Internet Việt Nam đang được "chống lưng" như nào trước AI, lừa đảo và những đòn tấn công vô hình?

Bạn cứ nghĩ lướt web chỉ đơn giản là mở trình duyệt lên rồi lên mạng thôi à? Thực ra phía sau là cả một cuộc chiến "ngầm" cực gắt để giữ cho Internet an toàn và đáng tin cậy đấy! Internet Day 2025 vừa hé lộ những gì đang diễn ra ở tầng mà đa số mình chưa bao giờ nhìn thấy luôn.

Lừa đảo online, deepfake và các kiểu tấn công dựa trên AI đang làm nhiều người mất niềm tin vào Internet quá trời. Nhưng các chuyên gia hạ tầng nói rằng: những rủi ro nguy hiểm nhất không phải ở nội dung hay app, mà nằm ở chính các lớp kỹ thuật nền móng giúp Internet chạy mỗi ngày đó!

Tại Internet Day 2025, các bác không đi theo kiểu cảnh báo chung chung nữa, mà đặt ra câu hỏi trực diện hơn: Internet có còn đủ safe và tin cậy để làm nền tảng kinh tế số không, khi hạ tầng lõi cứ liên tục bị "nhòm ngó" tấn công thế này?

Theo ông Nguyễn Trường Giang, Quyền Giám đốc Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), Internet không thuộc về một quốc gia hay một công ty nào hết. Nó được vận hành theo mô hình đa bên, với sự góp mặt của chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức kỹ thuật, cộng đồng người dùng và các diễn đàn chính sách quốc tế. Cách chơi này giúp Internet tránh bị kiểm soát tập trung, nhưng cũng khiến bài toán an toàn trở nên phức tạp gấp bội luôn.

9f185425c7863d33078c.jpg


Internet thực chất là một hệ thống nhiều lớp lắm nha, từ hạ tầng vật lý như cáp quang, trung tâm dữ liệu, đến hạ tầng kết nối, hạ tầng lõi, tài nguyên Internet và cuối cùng mới là các nền tảng, app mà mình xài hằng ngày. Chỉ cần một mắt xích ở dưới gặp sự cố thôi, toàn bộ dịch vụ phía trên có thể văng ra dù không hề có dấu hiệu "bị hack" theo cách thông thường đâu nha!

Chuyện này đã từng xảy ra không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn cầu luôn, khi nhiều sự cố Internet nghiêm trọng bắt nguồn từ lỗi định tuyến hoặc DNS. Theo số liệu của VNNIC, riêng năm 2023, Việt Nam ghi nhận hơn 1.000 sự cố liên quan đến tấn công và giả mạo định tuyến. Đây là dạng tấn công khó phát hiện nhất với người dùng, vì bạn vẫn truy cập đúng địa chỉ quen thuộc nhưng dữ liệu lại bị "rẽ ngang" sang hệ thống giả mạo rồi. Nguy hiểm vãi!

Để xử lý rủi ro từ gốc, Việt Nam đã triển khai sớm các công nghệ bảo mật định tuyến như RPKI – giải pháp giúp xác thực đường đi của dữ liệu Internet. Nhờ đó, tỷ lệ áp dụng RPKI tại Việt Nam hiện đạt khoảng 97% rồi nha, giúp giảm tới 84% số sự cố tấn công định tuyến so với trước đây, với mục tiêu đạt 100% trong vài năm tới. Xịn xò không?

Song song với định tuyến, hệ thống DNS quốc gia cũng được tăng cường bằng các giải pháp bảo mật như DNSSEC, Registry Lock và các cơ chế xác thực khác. Đây là những lớp bảo vệ "vô hình" nhưng đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn lừa đảo dựa trên tên miền – hình thức đang gây ra rất nhiều thiệt hại cho người dùng và doanh nghiệp đó.

74a990c107126fc318c2.jpg


Một vấn đề khác được nhấn mạnh là an toàn danh tính số, đặc biệt với tên miền. Trong kỷ nguyên số, tên miền không chỉ là địa chỉ truy cập mà còn là danh tính của doanh nghiệp, tổ chức và dịch vụ. Khi tên miền bị giả mạo hoặc lợi dụng, niềm tin người dùng bị "toang" ngay lập tức. VNNIC cho biết đang ứng dụng AI và machine learning để giám sát, phát hiện và làm sạch không gian tên miền, đồng thời triển khai các cơ chế xác thực chủ thể đăng ký. Hiện đã có khoảng 14.000 tên miền tại Việt Nam được bảo vệ bằng các giải pháp an toàn nâng cao rồi đấy! ️

Từ góc nhìn của các đơn vị quản lý hạ tầng, "niềm tin số" không thể build bằng khẩu hiệu hay chiến dịch truyền thông được đâu. Nó chỉ hình thành khi Internet vận hành ổn định, an toàn từ những lớp kỹ thuật sâu nhất. Khi người dùng ngần ngại nhấp chuột và doanh nghiệp e dè đưa dữ liệu lên môi trường số, mọi mục tiêu lớn về kinh tế số đều trở nên mong manh cả thôi.

Nguồn: genk.vn
 
Back
Top