Trang orientalreview.org vừa thả bài nóng "Israel Sabotages The Natanz Nuclear Facility" (tức là Israel phá hoại cơ sở hạt nhân Natanz đó mọi người), và nội dung thì... sốc vãi!
Cuối tuần trước, Iran đang vui vẻ kỷ niệm Ngày Quốc gia Công nghệ Hạt nhân với những chiếc máy ly tâm xịn sò mới tại nhà máy làm giàu uranium Natanz. Nhưng mà không may lắm, Tổng thống Iran Hassan Rouhani và đám quan chức vừa ra về thì... ơ hay, cảm giác quen quen. Hóa ra lần trước năm 2010, Mỹ và Israel đã từng hack máy ly tâm ở đây bằng virus Stuxnet, phá tan tành 1/5 số máy luôn á!
Nhìn chuỗi sự kiện này mà ai cũng nghĩ: đây không phải lỗi kỹ thuật đâu, mà là có người "chơi khăm" rồi! Israel một lần nữa bị tố là thủ phạm chính - mà thực sự thì cũng không ai ngạc nhiên vì Israel đã nhiều lần cố kiềm chế tham vọng hạt nhân của Iran rồi. Vụ trước đó vào tháng 11/2020, nhà khoa học hạt nhân đầu ngành của Iran là Mohsen Fakhrizadeh bị ám sát bởi một khẩu súng có AI điều khiển (wtf luôn á ). Chuẩn tướng Ali Fadavi của Israel còn phải trầm trồ vì khẩu súng ngắm đúng mặt Fakhrizadeh, mà vợ ông chỉ cách đó 25cm lại không hề hấn gì - đỉnh cao skill!
Một anh tên Itamar Eichner thì cứ hả hê comment về vụ Natanz mới nhất. Thủ tướng Benjamin Netanyahu (đang rối ren chuyện chính trị) còn nâng cốc chúc mừng với lũ Mossad (Tình báo), IDF (Quân đội) và Shin Bet trước Ngày Độc lập - sus không các bạn? Mà sao Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd J. Austin III lại thăm Israel đúng ngày 11/4 - ngày vụ tấn công xảy ra thế nhỉ? Nhà phân tích quốc phòng Ron Ben-Yishai từ Tập đoàn YNet nhận định: "Có lý khi nghĩ rằng... đây không phải tai nạn, mà là phá hoại có chủ đích để kìm hãm cuộc chạy đua hạt nhân trong lúc Iran đang đàm phán với Mỹ về dỡ bỏ trừng phạt".
Các quan chức Israel và Mỹ đã xác nhận Israel có dính líu, nhưng mà cái gì xảy ra thực sự tại Natanz thì... vẫn còn nhiều thuyết lắm. Tờ Times of Israel leak thông tin rằng một "quả bom" đã được cài sẵn gần đường dây điện chính, ngầm hiểu là chương trình hạt nhân Iran đã bị xâm nhập rồi. Theo Kênh 13, mọi thiết bị tắt lúc 4 giờ sáng Chủ nhật, rồi cả cơ sở phải sơ tán gấp. "Quả bom" này làm tê liệt toàn bộ, khiến nhà phân tích quốc phòng Alon Ben-David của Kênh 13 kết luận đây là "cuộc tấn công tệ nhất mà chương trình hạt nhân Iran từng gánh... tại cơ sở quan trọng nhất luôn".
Một quan chức tình báo Israel giấu tên nói với Kan News rằng thiệt hại "rất lớn", ảnh hưởng nhiều loại máy ly tâm; người khác đánh giá trên Kênh 13 là "thiệt hại nghiêm trọng ở trọng tâm của chương trình làm giàu". Trên New York Times, một quan chức khác giải thích thiết bị kích nổ từ xa đã vô hiệu hóa cả hệ thống điện chính lẫn dự phòng. Behrouz Kamalvandi - phát ngôn viên Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran - cố gắng downplay, tuyên bố ngày 12/4 rằng vụ nổ "nhỏ" và xảy ra "tại trung tâm phân phối điện", thiệt hại có thể "sửa nhanh"...
Nhưng giống như vụ giết Fakhrizadeh - "linh hồn" của chương trình hạt nhân Iran, một số quan chức không thể không impressed với độ "nghệ thuật" của vụ tấn công này, vô tình thừa nhận nó nghiêm trọng lắm. "Âm mưu của kẻ thù rất nham hiểm", Fereydoun Abbasi - người đứng đầu Ủy ban Năng lượng của Quốc hội Iran - nhận xét. "Tôi nhìn từ góc khoa học. Chúng đã suy nghĩ kỹ, dùng chuyên gia của mình và lên kế hoạch cho vụ nổ sao cho cả nguồn điện trung tâm lẫn cáp khẩn cấp đều hỏng".
Về phía Israel, hành động bạo lực kiểu này gắn chặt với mối quan hệ với Mỹ. Trong khi chính quyền Biden đang cố gắng thiết lập lại đối thoại với Tehran về Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA), thì Israel vẫn cứng đầu làm theo cách của mình. Câu hỏi đặt ra là: Israel có tự ý hành động để phá vỡ chính sách ngoại giao không, hay Nhà Trắng đã âm thầm bật "đèn xanh"? Israel đang đóng vai kẻ phá đám, làm hỏng các cuộc thảo luận về thỏa thuận hạt nhân.
Về phần mình, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Jen Psaki nói rất ngắn gọn trong cuộc họp báo ngày 12/4: "Hoa Kỳ không tham gia theo bất kỳ cách nào. Chúng tôi không có gì để thêm vào suy đoán về nguyên nhân hoặc tác động". Về các cuộc đàm phán để thiết lập lại thỏa thuận hạt nhân, bà tuyên bố các cuộc thảo luận vẫn sẽ tiến hành vào thứ Tư tại Vienna, dự kiến "sẽ khó khăn và lâu dài. Chúng tôi chưa nhận được dấu hiệu nào về thay đổi trong việc tham gia các cuộc thảo luận này".
Các nhà lập pháp Iran thì không hài lòng lắm, nhấn mạnh rằng Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif phải tạm dừng đàm phán. Abbas Moghtadaei - Phó Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Nghị viện, gợi ý rằng đàm phán "dưới áp lực thì không có ý nghĩa". Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh không ngại gọi vụ tấn công là "tội ác chống lại loài người" dù thiệt hại không quá lớn. "Tất cả các máy ly tâm ngừng hoạt động là IR1 và sẽ được thay thế bằng máy mới". Hành động "khủng bố hạt nhân" như vậy đã kích hoạt Điều 51 của Hiến chương Liên Hợp Quốc, cho phép các quốc gia tự vệ khi bị tấn công.
Nguồn: soha.vn