Ê, hồi xưa muốn tìm đáp án phải lục tung thư viện, giờ chỉ cần hỏi AI là xong trong vài giây thôi Vậy thì vai trò của thầy cô giờ là gì? PGS. TS Hà Minh Tuấn - Phó trưởng Khoa Kiến trúc - Xây dựng, trường ĐH Công nghệ TP. HCM khẳng định rằng, người thầy không hề "thất nghiệp" đâu nhé, chỉ là vai trò đang thay đổi mà thôi! Thay vì "nhồi nhét" kiến thức, giờ thầy cô phải dạy sinh viên biết đặt câu hỏi thế nào cho hay, tư duy độc lập và chịu trách nhiệm với những gì mình biết.
Năm 2026, thầy Tuấn được tuyên dương danh hiệu "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" cấp Trung ương luôn nha!
Theo thầy, giới trẻ bây giờ tiếp cận thông tin nhanh vãi, chủ động search kiến thức và không ngại thể hiện ý kiến của mình. Nghe có vẻ xịn đấy nhưng có vấn đề là: biết nhiều không có nghĩa là hiểu sâu đâu các bạn ơi!
Một bạn sinh viên có thể xài AI giải bài tập trong vài giây, nhưng hỏi "tại sao lại chọn cách này?" hoặc "kết quả này có hợp lý không?" thì... um, chắc phải nghĩ lại
Thầy Tuấn nói thẳng luôn: AI đang làm thay đổi vai trò truyền đạt tri thức, nhưng không có nghĩa là thầy cô kém quan trọng đi nha! Điều cần thay đổi là cách tổ chức học tập, hướng dẫn sinh viên kiểm tra info có chuẩn không và đưa ra quyết định có trách nhiệm.
Ví dụ trong ngành xây dựng nhé, AI có thể support thiết kế kết cấu, lập tiến độ thi công hay tính chi phí. Nhưng mà! Người kỹ sư vẫn phải đánh giá xem nó có an toàn không, có phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật và thực tế không, vì một sai lầm có thể ảnh hưởng đến tài sản, thậm chí mạng người luôn á
Từ quan điểm đó, thầy Tuấn tăng cường các hoạt động học theo dự án, thảo luận nhóm và giải quyết vấn đề thực tế. Trong môn Công tác kỹ sư ngành Quản lý xây dựng, sinh viên được tìm hiểu hoạt động thiết kế, thi công, quản lý dự án rồi trình bày kết quả - vừa rèn tư duy vừa rèn kỹ năng làm việc nhóm và bảo vệ quan điểm nữa!
Ngoài việc nghiên cứu ứng dụng AI và mô hình thông tin công trình (BIM) trong đào tạo, thầy Tuấn còn thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn. Tuy nhiên thầy nói: "Thước đo của đổi mới không phải là thầy xài bao nhiêu công cụ hiện đại, mà là sinh viên học được gì và trưởng thành thế nào sau mỗi môn học".
Đến giờ, thầy đã hướng dẫn hơn 20 đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên, trong đó có đề tài giành giải Ba Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka năm 2024. Nhưng điều thầy trân trọng hơn cả giải thưởng là được chứng kiến sinh viên biết đặt câu hỏi, chấp nhận sai lầm và kiên trì tìm lời giải
Từng học tập và nghiên cứu tại Nhật Bản, thầy nhận ra rằng những kiến thức tích lũy trong quá khứ dù có giá trị đến mấy cũng không thể đủ cho cả hành trình làm nghề. Theo thầy, giảng viên cần có tinh thần ham học hỏi, sẵn sàng thừa nhận những gì mình chưa biết, thậm chí học từ chính sinh viên luôn!
Từ trải nghiệm ấy, thầy Tuấn cho rằng khi Internet và AI giúp việc tiếp cận tri thức dễ như ăn kẹo, giá trị của giáo dục đại học không còn nằm ở việc cung cấp thông tin đơn thuần nữa rồi. Điều quan trọng hơn là giúp người học hình thành năng lực và biết vận dụng kiến thức trong thực tế.
Một người có thể đọc hàng trăm tài liệu về thiết kế cầu, cày video hướng dẫn hay dùng AI tính toán kết cấu, nhưng điều đó chưa đủ để trở thành kỹ sư có thể chịu trách nhiệm thiết kế một cây cầu thực sự được đâu! Người học vẫn cần kiến thức nền tảng, trải nghiệm thực hành, phương pháp tư duy và sự đánh giá từ những người có chuyên môn.
Theo thầy Tuấn, đại học không chỉ giúp người trẻ chuẩn bị cho nghề nghiệp, mà còn tạo môi trường để họ học từ giảng viên, bạn bè, những dự án thực tế và cả những lần fail nữa Đây cũng là nơi người học rèn luyện khả năng thích nghi, tư duy độc lập và tạo ra giá trị trong một thế giới không ngừng thay đổi.
Khi được hỏi thế nào là "người thầy thế hệ mới", thầy Tuấn không đặt nặng tuổi tác hay khả năng sử dụng công nghệ. Theo thầy, người thầy trước hết cần có tinh thần học hỏi, sẵn sàng thay đổi và thực sự quan tâm đến sự phát triển của người học.
Với thầy Tuấn, công nghệ có thể thay đổi phương pháp giảng dạy, nhưng sự tận tâm, trung thực và tinh thần trách nhiệm vẫn là những giá trị không thể thiếu của nghề giáo
"Người thầy thế hệ mới" là tuyến bài của Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam (Báo Tiền Phong) nhân dịp Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ghi lại những cuộc đối thoại với các "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" cấp Trung ương. Tuyến bài khắc họa chân dung người thầy đang không ngừng thay đổi và tôn vinh những giá trị tốt đẹp mà giáo dục mang đến cho cộng đồng.
Nguồn: svvn.tienphong.vn