Thay vì cứ ngồi lì ở văn phòng, giờ đây hội trẻ trâu đang "quay xe" sang làm freelancer, kinh doanh online hay chạy xe công nghệ... để thoát khỏi drama deadline, tự chủ được thời gian và quan trọng nhất là giữ gìn sức khỏe tâm thần cho bản thân
Deadline chồng deadline, công việc như... cơm nguội hâm lại mỗi ngày, cộng thêm kỳ vọng của sếp cứ tăng mãi - combo này đang khiến bao bạn trẻ rơi vào tình trạng "burn out" nặng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), "burn out" chính là hội chứng do căng thẳng kéo dài ở môi trường làm việc mà không được xử lý kịp thời. Và nó chỉ áp dụng cho chuyện công sở thôi nhé!
"Burn out" văn phòng không chỉ đến từ áp lực công việc, mà còn vì mối quan hệ con người ngày càng "xa lạ như người dưng". Thay vì chỉ chạy theo tiền lương hay chức vụ, giờ các bạn trẻ đang tìm kiếm work-life balance thực sự, ưu tiên mental health và một cuộc sống có nghĩa hơn
Bình Phương (25 tuổi, Phường Bình Thạnh, TP. HCM) đã quyết định "đập bàn nghỉ việc" vào tháng 5/2025. Trong khi hội bạn bè còn đang quay lại văn phòng sau kỳ nghỉ lễ 1/5, cô lại bận rộn bàn giao công việc và đếm ngược từng ngày để "thoát khỏi ma trận".
Chia sẻ với Sinh Viên Việt Nam, Bình Phương cho biết, cô nghỉ việc vì không thể gánh nổi khối lượng công việc siêu to khổng lồ nữa. "Nghĩ đến việc rời văn phòng, mình thấy nhẹ cả người luôn. Nhớ lại hồi trước, mỗi ngày mình thức dậy, ăn sáng, ăn mặc đẹp đẽ rồi đến công ty đúng giờ, làm việc chăm chỉ. Hết ngày về nhà, mình tắm rửa, ăn uống, xem phim, ngủ một giấc rồi sáng mai lại đón ngày mới và đi làm. Mình cứ tự hỏi: 'Tôi đang làm gì với cuộc đời vậy?'. Và tháng 6/2025, mình chấm dứt hợp đồng lao động và chính thức nghỉ việc", Bình Phương kể.
Sau khi nghỉ, cô nhận việc thiết kế freelance để kiếm thêm thu nhập. Tuy nhiên, số lượng job không đều đặn nên nguồn tiền cũng bấp bênh hơn xưa. "Hiện mình sống cùng gia đình nên may mắn là chi phí sinh hoạt không quá cao. Giờ mình cũng đã có công việc mới ở lĩnh vực khác rồi. Mình nghĩ, môi trường văn phòng, công sở không còn phù hợp với mình nữa", Bình Phương nói.
Với nhiều bạn trẻ, công việc từng là nơi để flex năng lực, học hỏi và xây dựng sự nghiệp. Nhưng khi deadline nối tiếp deadline, mà cố gắng thì nhiều nhưng sếp không công nhận, không thăng chức hay tăng lương, thì dần dần khối lượng công việc biến thành áp lực khủng khiếp, khiến họ mất hết vibe ban đầu
Lan Anh (29 tuổi, Phường Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội) cũng quyết định nghỉ việc văn phòng từ tháng 10/2023 để làm freelance, nhằm chủ động thời gian và thoải mái tinh thần hơn.
Lúc đó, Lan Anh làm tận 2-3 công việc cùng lúc, cụ thể về truyền thông, quản lý nội dung cho một trung tâm vẽ thiếu nhi... "Ngoài làm về truyền thông, mình hỗ trợ tổ chức các buổi workshop vẽ tranh dành cho các bạn nhỏ. Công việc tiếp xúc với trẻ con khiến mình thấy vui vẻ, nhiều năng lượng tích cực. Cũng trong thời gian này, mình tham gia cộng tác cho một số sự kiện văn hóa như lễ hội áo dài, triển lãm tranh, sự kiện chào Năm mới, tất niên công ty... Mình có thêm nhiều trải nghiệm mới mẻ lắm", cô chia sẻ.
Nhiều bạn trẻ như Lan Anh ban đầu nghĩ làm freelance sẽ tự do, nhưng càng làm càng hiểu: công việc đúng là tự do, nhưng cũng đồng nghĩa với việc phải tự lo và tự xử lý mọi thứ phát sinh. Khi làm tự do, bạn cần kỹ năng quản lý bản thân siêu đỉnh, từ việc sắp xếp ưu tiên công việc, gặp khách hàng trực tiếp, vừa làm vừa xây dựng portfolio của bản thân.
Cũng theo Lan Anh, mức lương phụ thuộc vào số lượng đầu việc nhận được từ khách, trung bình tổng thu nhập khoảng 15-20 triệu đồng/tháng. Nhưng có tháng không có việc thì cũng đồng nghĩa không có thu nhập luôn Vì vậy, tháng 5/2025, Lan Anh quyết định quay trở lại văn phòng với công việc full-time liên quan đến truyền thông. Cuối tuần rảnh thì cô nhận thêm việc viết content, tổ chức sự kiện... để tăng thêm thu nhập.
"Mình nghĩ, để vượt qua 'burn out' văn phòng, điều đầu tiên người trẻ cần làm là nhìn nhận lại giới hạn của bản thân và chọn công việc vừa sức. Không phải deadline nào cũng cần đánh đổi bằng sức khỏe, và không phải cố gắng nhiều hơn luôn cho kết quả tốt hơn đâu. Việc sắp xếp thời gian cá nhân với công việc là cực kỳ cần thiết. Bạn có thể bắt đầu bằng việc hạn chế xử lý công việc ngoài giờ, sắp xếp thời gian nghỉ ngơi, tập gym hợp lý và dành những khoảng thời gian không liên quan đến công việc mỗi ngày", Lan Anh chia sẻ thêm.
Quỳnh Anh (26 tuổi, Phường Diên Hồng, TP. HCM) cũng vừa nghỉ việc và đang làm freelance. Cô cho biết, thu nhập hiện tại không bằng hồi làm công sở. Cô phải gánh hai nghề một lúc: review sản phẩm, viết kịch bản và quay dựng video thực tế cho khách hàng. Dù khối lượng công việc không khác mấy, Quỳnh Anh vẫn thấy thoải mái hơn khi rời ghế công sở.
"Ít nhất lúc này, mình có thể thử nhiều việc cùng lúc, chủ động về thời gian, không để công việc kiểm soát mình. Hiện mình đang học thêm tiếng Đức, cũng như trải nghiệm kỹ năng mới như: đi du lịch, làm gốm, học đàn piano, tập yoga... Nhiều người từng hỏi sao mình đang có việc văn phòng nhàn hạ mà lại bỏ, kinh tế đang khó khăn, có việc là may rồi mà còn nghỉ. Nhưng cuối cùng, mình muốn có trải nghiệm sống tích cực hơn, mới mẻ hơn", Quỳnh Anh tâm sự.
Dù phải làm nhiều việc một lúc để đạt mức lương tương xứng như hồi làm văn phòng, Quỳnh Anh vẫn thấy hài lòng. Tuy nhiên, cô lo khi đến 30 tuổi sẽ không thể tiếp tục làm việc với cường độ cao như hiện tại.
Hữu Duy (Phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp) đã gắn bó với công việc Giám sát Kinh doanh khu vực hơn 3 năm. Công việc vừa có tính chất văn phòng, vừa phải đi công tác thị trường để thu thập báo cáo và đề xuất giải pháp cải thiện doanh số về cho cấp quản lý.
"Sau khi làm việc ở hai môi trường thì mình lại thích công việc năng động, di chuyển nhiều hơn. Bởi nó không gò bó trong một không gian cố định. Công việc không lặp đi lặp lại giống nhau. Và xử lý công việc ở văn phòng thì cũng nhẹ đầu hơn. Hơn hết, mình có thời gian gặp gỡ và tạo dựng mối quan hệ mới, tìm hiểu văn hóa, đặc sản tại mỗi địa phương... Điều này giúp mình nâng cao khả năng thích nghi, học hỏi cái mới, hoàn thiện bản thân ngày một tốt hơn", anh chia sẻ.
Hữu Duy cho biết, thu nhập khá ổn định và anh hài lòng với công việc hiện tại. "Những lúc cao điểm, công việc phải di chuyển nhiều nên bạn cần có sức khỏe tốt. Đôi khi, thời tiết xấu khiến cơ thể mệt mỏi, sẽ ảnh hưởng đến công việc. Với tính chất đi công tác thường xuyên, bạn cần giữ giờ giấc sinh hoạt ổn định, nghỉ ngơi đủ để nạp lại năng lượng sau mỗi chuyến di chuyển dài", Hữu Duy tâm sự.
Theo chị Trần Thị Hải Lý (ThS Kinh doanh Quốc tế, trường Friedrich Alexander University of Erlangen Nuremberg, Đức) - Giám đốc Nhân sự, Công ty viAct, với nhiều năm làm việc trong lĩnh vực Quản trị Nhân sự và Cố vấn Chiến lược Con người, chị đã chứng kiến không ít cuộc "dịch chuyển" của các thế hệ lao động. Nhưng chưa bao giờ sự chuyển dịch lại mang tính bước ngoặt như hiện nay: Người trẻ dần rời bỏ những ô cửa kính văn phòng để tìm kiếm những lối đi mới, nơi sức khỏe tinh thần và sự cân bằng cuộc sống được đặt lên hàng đầu.
"Đứng trước làn sóng này, không ít góc nhìn truyền thống vội vã dán nhãn giới trẻ là 'thiếu cam kết' hay 'kém chịu áp lực'. Tuy nhiên, tôi cho rằng, đây không phải là sự thoái lui, mà là một cuộc tái định nghĩa về sự thành công. Thế hệ trẻ hôm nay không còn muốn cống hiến đến kiệt sức để đổi lấy danh vọng. Sự phát triển của nền kinh tế tự do đã cho họ thấy một thực tế cốt lõi: Sự nghiệp chỉ là một phần của cuộc sống, chứ không phải toàn bộ cuộc sống", chị Hải Lý nhận định.
"Sự chuyển dịch này cũng đang giáng một đòn mạnh vào tư duy quản trị xơ cứng. Việc kiểm soát thời gian hay chấm công khắt khe tại văn phòng đã lỗi thời rồi. Nếu doanh nghiệp chỉ thu hút bằng lương thưởng mà thiếu đi sự linh hoạt cùng môi trường an toàn về tâm lý, họ sẽ đánh mất nhân tài. Cuộc chơi nhân sự hiện đại bắt buộc phải chuyển sang quản trị dựa trên kết quả thực tế", chị Hải Lý cho biết thêm.
Chị Hải Lý cũng lưu ý: "Việc rời bỏ văn phòng chưa bao giờ là một cuộc dạo chơi màu hồng cả. Tự do luôn đi kèm với sự bấp bênh về tài chính, phúc lợi và ranh giới mờ mờ giữa 'cân bằng' và 'mất phương hướng'. Khi không còn quy chuẩn công sở, năng lực tự kỷ luật mới là thứ quyết định một cá nhân có thể đi xa hay không. Tôi đánh giá xu hướng này là một tín hiệu tích cực, thúc đẩy cả người lao động lẫn nhà tuyển dụng cùng nhìn lại giá trị thực của công việc. Việc rời bỏ văn phòng không nên là một cuộc 'chạy trốn' cảm tính, mà cần đi kèm với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về năng lực, tài chính và bản lĩnh để tự thiết lập một lối sống bền vững cho chính mình".
xu hướng rời bỏ môi trường văn phòng
lựa chọn công việc tự do và linh hoạt
tác động của burnout đến sức khỏe tinh thần
quản trị nhân sự thích nghi với thế hệ mới
Nguồn: svvn.tienphong.vn