi ý kiến bác sĩ về việc có nên tiêm không.
3. Ăn nhiều rau và trái cây
Một chế độ ăn nhiều trái cây và rau không chỉ tốt cho đường ruột, tim mà còn giúp ngăn ngừa bệnh phổi mãn tính. Theo nghiên cứu quy mô lớn của Thụy Điển với những người hiện và từng hút thuốc lá, người ăn nhiều trái cây, rau quả có nguy cơ mắc COPD thấp hơn hẳn. Táo, lê, rau lá màu xanh và ớt cung cấp sự bảo vệ "xịn" nhất. Càng ăn nhiều, lợi ích càng lớn!
Các loại rau họ cải như bông cải xanh, cải Brussels, cải kale còn có tác dụng ngừa ung thư, mặc dù chưa rõ ràng với ung thư phổi.
Gần đây, một nghiên cứu lớn của Nhật Bản chỉ ra rằng rau họ cải có thể làm giảm nguy cơ ung thư phổi ở những người không hút thuốc. (Nhưng nếu bạn là người hút thuốc hoặc từng hút thuốc, hãy cẩn trọng nhé. Bởi các nghiên cứu cho thấy, bổ sung beta-carotene làm tăng nguy cơ ung thư phổi ở những người hút thuốc đó).
4. Hít thở không khí bên ngoài
Để khỏe toàn diện, hầu hết người trưởng thành khỏe mạnh nên có 150 phút hoạt động thể chất vừa phải hoặc 75 phút hoạt động cường độ mạnh mỗi tuần. Bất kỳ bài tập nào làm nhịp tim tăng lên đều có lợi, bao gồm bơi lội, đạp xe, làm vườn hoặc đi bộ nhanh.
Khi tập thể dục, phổi của bạn cũng "làm việc" nữa đó. Chúng tăng cường cung cấp oxy cho cơ thể để lấy năng lượng và loại bỏ CO2. Nhờ đó, tim lưu thông nhiều oxy hơn đến cơ bắp. Bạn có thể cảm thấy hụt hơi sau khi tập nhưng không phải khó thở nhé!
Tập thể dục thường xuyên làm cho quá trình đó hiệu quả hơn, do đó bạn sử dụng ít oxy hơn và ít bị "gió" hơn theo thời gian. Ngay cả đối với những người mắc bệnh phổi tiềm ẩn, hoạt động thể chất của cơ thể vẫn sẽ tốt hơn nếu duy trì lượng vận động thích hợp.
5. Tập yoga
Theo một số nghiên cứu, các bài tập yoga đơn giản như giãn cơ và hít thở thực sự có thể làm tăng chức năng phổi cũng như khả năng tập thể dục của bạn đó! Một nghiên cứu đăng trên Trung tâm Thông tin Công nghệ Sinh học Quốc gia Hoa Kỳ đã chọn lựa ngẫu nhiên 43 bệnh nhân mắc COPD từ trung bình đến nặng để thực hiện một trong 2 can thiệp.
Một nhóm đã tham gia 12 tuần tập "pranayama" hay thở yoga và được đào tạo về COPD trong khi nhóm kiểm soát chỉ được học về COPD. Khi các nhà nghiên cứu so sánh hiệu suất của 2 nhóm trong bài kiểm tra đi bộ 6 phút, nhóm pranayama cho thấy sự cải thiện "đỉnh of chóp" về sức bền.
Nguồn: soha.vn