Dạo này, đám Gen Z và Millennials đang phải đối mặt với chuyện "burn out" (kiệt sức) khủng khiếp lắm luôn Mất hết động lực học tập, làm việc, cảm giác như pin sắp hết, còn 1% nhưng không có chỗ sạc, không care gì nữa...
Gen Z đang "cháy rụi" từng ngày
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa hội chứng kiệt sức (burn-out syndrome), hay "cháy sạch" như kiểu nến cháy hết sáp ấy, là vấn đề tâm lý liên quan đến nghề nghiệp. Hội chứng này xuất hiện khi stress mãn tính trong công việc, học tập không được xử lý kịp thời. Nó được nhận diện qua ba yếu tố: phản ứng trước môi trường làm việc, cách nhìn nhận bản thân, và cách đối phó với khối lượng công việc. Ba thứ này combine lại là disaster luôn - kiệt quệ cả tinh thần lẫn thể chất.
Nguyễn Minh An, sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội bắt đầu cảm nhận rõ sự mệt mỏi sau đợt thực tập dài. "Dù đã qua kỳ thực tập, mình vẫn chưa tìm được hướng đi cho bản thân. Cứ cố thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau nhưng cảm thấy lạc lối, không phù hợp. Mình luôn tự hỏi liệu có nên tiếp tục không, rồi cuối cùng bị mắc kẹt trong chính những suy nghĩ bế tắc đó," Minh An chia sẻ.
An cho biết thêm, khoảng thời gian đó cậu mất hết hứng với mọi thứ, không muốn gặp bạn bè hay tham gia hoạt động xã hội nữa. "Tâm trạng chán nản và lo âu cứ bủa vây khiến mình khó kiểm soát cảm xúc, không thể tập trung làm gì cả. Mình luôn tự trách nhưng lại không có đủ động lực để thay đổi, rồi mất ngủ, lo lắng triền miên, ăn uống thất thường," An nói.
Tương tự, Trần Phương Nam, sinh viên ngành Kỹ thuật Cơ khí tại Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM cũng rơi vào tình trạng này khi không thể quản lý khối lượng công việc quá tải. "Mình thường không biết cách từ chối khi ai đó nhờ vả, cứ nghĩ phải cố hoàn thiện mọi thứ. Dần dần, cảm giác áp lực nặng nề khiến mình rối bời, thiếu động lực và chẳng còn hiểu rõ mình muốn gì," Nam bộc bạch.
Nam kể, có lúc cậu phải ngừng hết mọi thứ vài ngày chỉ để suy nghĩ xem tại sao phải làm những công việc đó. "Ban đêm, mình thường trở về nhà với cảm giác kiệt sức, không biết đã làm được gì trong cả ngày. Cảm giác bất lực và mệt mỏi cứ đeo bám khiến không còn động lực tiến lên," Nam chia sẻ thêm.
Lê Hoài Anh, sinh viên ngành Sư phạm Tin học tại Đại học Đà Nẵng cũng gặp vấn đề "burn out" khi đối mặt với áp lực điểm số và kỳ vọng từ gia đình. Hoài Anh cho biết: "Gia đình luôn mong mình đạt học bổng, khen thưởng và bằng loại ưu, nhưng áp lực đó lại khiến mình mất niềm vui học tập. Mỗi ngày căng thẳng khi nghĩ đến các bài kiểm tra và luận án tốt nghiệp, cảm thấy như không còn đủ năng lượng để tiếp tục."
Hoài Anh chia sẻ thêm, cô nàng cảm thấy lạc lõng khi nhìn bạn bè xung quanh đạt được thành công nhỏ, còn bản thân chỉ loay hoay với sách vở. "Mình từng phải tạm ngừng một thời gian, chỉ để suy nghĩ về hướng đi tiếp theo. Dù gia đình rất kỳ vọng, nhưng mình lại cảm thấy chỉ đang cố gắng vì người khác chứ không phải vì chính bản thân," Hoài Anh thừa nhận.
Vậy làm sao thoát khỏi vòng xoáy "burn out"?
Giải thích về hiện tượng "burn out", anh Lê Quang Huy, chuyên gia tư vấn tâm lý tại một trung tâm đào tạo kỹ năng sống tại quận Cầu Giấy, Hà Nội cho rằng đây là trạng thái cạn kiệt năng lượng cả thể chất lẫn tinh thần. "Khi một người rơi vào tình trạng này, mỗi ngày trôi qua chỉ là mệt mỏi và căng thẳng kéo dài, không còn cảm thấy công việc hay học tập mang lại giá trị gì," anh Huy cho biết.
Theo anh Huy, nguyên nhân thường bắt nguồn từ việc làm quá sức mà không nghỉ ngơi hợp lý. "Các bạn thường cố gắng quá nhiều nhưng lại không thấy kết quả xứng đáng. Về nhà, thay vì nghỉ ngơi, họ vẫn lo lắng về công việc chưa hoàn thành, cứ thế lao vào làm không quan tâm đến thời gian. Thiếu khả năng từ chối các yêu cầu dẫn đến áp lực tăng, dễ xung đột với người khác và dần mệt mỏi trong mọi hoạt động," anh Huy chia sẻ thêm.
Khi tình trạng này vượt quá sức chịu đựng, người trẻ có xu hướng muốn từ bỏ tất cả, tránh xa xã hội và thậm chí không còn hứng thú với tương lai hay các mối quan hệ cá nhân. Ở mức độ nghiêm trọng, "burn out" có thể kéo theo các vấn đề tâm lý nặng như trầm cảm hoặc tổn thương sức khỏe thể chất.
Để tránh rơi vào vòng xoáy "burn out", anh Quang Huy khuyến nghị các bạn trẻ nên nhìn nhận mọi áp lực như trải nghiệm giúp khám phá giới hạn bản thân. "Hãy ghi những suy nghĩ lên giấy để tự nhìn nhận lại, từ đó giữ bình tĩnh và xác định việc cần ưu tiên, gì có thể bỏ qua và điều nên tìm tư vấn từ người khác," anh Huy khuyên.
Anh Huy cũng nhấn mạnh: "Đừng ngại khi cần giúp đỡ, vì biết khi nào cần hỗ trợ cũng là hành động dũng cảm. Sau khi hoàn thành công việc, hãy dành thời gian ăn mừng thành tựu nhỏ để tạo động lực. Đồng thời, học thêm kỹ năng mới cũng giúp tạo sự hứng khởi và giảm áp lực trong cuộc sống."
Nguồn: svvn.tienphong.vn