Ối giời ơi, ngay trước ngày Apple thả thính iPhone mới (10/9), thì đã có drama rồi các bạn ơi! Apple và "đồng bọn" Foxconn vừa bị bóc phốt đã vi phạm luật Trung Quốc khi dùng quá nhiều lao động tạm thời tại nhà máy sản xuất iPhone lớn nhất thế giới luôn đó.
Chuyện là China Labor Watch (CLW) - một tổ chức bảo vệ quyền lợi người lao động - đã cải trang "đi làm gián điệp" tại nhà máy Foxconn ở Trịnh Châu. Có người còn làm tới 4 năm để điều tra cho chắc cú nữa! ️ Và guess what? Họ phát hiện nhân viên tạm thời chiếm tới 50% lực lượng lao động trong tháng 8/2019, trong khi luật pháp Trung Quốc quy định tối đa chỉ được 10% thôi nhé!
Apple sau khi bị bóc phốt thì vội confirm luôn là có "tỉ lệ nhân viên tạm thời vượt quy chuẩn" và đang "hợp tác chặt chẽ với Foxconn để giải quyết vấn đề". Foxconn cũng nhận sai lầm luôn. Thôi thì biết rồi còn gì!
Thật ra thì chuỗi cung ứng của Apple bị bóc phốt về điều kiện lao động tệ hại đã lâu rồi. Apple cũng có dọa các đối tác phải cải thiện nếu không sẽ "cắt đứt quan hệ", nhưng mà vẫn cứ drama liên tục. Foxconn (tên thật là Hon Hai) thường xuyên tuyển hàng trăm ngàn lao động tạm thời để sản xuất kịp cho mùa mua sắm cuối năm - mùa iPhone bùng nổ đó mà!
Theo CLW thì Apple đang "chuyển giao chi phí của chiến tranh thương mại sang các lao động" và kiếm lời từ việc bóc lột công nhân Trung Quốc luôn. Trong số nhân viên tạm thời còn có cả sinh viên thực tập nữa chứ! Dù nhiều sinh viên đã về trường vào cuối tháng 8, nhưng con số lao động tạm thời vẫn ở mức gần 30% - vẫn vi phạm nhé các bạn ơi!
Apple hàng năm có công bố báo cáo trách nhiệm đối tác, liệt kê chi tiết điều kiện làm việc trong chuỗi cung ứng. Báo cáo mới nhất cho biết họ đã phỏng vấn 44.000 công nhân năm 2018 để xem họ có được đào tạo đúng không, có biết cách lên tiếng khi gặp vấn đề không, cũng như thực hiện nhiều biện pháp chống lao động cưỡng bức.
Hồi cuối 2017, Apple còn phát hiện Foxconn thuê học sinh cấp 3 làm thêm giờ trái phép để lắp ráp iPhone X nữa kìa! "Táo khuyết" đã phải gửi chuyên gia về nhà máy để "dẹp loạn" và đảm bảo mọi tiêu chuẩn được tuân thủ.
Nhân viên thời vụ của Foxconn không được hưởng phúc lợi như nhân viên chính thức - không có nghỉ ốm, nghỉ mát, bảo hiểm xã hội gì cả. Mặc dù lương cơ bản có thể cao hơn, nhưng họ được bên thứ ba trả tiền chứ không phải Foxconn tuyển trực tiếp. Muốn lên nhân viên chính thức thì phải thử việc 3 tháng đã!
CLW được thành lập năm 2000 để điều tra các nhà máy Trung Quốc sản xuất đồ chơi, giày dép, đồ điện tử và nhiều thứ khác cho các tập đoàn đa quốc gia. Họ có văn phòng tại New York và Thâm Quyến, kèm cả đường dây nóng nữa.
Tháng 8/2019, Foxconn đã phải sa thải hai giám đốc tại một nhà máy ở Trung Quốc sau khi CLW phát hiện nhà máy này lệ thuộc vào nhân viên tạm thời và lao động vị thành niên trong lắp ráp loa Echo cho Amazon.
Theo CLW, Apple và Foxconn sản xuất khoảng 12.000 chiếc iPhone trong mỗi ca làm việc tại nhà máy Trịnh Châu. iPhone XS phức tạp hơn iPhone X nên cần nhiều công nhân hơn nữa!
Báo cáo của CLW còn bóc thêm nhiều thứ về điều kiện làm việc tại nhà máy Foxconn, nghe mà tức á!
- Mùa cao điểm thì không được nghỉ phép luôn;
- Một số nhân viên tạm thời không được thưởng như đã hứa (scam à?);
- Sinh viên phải làm thêm trong mùa cao điểm, dù quy định cấm;
- Một số nhân viên phải làm thêm tới 100 tiếng mỗi tháng trong mùa cao điểm. Trong khi luật lao động Trung Quốc quy định tối đa 36 tiếng thôi nhé!
- Nhân viên phải xin phép nếu không muốn làm thêm giờ. Nếu bị từ chối mà vẫn không làm thì sẽ bị nhắc nhở và mất cơ hội trong tương lai;
- Nhân viên đôi khi phải ở lại nhà máy cho các cuộc họp đột xuất lúc nửa đêm (RIP giấc ngủ );
- Nhà máy không cung cấp thiết bị bảo vệ hiện đại cho nhân viên;
- Tai nạn lao động không được báo cáo và bị xúc phạm bằng lời nói là chuyện thường ngày.
CLW cho biết phần lớn nhân viên vẫn muốn làm thêm giờ vì kiếm thêm thu nhập. Tuy nhiên, Apple phản bác lại hầu hết cáo buộc của CLW là "fake news". Công ty khẳng định tất cả nhân viên được trả lương xứng đáng, bao gồm cả tiền làm thêm giờ, tiền thưởng, mọi việc làm thêm đều tự nguyện và không có chuyện lao động cưỡng bức. Apple nói thêm rằng chưa đầy 1% công nhân của họ là sinh viên và chỉ có tỉ lệ nhỏ tự nguyện làm thêm giờ hay làm ca đêm.
Nguồn: kenh14.vn