Một trong những điều mà các bậc cha mẹ hay làm nhất, hóa ra lại là điều... nên bỏ gấp đi là vừa
Làm cha mẹ, một trong những skill quan trọng nhất chính là biết cách công nhận và khen ngợi những thành tích cũng như thói quen tốt của con. Đó chính là lúc bạn đang khuyến khích những hành vi tích cực, nuôi dưỡng sự tự tin và lòng tự trọng cho con mình.
Tuy nhiên, ai cũng biết là không ai hoàn hảo ngay từ đầu, sẽ có lúc con bạn "ăn quả lừa" và đưa ra những lựa chọn không được sáng suốt lắm. Trong những tình huống như vậy, cách bạn phản ứng và xử lý sẽ quyết định phần lớn đến việc con bạn có thể rút kinh nghiệm, có những lựa chọn khôn ngoan hơn và hình thành các thói quen lành mạnh trong tương lai hay không.
Bài viết của một chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục tại Mỹ dưới đây sẽ cho bạn một cái nhìn tổng quan, giúp bạn có những lựa chọn đúng đắn hơn trong cách ứng xử khi con mình "phá" mà bạn có thể tham khảo nhé!
3 điều CẦN làm khi con mắc lỗi
1. Chê hành vi, đừng chê bản chất con người
Việc khen ngợi những hành vi cụ thể của trẻ sẽ hiệu quả hơn nhiều so với khen chung chung. Có sự khác biệt khá lớn giữa hai câu: "Con đúng là một đứa trẻ ngoan" và "Con đã làm rất tốt khi cất đồ chơi về đúng chỗ".
Tương tự, khi con mắc lỗi, bạn cũng chỉ nên focus vào hành vi của nó thôi. Con nên bị nhắc nhở vì một hành động sai, chứ không phải bị "dìm hàng" về mặt bản chất. Hành vi thì có thể thay đổi được, còn bản chất thì không, do đó cách bạn khen hay chê đúng sẽ quyết định việc con có thể tiến bộ hay không.
Ví dụ, bạn có thể nói: "Mẹ không thích việc con đánh em trai mình. Đó không phải là việc tốt đâu", thay vì: "Con đúng là một người anh tệ".
Phê bình theo cách này, bạn còn cho con thấy được rằng luôn có các lựa chọn tốt hơn để cân nhắc trong tương lai đấy!
2. Khuyến khích con trở thành người biết giúp đỡ người khác
Adam Grant, giáo sư chuyên ngành tâm lý học đến từ Mỹ khuyến cáo rằng trước khi trẻ đến tuổi đi học, chúng ta nên khuyến khích con trở thành những người biết giúp đỡ người khác. Hãy cho con tham gia vào các công việc hàng ngày và điều đó sẽ giúp con có lòng trắc ẩn cũng như cảm giác được rằng chúng có ý nghĩa với người khác.
Bạn có thể giúp con nâng cao lòng tự trọng bằng cách hỏi những câu như: "Con có sẵn lòng chia sẻ không? Con có muốn chăm sóc và quan tâm đến người khác không? Con có thể chơi với em trong khoảng 10 phút để giúp mẹ không?".
Chuyên gia cho biết bà đã ước mình làm điều này với con khi chúng còn nhỏ. Đến lúc bà yêu cầu các con làm việc nhà thì khi đó chúng đều đã khoảng 9 tuổi, quá muộn luôn. Họ cũng đã có những cuộc cãi vã vì các con không quen với việc giúp đỡ bố mẹ từ bé.
Các bạn hãy rút kinh nghiệm nhé: Hãy yêu cầu con thực hiện các nhiệm vụ đơn giản từ sớm!
3. Nói chuyện cởi mở về cảm xúc
Một gợi ý rất hay đến từ Tiến sĩ Markus Paulus, một giáo sư chuyên ngành phát triển tâm lý tại Đại học Ludwig Maximilian ở Munich, Đức.
Tiến sĩ Markus khuyên chúng ta nên có những cuộc trao đổi cởi mở với con và thường xuyên thực hiện những hoạt động để khám phá các cảm xúc của con. Ví dụ nếu con trai bạn đang la hét với em gái, hãy hỏi con cảm thấy ra sao trong quá trình đó cũng như cô em gái sẽ cảm thấy thế nào khi bị anh trai "ăn hiếp".
Mục đích của việc này là hướng con trẻ đi tới một thế giới cảm xúc phong phú và tích cực. Trong một nghiên cứu, các nhà khoa học quan sát các bậc phụ huynh đọc truyện tranh cho con và phát hiện ra rằng những đứa trẻ được yêu cầu nói về cảm xúc trong cuốn sách có xu hướng chia sẻ nhanh hơn và thường xuyên hơn.
2 điều TRÁNH khi con phạm lỗi
1. Tránh sỉ nhục con
Giáo sư Adam Grant cho rằng, việc sỉ nhục một đứa trẻ là công cụ kém hiệu quả và có thể gây ra những tác động siêu tiêu cực.
Ví dụ, khi con bạn làm gì đó sai, việc bạn sỉ nhục con, dù có hay không có mặt người khác cũng khiến con cảm thấy rằng nó không phải là một người tốt.
Thay vào đó, nếu bạn biết cách làm cho con cảm thấy một chút tội lỗi thì con sẽ có xu hướng "sửa chữa" những việc làm sai và muốn "bù đắp". Đây chính là động lực cho sự thay đổi tích cực của con trong tương lai đấy!
"Khi trẻ cảm thấy tội lỗi, chúng sẽ có xu hướng hối hận về những gì đã làm, đồng cảm với người mà chúng vừa làm hại và cố gắng giải quyết, bù đắp cho những hành vi của chúng", giáo sư Adam khẳng định.
Giáo sư Adam cũng lấy ví dụ từ một cuộc nghiên cứu trong đó những đứa trẻ được đưa cho một con búp bê bằng vải và trong quá trình chơi, chiếc chân trái của con búp bê bị tuột ra. Những đứa trẻ bị mắng mỏ, sỉ nhục đã né tránh các nhà nghiên cứu và không thừa nhận chúng làm hỏng con búp bê. Trong khi những đứa trẻ cảm thấy tội lỗi thì tình nguyện khâu lại cái chân bị rơi luôn.
2. Tránh "hối lộ" con
"Nếu lần sau con không đánh em, mẹ sẽ mua cho con một chiếc ô tô đồ chơi" - có thể bạn đã nói những câu tương tự như thế nhiều lần mà không nhận ra rằng cách nói này rất có vấn đề đấy.
Đôi khi, các bậc phụ huynh cố gắng "fix bug" những việc làm sai của con bằng hành vi "hối lộ", nhưng một số nhà nghiên cứu cho biết cha mẹ nên tránh thói quen này.
Hối lộ chỉ có tác dụng trong thời gian ngắn thôi. Và những hành vi tốt không nên đi kèm với những phần thưởng như đồ ăn hay đồ chơi. Cha mẹ phải làm sao để con hiểu rằng, việc chúng cư xử tốt là điều tự nhiên, điều nên làm, chứ không phải để "có lợi" hay "kiếm thêm quà" gì đâu nhé!
Tác giả bài viết - Lynne Azarchi là giám đốc điều hành Trung tâm Thanh thiếu niên Kidsbridge, một tổ chức phi lợi nhuận tại Mỹ có nhiệm vụ ngăn chặn việc bắt nạt ở trẻ em.
Bà Lynne Azarchi cũng đồng thời là tác giả của cuốn sách "The Empathy Advantage: Coaching Kids to be Kind, Respectful and Successful" (tạm dịch: Lợi ích của sự cảm thông: Dạy con trở thành người tốt, biết tôn trọng người khác và thành công).
Theo CNBC
Nguồn: kenh14.vn