Chỉ tầm 2 tiếng đồng hồ thôi nhưng Israel đã "cho bay màu" từ 82-86 máy bay trong tổng số khoảng 100 chiếc MiG 21, MiG 23 và Su-20 của Syria. Trận này thật sự là "đánh úp" kinh điển luôn!
## Trận không chiến huyền thoại: Tên lửa Liên Xô "flop" thê thảm
Mole Cricket 19 là chiến dịch Không quân Israel (IAF) phát động để chế áp hệ thống phòng không Syria, nhằm ngăn Damascus "chen chân" vào cuộc chiến tranh Lebanon lần thứ nhất (1982).
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một lực lượng không quân phương Tây "cân" thành công mạng lưới tên lửa đất đối không (SAM) made in Liên Xô. Mole Cricket 19 trở thành một trong những chiến dịch không quân "bự" nhất từ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai và là trận chiến khủng nhất kể từ chiến tranh Triều Tiên.
Israel mở màn Mole Cricket 19 vào ngày 9/6/1982 với 2 nhiệm vụ chính: Chế áp hệ thống tên lửa đất đối không của quân đội Syria và "bay màu" lực lượng không quân của họ.
Fun fact là ở chiến tranh Việt Nam, Mỹ từng "thua đau" trước hệ thống SAM của Liên Xô và các máy bay tiêm kích thế hệ 2 MiG-21. Vì thế, để "trả thù" Syria, Mỹ đã thiết kế một dòng tiêm kích thế hệ sau xịn xò hơn hẳn.
Đó chính là máy bay chiến đấu F-15 Eagle, lần đầu được "thả" vào năm 1976. Israel là khách hàng đầu tiên mua Eagle và ngay lập tức đưa vào đối đầu với hệ thống phòng không Liên Xô trang bị cho Syria.
Trong cuộc chiến tranh Yom Kippur năm 1973, các hệ thống SAM, tiêm kích MiG-21 thế hệ 2 và lực lượng tiêm kích MiG-23 thế hệ 3 của Syria đã phối hợp "block" được không quân Israel xâm nhập lãnh thổ.
Nhưng 9 năm sau, để đón đánh các máy bay Israel trong chiến dịch Mole Cricket 19, Syria lại vẫn chỉ dựa vào chiến thuật và phương tiện cũ như hệ thống phòng không S-125. Đây chính là sai lầm "chí mạng"!
Trong khi đó, rút kinh nghiệm từ cuộc xung đột 1973, Không quân Israel đã triển khai hệ thống tác chiến điện tử mới hơn cùng nhiều biện pháp đối phó khác, kết hợp khả năng cơ động và tốc độ "bá đạo" của tiêm kích F-15 Eagle nên đã giành chiến thắng "crushing" trước Syria.
Trận chiến chỉ kéo dài khoảng 2 tiếng nhưng hậu quả nặng nề cho Syria. IAF đã phá hủy 29/30 khẩu đội SAM mà Syria triển khai ở Thung lũng Beqaa, bắn hạ từ 82-86 máy bay các loại trong tổng số khoảng 100 chiếc MiG 21, MiG 23 và Su-20 của Syria. Lực lượng phòng không - không quân Syria gần như "tê liệt" luôn.
Còn Israel thì sao? Không mất một tiêm kích nào, chỉ mất một số lượng chưa rõ các máy bay không người lái (UAV) làm nhiệm vụ yểm trợ và hư hại 2 chiếc F-15 thôi. Tỷ lệ "thua-thắng" chênh lệch quá khủng!
## Bài học gì từ cái kết đắng này?
Trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, thành công của chiến dịch Mole Cricket 19 đã tạo ra tác động "rần rần" không chỉ khu vực mà còn toàn cầu.
Mỹ đã chứng minh rằng sau khi hoạt động không hiệu quả trên không phận miền Bắc Việt Nam, giờ họ có thể cạnh tranh tốt hơn về ưu thế trên không và "đè bẹp" công nghệ máy bay thế hệ 2, thậm chí thế hệ 3 của Liên Xô.
Với quân đội Liên Xô, khả năng tiềm ẩn của F-15 và nguy cơ hệ thống phòng không của họ bị đánh bại đã trở thành "nỗi ám ảnh" thực sự.
Tất nhiên, cũng có quan điểm khác cho rằng cuộc chiến này không chứng tỏ ưu thế vượt trội về công nghệ của Mỹ so với Liên Xô. Mặc dù Israel giành chiến thắng áp đảo nhưng họ đã dùng công nghệ thế hệ 4 mới nhất "đánh" các hệ thống vũ khí cũ kỹ hơn của Liên Xô do quân đội Syria vận hành.
Nếu khi đó quân đội Syria sử dụng các máy bay đánh chặn MiG-31 hay tiêm kích Su-27 - những vũ khí của Liên Xô làm đối trọng với F-16, hoặc nếu Syria đã vận hành các khẩu đội SAM hiện đại hơn như S-200 (hệ thống mà Syria tiếp nhận ngay năm 1983), thì chiến dịch của Israel có lẽ đã có kết quả rất khác.
Thực tế, ở những cuộc xung đột sau đó, S-200 đã chứng tỏ hiệu quả cao trong việc đối phó với máy bay Mỹ, đã bắn hạ một số chiến đấu cơ Mỹ đe dọa quân đội Syria trong cuộc chiến Lebanon.
Nhưng có điều, sự thành công của Israel đã cho thấy rõ tầm quan trọng của công nghệ và trên hết là khả năng sẵn sàng cùng ý chí tiến công.
Quân đội Syria đã quá "tự tin thái quá" khi dựa vào vũ khí và chiến lược mà họ áp dụng thành công 9 năm trước. Điều này dễ dàng bị vượt qua bởi đối thủ Israel có nhiều nguồn lực hơn, quyết tâm hơn và đã từng "đấu" với họ trong quá khứ.
Đặt tình huống giả định, nếu Israel không kịp thời hiện đại hóa không quân và thực hiện chiến dịch bằng các máy bay F-4, hoặc nếu Syria đã hiện đại hóa lực lượng từ trước để "đối đầu" với Israel, Mole Cricket 19 đã không thể thành công áp đảo như vậy.
Nguồn: soha.vn