Nuôi con giỏi không phải để có đứa trẻ "hoàn hảo" mà là dùng yêu thương và tôn trọng để con dám sống thật, biết ranh giới và có trái tim ấm
Cứ mỗi dịp Tết về thăm họ hàng, có lẽ điều khiến các mẹ lo nhất chính là cảnh người lớn trêu trẻ nhỉ? Trẻ thì tủi thân, người lớn thì ngượng ngùng, mà có khi chỉ vài câu nói là mất vui, giận hờn, thậm chí cắt đứt liên lạc luôn
Có một mẹ từng kể chuyện khiến chị phiền lắm. Hôm đó chị đưa con về nhà ngoại chơi Tết. Một người họ hàng xa cũng đến ăn cơm chung. Rượu vào vài chén, bác ấy cười lớn, rút ra một phong bao lì xì dày cộp rồi nói với bé: "Gọi cậu đi, gọi thì mới cho lì xì nè".
Bé không quen người đó, xấu hổ quay đầu chui vào lòng mẹ luôn.
Sắc mặt người họ hàng lập tức trầm xuống, giọng đầy mỉa mai: "Đến chào cũng không biết chào, đúng là vô lễ. Trẻ con thành phố mà vậy à". Bị nói vậy, bé òa khóc nức nở Người họ hàng mới ngượng ngùng nhét bao lì xì vào tay bé, cố dỗ dành. Nhưng trẻ con đâu có hiểu tiền là gì, làm sao dỗ được chỉ bằng một phong bao. Người mẹ thương con, có phần khó chịu, liền tranh luận vài câu. Không ngờ người kia mượn hơi men nổi nóng, tranh cãi leo thang và cuối cùng ai về nhà nấy trong không khí căng đét.
Từ đó đến giờ đã hai năm trôi qua, người họ hàng ấy không còn sang chúc Tết nữa.
Đó là cảnh tượng mà nhiều gia đình có thể gặp phải mỗi dịp sum họp đó các bạn ơi.
Ngày Tết đáng lẽ phải vui mà lại rối như tơ vò
Ngày Tết vốn nên là dịp sum vầy ấm áp, thế mà chỉ vì chuyện "chào mới được lì xì" mà sinh ra khoảng cách, để rồi bé bị đặt giữa ánh nhìn của bao người, rơi vào tình trạng lúng túng và xấu hổ vô cùng. Trong những tình huống như này, mỗi câu trả lời của bố mẹ không chỉ quyết định bầu không khí lúc đó, mà còn ẩn chứa gia phong của một gia đình, ảnh hưởng đến lòng tự tin và cảm giác an toàn của con luôn đó.
Khác với người mẹ trong câu chuyện trên, nhiều phụ huynh khi nghe câu "không chào thì không có lì xì" thường quay sang ép con kiểu:
"Chào đi chứ, sao vô lễ thế!".
Nếu ta thô bạo gắn mác sự im lặng của trẻ là "thiếu lễ phép" rồi tạo áp lực, hậu quả có thể rất lâu dài đó nha:
Một là, trẻ học cách kìm nén cảm xúc thật để đổi lấy sự công nhận, dần hình thành kiểu tính cách "chiều lòng người khác".
Hai là, sự khó chịu bị chôn sâu, lớn lên nghĩ lại vẫn đầy tổn thương
Có người chia sẻ: hồi nhỏ, mẹ cô luôn ép phải chào họ hàng. Không quen, cô đứng đơ giữa phòng, mẹ lại mắng trước mặt mọi người là vô lễ. Cảm giác xấu hổ ấy đến khi đã làm mẹ vẫn còn nhớ rõ.
Vì vậy, trước khi trách con "không lễ phép", hãy thử bước vào thế giới nội tâm của bé nhé.
Hiểu con thì mới dạy con được
Với nhiều bé, họ hàng chỉ gặp một năm một lần chẳng khác nào người lạ. Các bé cần thời gian quan sát, làm quen, xây dựng cảm giác an toàn rồi mới có thể tương tác tự nhiên được. Các em cần thời gian xử lý thông tin chứ không phải cố tình vô lễ đâu nha.
Chúng ta vẫn thường dạy con "đừng nói chuyện với người lạ", "đừng nhận đồ của người lạ", vậy mà đến Tết lại đột ngột yêu cầu trẻ phải gọi đúng danh xưng với người chỉ gặp thoáng qua???
Những chỉ dẫn mâu thuẫn ấy chỉ khiến trẻ bối rối: rốt cuộc con phải nghe lời nào đây? Chưa kể những tình huống đặc biệt: trẻ đang ốm, mệt, buồn ngủ… thì nhu cầu giao tiếp giảm là điều tự nhiên mà.
Gia giáo thực sự không nằm ở việc trẻ có "biểu diễn hoàn hảo" trước mặt mọi người hay không mà ở chỗ trẻ có học được rằng: khi tôn trọng người khác, con cũng được quyền tôn trọng cảm xúc của mình; khi tuân thủ lễ nghi, con vẫn có quyền nói "không"
Chuẩn bị trước về tâm lý
Trước khi đi thăm họ hàng, hãy nói rõ với con sẽ gặp ai, xưng hô thế nào. Có thể xem ảnh gia đình để con nhận diện gương mặt. Nhờ vậy, khi đến nơi, trẻ bớt lúng túng và dễ chủ động chào hỏi hơn nhiều nha!
Làm gương trước
Bố mẹ chủ động chào hỏi nồng nhiệt. Khi người lớn mở lời: "Chú Hoàng, chúc mừng năm mới!" Trẻ thường sẽ tự nhiên làm theo thôi.
Giảm kỳ vọng trước
Có thể nói trước với họ hàng: "Con nhà em hơi chậm làm quen, cần chút thời gian, mong anh chị thông cảm nha". Đồng thời dặn con: nếu không nhớ cách xưng hô, có thể nói "Chúc mừng năm mới", "Chúc phát tài", và khi nhận lì xì nhớ nói cảm ơn là được rồi
Khi gặp người cố chấp thì xử lý sao?
Dù chuẩn bị kỹ đến đâu, vẫn có thể gặp người cố chấp. Khi đó, phản ứng của bố mẹ chính là "bến đỗ cảm xúc" cho con đó nha.
Cách 1: Nhẹ nhàng chuyển hướng
"Con muốn chúc ông câu gì nhân dịp năm mới nào?" - Chuyển trọng tâm từ "phải gọi đúng vai vế" sang "bày tỏ lời chúc".
Cách 2: Hóa giải bằng hài hước
"Bao lì xì của anh làm con nhà em ngại quá rồi đấy!" - Giữ không khí nhẹ nhàng, không đối đầu.
Cách 3: Thiết lập ranh giới rõ ràng
Nếu vẫn bị ép hay mỉa mai, hãy bình tĩnh nói: "Con chỉ cần thêm chút thời gian, lát nữa sẽ chào thôi".
Giọng nói ôn hòa nhưng thái độ dứt khoát luôn nha.
Quan trọng nhất là để con cảm nhận: Bố mẹ sẽ bảo vệ con. Con không cần phải làm trái cảm xúc của mình để lấy lòng người khác
Cách bố mẹ phản ứng = cách con nhìn nhận bản thân sau này
Cách bố mẹ phản ứng không chỉ ảnh hưởng đến bầu không khí hiện tại, mà còn đang định hình nhận thức của trẻ về giá trị bản thân:
• Tôi xứng đáng được tôn trọng.
• Cảm xúc của tôi là quan trọng.
• Tôi không cần hy sinh chính mình để đổi lấy sự công nhận.
Gia giáo cao nhất chưa bao giờ là nuôi dạy một "đứa trẻ hoàn hảo", mà là dùng tình yêu và sự tôn trọng để nâng đỡ một con người dám sống thật, hiểu ranh giới và có trái tim ấm áp
Sự tự tin ấy còn quý hơn bất kỳ phong bao lì xì nào và sẽ theo con đi qua suốt bốn mùa dài rộng của cuộc đời đó các mẹ ơi!
Nguồn: kenh14.vn