Tình báo và quân đội Israel tuy xịn nhất Trung Đông nhưng không phải việc gì Iran làm ở Syria cũng có thể xóa sổ dễ dàng như xóa tin nhắn đâu nha!
Chính quyền ngầm kiểu "deep state" bên trong Syria
Từ năm 2017 đến giờ, Israel đã thực hiện ít nhất 200 cuộc không kích vào các mục tiêu của Iran ở Syria. Mới đây thôi, tại một hội nghị an ninh ở Herzliya, ông Yossi Cohen - sếp của cơ quan tình báo huyền thoại Mossad đã thẳng thừng tuyên bố: mục tiêu của Israel là bắt Iran phải nhận ra những gì họ đang làm ở Syria là "không xứng đáng" luôn!
Phải công nhận khả năng nắm thông tin của Israel ở Syria đúng là impressive vô cùng. Lứa phi công của họ cũng xịn không kém. Nhưng mà dù sức mạnh không quân có "ngầu" đến mấy thì cũng chỉ phát huy tác dụng ở một số nhiệm vụ cụ thể thôi nhé!
Hoạt động của Iran ở Syria thực sự là quy mô và đa dạng vô cùng. Một số tài sản như cơ sở nghiên cứu, kho tên lửa hay đoàn xe chở vũ khí thì dễ bị "bay màu" khi bị không kích, nhưng còn nhiều thứ khác thì... không dễ vậy đâu!
Thực tế là Iran đang cố gắng "lồng ghép" hạ tầng và căn cứ của họ vào cơ cấu tổ chức của nhà nước Syria luôn. Giống như ở Lebanon và Iraq, mục tiêu của Tehran là làm mờ ranh giới giữa những gì do họ kiểm soát và những gì do người bản địa quản lý.
Iran muốn thiết lập một kiểu "chính quyền ngầm" (deep state) bên trong nhà nước Syria nhưng vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của họ. Các nỗ lực mà Iran đang triển khai ở Syria bao gồm:
• Thành lập các nhóm dân quân vũ trang với đa số là người Syria. Số này bao gồm các tổ chức như Quwat al-Ridha, Liwa al-Baqir và Tiểu đoàn 313. Họ được tuyển dụng và đào tạo bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và tổ chức vũ trang ủy nhiệm Hezbollah.
• Xây dựng đội quân tình nguyện bán quân sự theo kiểu lực lượng an ninh nội địa Basij của Iran nhưng lại nằm trong các tổ chức an ninh chính thức của nhà nước Syria. Lực lượng Phòng vệ Quốc gia Syria là một dạng mô hình như thế. Với quân số từ 90.000 - 100.000 người, được IRGC tuyển dụng và huấn luyện, họ là một bộ phận cấu thành của các lực lượng vũ trang Syria.
• Hậu thuẫn, tài trợ và xây dựng liên minh với các lực lượng vũ trang chính thức của Syria. IRGC đã thiết lập được mối quan hệ mật thiết với một số đơn vị hùng mạnh nhất của Quân đội Syria, trong đó phải kể đến Sư đoàn Thiết giáp Số 4 của Maher Assad, anh trai của Tổng thống Bashar Assad. Đây là một trong những đơn vị tinh nhuệ nhất của Chính phủ Syria hiện nay.
Nga có phải là "cứu cánh"?
Tất cả các nỗ lực trên của Iran là nhằm thiết lập được một quyền kiểm soát Syria trong dài hạn từ Thủ đô Tehran. Tham vọng này không thể nào bị ngăn chặn bởi các vụ không kích một cách dễ dàng đâu nha!
Chính vì vậy, Israel buộc phải tìm đến Nga với hy vọng Moscow có thể chung tay đẩy Iran ra khỏi Syria.
Nga chắc chắn có quyền lực và tầm ảnh hưởng ở Syria rồi. Sức mạnh không quân Nga đã cứu chính quyền Assad thoát khỏi nguy cơ sụp đổ vào giữa năm 2015. Theo các nguồn tin của Syria, ông Bashar Assad muốn chịu ảnh hưởng của Nga hơn là Iran, dựa trên lập luận rằng Moscow chỉ muốn có được một đối tác "đàn em" biết nghe lời trong khi Iran muốn Syria thành con rối luôn.
Bên trong Quân đội Syria, Nga có cánh tay nối dài của họ. Đó chính là lực lượng đặc nhiệm Tiger Forces của Đại tá Soheil Hassan.
Đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy Nga và Iran có sự cạnh tranh, cả công khai và ngấm ngầm lẫn nhau ở Syria. Tháng 1/2019, Đặc nhiệm Tiger Forces và Sư đoàn Cơ giới Số 4 đối đầu trực diện với nhau ở tỉnh Aleppo luôn!
Nga tìm cách đưa các sĩ quan do mình hậu thuẫn vào các đơn vị thuộc ảnh hưởng của Iran. Theo một số nguồn tin Syria, chiến dịch "chống tham nhũng của Nga" chủ đích tập trung vào bộ máy của Maher Assad.
Liệu Nga có thực sự nghiêm túc trong việc hỗ trợ Israel thực hiện mục tiêu đẩy Iran ra khỏi Syria? Chắc chắn là KHÔNG luôn! Cả Tel Aviv và Washington, chẳng bên nào trình ra cho Moscow thấy một động cơ đủ lớn để Tổng thống Vladimir Putin quay lưng lại với đồng minh của mình.
Cũng không có dấu hiệu nào cho thấy nhà lãnh đạo Nga cảm thấy ông phải có trách nhiệm với Israel hoặc Mỹ trong vấn đề này. Mặt khác, chắc gì cả Nga và Syria đã đủ khả năng để đẩy lùi sự hiện diện của Iran ở Syria?
Nguồn: soha.vn