Trong thế giới K-pop, idol không chỉ là người hát nhảy đơn thuần, mà còn có thể hóa thân thành siêu anh hùng, người sói, ma cà rồng hay thậm chí là cướp biển luôn á!
Tất cả đều nằm trong những vũ trụ hư cấu được dựng lên siêu công phu, giàu tính truyền thuyết không tưởng.Những vũ trụ tự tạo này thể hiện trí tưởng tượng bùng nổ của K-pop, biến mỗi màn comeback thành một phần của câu chuyện lớn hơn, kéo dài qua các MV, lời bài hát và cả hình ảnh concept nữa. Giờ đây, các album giống như từng chương trong một cuốn tiểu thuyết dài kỳ hơn là những sản phẩm riêng lẻ, với những đoạn teaser bí ẩn và manh mối được giấu khắp nơi. Xây dựng thế giới hư cấu đã trở thành một trong những điều sáng tạo thú vị nhất của K-pop rồi!
Nhưng theo thời gian, những truyền thuyết này đã phát triển thành thứ gì đó to lớn hơn rất nhiều so với việc chỉ kể chuyện thôi.
Cái gì bắt đầu như lớp kể chuyện vui nhộn giờ đã phát triển thành một khuôn khổ sản xuất siêu đỉnh, kết nối âm nhạc với webtoon, game và cả chiến lược xây dựng thương hiệu siêu rộng. Khi các công ty quản lý định vị nhóm nhạc như tài sản trí tuệ (IP) dài hạn, việc xây dựng thế giới trở nên có hệ thống hơn bao giờ hết — dù một làn sóng nghệ sĩ mới đang bắt đầu thoát khỏi những cốt truyện rõ ràng để focus vào chính âm nhạc, phản ánh sự phát triển không ngừng của K-pop như một hình thức nghệ thuật toàn diện.
Câu chuyện hư cấu bắt đầu từ đâu?
Nguồn gốc của các vũ trụ hư cấu trong K-pop xuất phát từ những nhóm nhạc gen 3 đầu tiên, những người đã bắt đầu thử nghiệm với lối kể chuyện liên tục thay vì các concept comeback riêng lẻ.
Một trong những nhóm có ảnh hưởng nhất phải kể đến EXO của SM Entertainment, với thần thoại debut đã giới thiệu nhóm nam 12 thành viên khi đó như những sinh vật ngoài hành tinh sở hữu siêu năng lực, được kết nối thông qua câu chuyện chung về "Cây sự sống" — một trong những nỗ lực quy mô lớn đầu tiên nhằm neo giữ một nhóm nhạc trong một thế giới hư cấu đấy!
Vũ trụ này được hé lộ qua một loạt teaser điện ảnh dài bất thường trước khi debut, mỗi teaser khắc họa khả năng của một thành viên trong một thần thoại vũ trụ rộng lớn hơn. Câu chuyện đó được định hình rõ ràng hơn với những sản phẩm âm nhạc đầu tiên như MAMA (2012), với phần mở đầu bằng lời thoại đầy kịch tính kể về câu chuyện nguồn gốc của nhóm, và sau đó là các phim teaser cho Call Me Baby (2015), đã khơi lại câu chuyện về siêu năng lực trên phạm vi toàn cầu.
Mặc dù EXO dần dần rời xa những câu chuyện siêu nhiên rõ ràng, nhưng điều đó đã chuẩn bị cho fan K-pop ý tưởng rằng bản sắc của một nhóm nhạc có thể trải dài qua nhiều thời kỳ và trở thành một ngôn ngữ kể chuyện thống nhất. Sự thử nghiệm của EXO đã chứng minh rằng truyền thuyết không chỉ là yếu tố giả tưởng, mà còn là chiến lược xây dựng thương hiệu lâu dài, một chiến lược đã ảnh hưởng đến nhiều nhóm nhạc K-pop khác về sau.
Sự tiến hóa đỉnh cao
Logic đó đạt đến bước ngoặt với nhóm nhạc K-pop đình đám BTS, với vũ trụ đã biến đổi cốt truyện từ một bối cảnh concept thành một hệ thống kể chuyện đa phương tiện xịn sò. Thay vì dựa vào thần thoại giả tưởng, nhóm đã xây dựng câu chuyện của mình dựa trên cảm xúc, đan xen các chủ đề về tuổi trẻ, mất mát và sự lựa chọn thông qua loạt bài hát Most Beautiful Moment in Life bắt đầu từ năm 2015, và các album sau này như WINGS (2016) và bộ ba album Love Yourself (2017 - 2018).
BTS cũng trở thành một trong những nhóm nhạc K-pop đầu tiên đưa thế giới hư cấu của mình vượt ra ngoài âm nhạc, mở rộng sang các định dạng webtoon dài kỳ như SAVE ME và các dự án sau này như 7FATES: CHAKHO. Động thái này đã định hình lại cốt truyện từ việc kể chuyện quảng bá thành tài sản trí tuệ có thể mở rộng, thiết lập một khuôn mẫu mà các nhóm nhạc sau này sẽ biến thành một mô hình sản xuất có thể lặp lại.
Đến đầu những năm 2020, phương pháp đó đã trở nên có hệ thống hơn nhiều. Một nhóm khác thuộc HYBE Labels, ENHYPEN, đã liên kết các bản phát hành như BORDER: CARNIVAL (2021) và DIMENSION: DILEMMA (2021), với loạt phim hoạt hình và webtoon chủ đề ma cà rồng Dark Moon: The Blood Altar, tích hợp trực tiếp các cốt truyện vào chu kỳ album.
Nhóm cùng hãng đĩa Nhật Bản của họ, &TEAM, đã áp dụng một khuôn khổ tương tự được xây dựng xung quanh biểu tượng sói và sự biến đổi theo mùa gắn liền với First Howling: WE (2023), cho thấy cách các câu chuyện chung có thể được điều chỉnh cho các thị trường khác nhau.
Trong khi đó, SM Entertainment đã chọn một con đường khác với nhóm nhạc nữ aespa, tích hợp các hình đại diện kỹ thuật số được gọi là "æ", hình tượng ảo "nævis" và không gian hư cấu "KWANGYA" vào bản sắc của nhóm, từ đĩa đơn đầu tay Black Mamba (2020) cho đến các album như Savage (2021) và Girls (2022). Trong khi các vũ trụ hư cấu trước đó dựa trên yếu tố giả tưởng xoay quanh nhân vật, thì ý tưởng của aespa xuất hiện cùng với sự say mê ngày càng tăng của ngành giải trí đối với AI và những nghiên cứu ban đầu về metaverse.
Khung công nghệ cũng định hình lại cách thức hoạt động của cốt truyện trong thực tế, các thuật ngữ như KWANGYA và nævis không chỉ giới hạn trong cốt truyện mà còn được sử dụng trong ngôn ngữ quảng bá và giao tiếp với fan của SM trong khuôn khổ "Vũ trụ văn hóa SM" rộng lớn hơn, báo hiệu cách thức xây dựng thế giới đã bắt đầu hòa nhập với thương hiệu của công ty.
Trở về với những điều cơ bản
Mặc dù sáng tạo, không phải thử nghiệm nào cũng thành công suôn sẻ cả. Nhóm nhạc nữ NMIXX của JYP Entertainment tiếp cận yếu tố cốt truyện từ một góc độ khác, kết hợp kể chuyện với thử nghiệm âm thanh thông qua một thế giới hư cấu có tên "MIXXTOPIA" và phong cách sản xuất mà họ gọi là "mixxpop", được xây dựng dựa trên sự chuyển đổi thể loại đột ngột và cấu trúc bài hát tương phản trong cùng một ca khúc.
Những sản phẩm âm nhạc đầu tiên của nhóm như O.O và DICE phản ánh triết lý đó, kết hợp cốt truyện xuyên không gian với những thay đổi đột ngột về nhịp độ và tâm trạng. Trong khi một số người nghe khen ngợi tham vọng, những người khác lại cảm thấy rằng cả thuật ngữ không quen thuộc và cấu trúc âm nhạc phức tạp đều tạo ra rào cản đối với khán giả thông thường.
Khi những thử nghiệm như vậy gây chia rẽ người nghe, tầm quan trọng của cốt truyện như một xu hướng định hình bắt đầu giảm dần. Sự thay đổi trở nên rõ rệt nhất với sự ra mắt của nhóm nhạc nữ NewJeans vào tháng 8/2022.
Sự nổi lên của nhóm nhạc nữ này với dòng nhạc pop dễ nghe, phần lớn không chú trọng xây dựng thế giới giả tưởng mà tập trung vào các chủ đề về tuổi trẻ, sự vui tươi và hoài niệm đã báo hiệu một sự điều chỉnh rộng hơn trong ngành công nghiệp âm nhạc. Khi K-pop bước vào kỷ nguyên hậu đại dịch và khán giả dần quay trở lại tương tác trực tiếp, các hãng thu âm ngày càng hướng đến những ca khúc dễ nhớ, được thiết kế cho các thử thách nhảy múa và các cuộc trò chuyện hằng ngày hơn là những câu chuyện hư cấu rộng lớn.
Trong bối cảnh hiện tại, cốt truyện không hề biến mất đâu nha. Thay vào đó, vai trò của nó đã thay đổi. Những gì từng đóng vai trò như thần thoại đã phát triển thành một công cụ sản xuất linh hoạt hơn, thứ mà các công ty có thể mở rộng hoặc giảm bớt tùy thuộc vào phản hồi của khán giả.
Khi thói quen nghe nhạc tiếp tục chuyển sang hướng tức thời và tiêu thụ thông qua nền tảng, câu hỏi đặt ra cho K-pop không còn là liệu cốt truyện có nên tồn tại trong thể loại này hay không, mà là nó cần được đặt lên hàng đầu như thế nào trong một ngành công nghiệp luôn thay đổi.
Nguồn: svvn.tienphong.vn