Câu chuyện về các nhân viên làm việc tại Foxconn, một công ty đang 'tìm đường' sang Ấn Độ để bớt phụ thuộc vào Trung Quốc nè!
Vào một buổi sáng nóng ẩm ngày Chủ Nhật, hàng tá xe bus đỗ kín bên ngoài khu nhà xuống cấp màu xanh tại Andhra Pradesh vùng Nam Ấn Độ. Những chị em mặc bộ salwar kameezes sặc sỡ, khăn choàng quấn quanh người, bước qua bụi cỏ để lên xe, đi ngang qua tấm poster với khẩu hiệu "Mục đích của chúng tôi: không xảy ra tai nạn" (an toàn lao động là trên hết luôn! )
Ca tối của cơ sở lắp ráp smartphone Foxconn tại thành phố Sri sắp tan, hàng ngàn chị em đổ ra từ đây, rồi lại có hàng ngàn người khác vào thay. Một trong số đó là Jennifer Jayadas, cô gái 21 tuổi cao gầy, đang sống ở căn hộ xuống cấp cách đó 2 dặm, thậm chí còn không có nước sạch chảy qua
Sau khi ăn xong bữa sáng miễn phí tại cơ sở gồm một miếng bánh mì, cà ri đậu và khoai tây, cô mặc áo lao động trắng, đôi giày chống tĩnh điện và găng tay. Rồi đi đến khu làm việc của mình, nơi cô sẽ dành 8 tiếng tiếp theo để kiểm tra chất lượng các phím chỉnh âm lượng, bộ rung và nhiều tính năng khác của smartphone. Cô chia sẻ: "Smartphone trước đây đều được làm ở Trung Quốc, nhưng giờ chúng được làm tại đây!" (proud quá đi mất thôi )
Foxconn, hay còn gọi là Hon Hai Precision Industry Co., mở cơ sở đầu tiên tại Ấn Độ vào 4 năm trước. Hiện hãng có 2 cơ sở lắp ráp, cùng kế hoạch mở rộng thêm 2 cơ sở nữa. Ấn Độ giờ là một trong những thị trường quan trọng trong việc lắp ráp sản phẩm của hãng có trụ sở tại Đài Loan này, khi họ muốn giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
Việc thành công tại Ấn Độ đang càng trở nên cấp thiết với Foxconn, trong bối cảnh chính phủ Mỹ của tổng thống Donald Trump đang tổ chức cuộc chiến tranh kinh tế với Trung Quốc, đánh thuế hàng ngàn sản phẩm công nghệ khác nhau - trong đó có sản phẩm của những đối tác lớn của Foxconn là Apple và Amazon.
Vào tháng 8, ông Trump cũng ra lệnh cho các công ty Mỹ phải chuyển dây chuyền sản xuất từ Trung Quốc về nước, lấy lý do an ninh quốc gia. 2 ngày sau lệnh này bị bỏ, nhưng cũng làm nhiều công ty "hú vía" một phen, vì chuyện này tốn kém lắm luôn, cả ngắn hạn lẫn dài hạn
Josh Foulger, quản lý của Foxconn Ấn Độ chia sẻ: "Trong kinh doanh, nước đi khôn ngoan là không để tất cả trứng trong một giỏ. Chúng tôi phải đi tìm những thị trường thay thế, và phải là những thị trường có tiềm năng. Foxconn cũng có thể mở cơ sở tại Mexico, nhưng thị trường này đã không còn lý tưởng như 10 năm về trước nữa rồi."
Ông Foulger, 48 tuổi, lớn lên tại vùng Chennai và học tại trường Đại học Texas Arlington, sau đó trở lại Ấn Độ để xây dựng nhà máy sản xuất cho Nokia tại quê nhà. Ông vào làm việc cho Foxconn 4 năm trước để giúp Terry Gou xây dựng nhà máy tại Ấn Độ, hiện là thị trường smartphone phát triển nhanh nhất Thế giới.
Nhà máy đầu tiên của Foxconn được thành lập vào 2015 tại thành phố Sri, một vùng kinh tế của Ấn Độ với chính sách mở cửa để giao thương với nước ngoài. Hiện cơ sở này đã có tới 15.000 nhân công, trong đó có tới 90% là phụ nữ (girl power! ), làm công việc lắp ráp các sản phẩm công nghệ - trong đó có cả những sản phẩm người dân Ấn Độ rất ưa dùng của Xiaomi. Trong những tháng gần đây, cơ sở này cũng được giao trọng trách lắp ráp và kiểm tra chất lượng iPhone X, sau đó được bán ra tại Ấn Độ và xuất khẩu cho các nước khác nữa.
Cơ sở thứ hai tại Sriperumbudur được thành lập vào 2017, cách 2 giờ đi xe từ cơ sở đầu tiên. Tại đây có 12.000 nhân công và được thiết kế dạng bán tự động hóa. Theo ông Foulger thì đến 2023, hãng sẽ mở rộng cả 2 điểm này, và mở thêm 2 cơ sở mới nữa.
Foxconn hiện vẫn phải nhập linh kiện từ Trung Quốc, nhưng mong rằng sẽ sớm sản xuất được màn hình và bảng mạch tại Ấn Độ. Foulger đang hướng tới việc chiếm lĩnh được 1/3 thị trường smartphone trong nước và 10% trên toàn cầu (hiện đang ở mức 2.5%). Ông cũng muốn nước mình có thể sản xuất được sản phẩm khác nữa, như chiếc loa Amazon Echo chẳng hạn. "Hiện tại Ấn Độ đang sản xuất để 'tự cung tự cấp', nhưng sớm thôi Ấn Độ sẽ sản xuất cho cả Thế giới."
Ngồi bên trong căn phòng nhìn xuống cơ sở Sriperumbudur, vị quản lý chia sẻ những "bí quyết" làm nên sự thành công của Ấn Độ: giá nhân công chỉ bằng một nửa Trung Quốc, nguồn kỹ sư dồi dào và một chính phủ rất muốn phát triển (combo perfect luôn!
)Những công ty như Foxconn có mối quan hệ thân thiết với thủ tướng Narendra Modi, người đang chịu áp lực lớn về tình trạng thất nghiệp tại Ấn Độ, hiện đã vượt qua mức 6%. Chính sách "Make in India" (Làm tại Ấn Độ) hiện đã tới năm thứ 4, với mục đích thu hút những công ty nước ngoài mở cơ sở tại nước này. Pankaj Mahindroo, người đứng đầu ngành Viễn thông và điện tử Ấn Độ chia sẻ: "Kế hoạch của chúng tôi là đưa ngành sản xuất smartphone hiện có trị giá 25 tỷ USD lên 400 tỷ USD vào năm 2024, với một lượng lớn dành cho xuất khẩu."
Đây chắc chắn sẽ là con đường gian nan: Hiện chiến dịch mới chỉ tạo được 700.000 việc làm, theo số liệu từ nhóm phân tích của Mahindroo. Những nhân công tay nghề cao như nhà thiết kế công nghiệp hiện vẫn chiếm số ít, và cũng chưa có nhiều nhà cung ứng trong nước có thể sản xuất được pin, thiết bị bán dẫn hoặc vi xử lý. "Ấn Độ vẫn chưa đạt thành công, nhưng mọi thứ đang đúng theo kế hoạch. Hiện tại những gì Ấn Độ có thể làm là tăng tốc độ lắp ráp để giúp Thế giới giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc."
Foxconn đã đóng góp một phần quan trọng vào việc đưa Trung Quốc trở thành "công xưởng của Thế giới", và theo những nhà quản lý thì Foxconn cũng sẽ làm điều tương tự với Ấn Độ. Quá trình này đã phải diễn ra trong suốt 30 năm với Trung Quốc. "Trung Quốc có lợi thế về nguồn nhân công vô cùng dồi dào, họ cũng đã đầu tư rất nhiều vào vấn đề giao thông vận tải" - Andrew Polk, một đối tác của Trivium China, công ty nghiên cứu tại Bắc Kinh chia sẻ. "Kể cả khi họ có nguồn nhân công nhỏ hơn, thì vẫn có lợi thế về năng suất."
Để Ấn Độ có thể bắt kịp được với Trung Quốc đòi hỏi họ phải đầu tư rất nhiều vào đường xá, cơ sở vật chất để vận chuyển hàng hóa và nhiều thứ khác nữa. "Khi Trung Quốc bắt đầu phát triển, các thị trường khác đang rất phân mảnh và không có sự cạnh tranh với họ. Ấn Độ không những phải thành công, mà còn phải thành công hơn cả Trung Quốc để bắt kịp. Chiến tranh kinh tế Mỹ - Trung cũng là một lợi thế, nhưng cũng nhỏ mà thôi. Trung Quốc còn phát triển mà không quan tâm tới môi trường, hiện nay luật môi trường đã thắt chặt hơn rất nhiều."
Với kinh nghiệm 20 năm với các chuỗi cung ứng khác nhau ở trong nước (Ấn Độ) và ngoài nước, ông Foulger biết rất rõ về những trở ngại này. "Tôi có thể ngồi đây vểnh râu và nói rằng Ấn Độ có thể bằng được Trung Quốc trong một sớm một chiều. Nhưng trên thực tế thì chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn". Mặc dù chính phủ cung cấp địa điểm, nước và điện cho các cơ sở sản xuất của Foxconn, Dell hay Flextronics - các nhà máy này vẫn phải thu mua nước từ những vùng lân cận để đủ cho nhu cầu của hàng ngàn công nhân tại đây.
Ông Foulger ngay từ ban đầu đã có ý định tuyển nhân công chủ yếu là phụ nữ. Việc tuyển phụ nữ ở Trung Quốc rất phổ biến, nhưng lại là điều lạ ở Ấn Độ - vì họ thường được phân công việc nhà hoặc nông nghiệp. Phụ nữ ở vùng xung quanh các cơ sở lắp ráp thậm chí còn không được phép làm việc các ca đêm, cho tới khi chính phủ vào cuộc và xóa bỏ những hủ tục này (finally! )
Người đưa ra ý tưởng này chính là mẹ của ông Foulger, người rất tâm huyết với việc cho những người phụ nữ cơ hội được đi làm. Bà là một giáo viên, thường xuyên nhìn thấy các học sinh nữ của mình bị đối xử bất công; bà cũng đã nói với ông rằng phụ nữ ở đất nước này có tiềm năng rất lớn, chăm chỉ và chịu khó, nhưng thường không thành công vì không được cho những cơ hội phù hợp. Nhiều người không được đi học, bị bắt đi làm sớm hoặc cưới chồng khi còn nhỏ tuổi
Các nhà máy của ông Foulger phải được điều chỉnh lại để phù hợp với phụ nữ, như việc tăng nhiệt độ của điều hòa để họ không bị lạnh, hay đặt băng vệ sinh phụ nữ trong nhà vệ sinh. Foulger cũng phải chi trả thêm tiền cho công tác an ninh, xây dựng các khu nội trú cho những nhân công có nhà ở xa. Nhưng theo ông thì tất cả những điều này đều xứng đáng, vì "phụ nữ thường làm việc chăm chỉ và rất biết ơn khi được giúp đỡ."
Trước đây Foxconn đã bị nhiều người chỉ trích vì tạo không gian làm việc nguy hiểm cho những nhân viên tại Trung Quốc. Không thiếu những vụ nhân viên gặp stress, thậm chí dẫn đến tự tử làm chấn động dư luận Hãng từ đó đã phải tăng lương, tạo đường dây hỗ trợ tâm lý và thậm chí chăng lưới để tránh những vụ tự tử trong tương lai. Tháng 8 vừa qua, hãng đã phải đuổi việc 2 người quản lý, sau khi nhiều nhân viên nói rằng họ bị 2 người này cho giảm lương để chống lại tình hình chiến tranh kinh tế với Mỹ.
Nguồn: kenh14.vn