Lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta có thể xem được bản đồ đầy đủ nhất về việc cất giữ "món đồ nguy hiểm" mà cả thế giới đang phải đau đầu suy nghĩ
Các nhà máy điện hạt nhân trên toàn cầu đã sản xuất ra đến 448.000 tấn nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. Con số khủng này vừa cho thấy quy mô năng lượng hạt nhân đang bành trướng, vừa đặt ra một câu hỏi hóc búa nhất: Giờ phải làm gì với đống rác nguy hiểm này đây?
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vừa thả một công cụ bản đồ tương tác siêu xịn, cho phép mọi người (kể cả bạn!) xem được đống rác hạt nhân này đang nằm ở đâu và được quản lý ra sao trên khắp thế giới.
Trước giờ, các nhà khoa học, quản lý và công chúng toàn phải ngồi đoán mò hoặc dựa vào những con số lẻ tẻ không thống nhất để hình dung về bức tranh chất thải phóng xạ toàn cầu. Việc thiếu thông tin rõ ràng này không chỉ gây khó cho các chuyên gia mà còn khiến dân chúng thêm lo lắng về độ an toàn của điện hạt nhân nữa
Để giải quyết vấn đề này, IAEA đã chính thức ra mắt Công cụ Kiểm kê Nhiên liệu Hạt nhân Đã qua sử dụng Toàn cầu (Global SNF Inventory Tool). Đây là nền tảng bản đồ tương tác công khai đầu tiên trên thế giới, cho phép mọi người theo dõi chính xác lượng rác hạt nhân, vị trí và cách quản lý ở mọi quy mô - từ toàn cầu đến từng quốc gia cụ thể luôn!
Bà Amparo Gonzalez Espartero, Trưởng bộ phận Kỹ thuật thuộc Phân ban Chu trình Nhiên liệu Hạt nhân và Công nghệ Chất thải của IAEA, cho biết nền tảng này mang đến độ minh bạch chưa từng có. Toàn bộ dữ liệu được xây dựng dựa trên các báo cáo chính thức từ các quốc gia trong chu kỳ đánh giá năm 2025, kết hợp với các nguồn thông tin công khai đã được kiểm chứng kỹ càng.
Dữ liệu mới nhất từ công cụ của IAEA cho thấy, tổng lượng nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng hiện đạt khoảng 448.000 tấn kim loại nặng (đơn vị tính uranium và các nguyên tố nặng trong nhiên liệu phản ứng). Con số này phản ánh quy mô khổng lồ của ngành công nghiệp điện hạt nhân toàn cầu sau hơn nửa thế kỷ phát triển
Bản đồ tương tác cũng tiết lộ một chi tiết đáng chú ý: Khoảng 3/4 lượng nhiên liệu này (tương đương 322.000 tấn) hiện vẫn đang được cất giữ ở các kho tạm thời. Trong khi đó, 1/4 còn lại (khoảng 126.000 tấn) đã được đưa vào quy trình tái chế kỹ thuật cao
Việc tái chế đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chu trình năng lượng bền vững đấy. Quá trình này cho phép tách ra và thu hồi các vật liệu có thể tái sử dụng để làm thanh nhiên liệu mới. Nhờ đó, các quốc gia không chỉ giảm được lượng uranium tự nhiên cần khai thác, mà còn quan trọng hơn - giảm thiểu đáng kể lượng rác phóng xạ nguy hiểm cần phải chôn vĩnh viễn dưới lòng đất
Nhìn sâu hơn vào cách quản lý rác hạt nhân hiện nay, báo cáo của IAEA chỉ ra rằng 41% lượng nhiên liệu đã qua sử dụng toàn cầu đang nằm trong các hệ thống lưu trữ ướt. Đây chủ yếu là các bể chứa bêtông kiên cố có nước tuần hoàn liên tục để làm mát thanh nhiên liệu ngay sau khi chúng được lấy ra khỏi lò phản ứng
Ngược lại, lưu trữ khô đang chiếm 31% và có xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây. Xu hướng chuyển dịch này phản ánh chiến lược của nhiều quốc gia nhằm đưa các nhiên liệu đã nguội hơn ra khỏi bể nước, chuyển sang các thùng chứa, module hoặc tòa nhà bảo quản khô. Làm vậy giúp giảm sự phụ thuộc vào hệ thống làm mát bằng điện và nước, từ đó tăng độ an toàn trước thiên tai ️
Trong danh mục lưu trữ khô, công nghệ cực kỳ đa dạng và không có giải pháp nào thống trị hoàn toàn. Hệ thống thông gió thẳng đứng hiện dẫn đầu với 50.168 tấn (chiếm 11% tổng lượng), tiếp theo là các thùng bêtông với 34.006 tấn (7,6%), thùng kim loại chuyên dụng đạt 18.009 tấn (4%), các hệ thống module nằm ngang với 17.360 tấn (4%) và các tòa nhà lưu trữ chuyên dụng chiếm 2,4%. Sự đa dạng này phụ thuộc vào địa hình, ngân sách và thiết kế lò phản ứng của từng quốc gia
Nguồn: soha.vn
Các nhà máy điện hạt nhân trên toàn cầu đã sản xuất ra đến 448.000 tấn nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. Con số khủng này vừa cho thấy quy mô năng lượng hạt nhân đang bành trướng, vừa đặt ra một câu hỏi hóc búa nhất: Giờ phải làm gì với đống rác nguy hiểm này đây?
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vừa thả một công cụ bản đồ tương tác siêu xịn, cho phép mọi người (kể cả bạn!) xem được đống rác hạt nhân này đang nằm ở đâu và được quản lý ra sao trên khắp thế giới.
Trước giờ, các nhà khoa học, quản lý và công chúng toàn phải ngồi đoán mò hoặc dựa vào những con số lẻ tẻ không thống nhất để hình dung về bức tranh chất thải phóng xạ toàn cầu. Việc thiếu thông tin rõ ràng này không chỉ gây khó cho các chuyên gia mà còn khiến dân chúng thêm lo lắng về độ an toàn của điện hạt nhân nữa
Để giải quyết vấn đề này, IAEA đã chính thức ra mắt Công cụ Kiểm kê Nhiên liệu Hạt nhân Đã qua sử dụng Toàn cầu (Global SNF Inventory Tool). Đây là nền tảng bản đồ tương tác công khai đầu tiên trên thế giới, cho phép mọi người theo dõi chính xác lượng rác hạt nhân, vị trí và cách quản lý ở mọi quy mô - từ toàn cầu đến từng quốc gia cụ thể luôn!
Bà Amparo Gonzalez Espartero, Trưởng bộ phận Kỹ thuật thuộc Phân ban Chu trình Nhiên liệu Hạt nhân và Công nghệ Chất thải của IAEA, cho biết nền tảng này mang đến độ minh bạch chưa từng có. Toàn bộ dữ liệu được xây dựng dựa trên các báo cáo chính thức từ các quốc gia trong chu kỳ đánh giá năm 2025, kết hợp với các nguồn thông tin công khai đã được kiểm chứng kỹ càng.
Dữ liệu mới nhất từ công cụ của IAEA cho thấy, tổng lượng nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng hiện đạt khoảng 448.000 tấn kim loại nặng (đơn vị tính uranium và các nguyên tố nặng trong nhiên liệu phản ứng). Con số này phản ánh quy mô khổng lồ của ngành công nghiệp điện hạt nhân toàn cầu sau hơn nửa thế kỷ phát triển
Bản đồ tương tác cũng tiết lộ một chi tiết đáng chú ý: Khoảng 3/4 lượng nhiên liệu này (tương đương 322.000 tấn) hiện vẫn đang được cất giữ ở các kho tạm thời. Trong khi đó, 1/4 còn lại (khoảng 126.000 tấn) đã được đưa vào quy trình tái chế kỹ thuật cao
Việc tái chế đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chu trình năng lượng bền vững đấy. Quá trình này cho phép tách ra và thu hồi các vật liệu có thể tái sử dụng để làm thanh nhiên liệu mới. Nhờ đó, các quốc gia không chỉ giảm được lượng uranium tự nhiên cần khai thác, mà còn quan trọng hơn - giảm thiểu đáng kể lượng rác phóng xạ nguy hiểm cần phải chôn vĩnh viễn dưới lòng đất
Nhìn sâu hơn vào cách quản lý rác hạt nhân hiện nay, báo cáo của IAEA chỉ ra rằng 41% lượng nhiên liệu đã qua sử dụng toàn cầu đang nằm trong các hệ thống lưu trữ ướt. Đây chủ yếu là các bể chứa bêtông kiên cố có nước tuần hoàn liên tục để làm mát thanh nhiên liệu ngay sau khi chúng được lấy ra khỏi lò phản ứng
Ngược lại, lưu trữ khô đang chiếm 31% và có xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây. Xu hướng chuyển dịch này phản ánh chiến lược của nhiều quốc gia nhằm đưa các nhiên liệu đã nguội hơn ra khỏi bể nước, chuyển sang các thùng chứa, module hoặc tòa nhà bảo quản khô. Làm vậy giúp giảm sự phụ thuộc vào hệ thống làm mát bằng điện và nước, từ đó tăng độ an toàn trước thiên tai ️
Trong danh mục lưu trữ khô, công nghệ cực kỳ đa dạng và không có giải pháp nào thống trị hoàn toàn. Hệ thống thông gió thẳng đứng hiện dẫn đầu với 50.168 tấn (chiếm 11% tổng lượng), tiếp theo là các thùng bêtông với 34.006 tấn (7,6%), thùng kim loại chuyên dụng đạt 18.009 tấn (4%), các hệ thống module nằm ngang với 17.360 tấn (4%) và các tòa nhà lưu trữ chuyên dụng chiếm 2,4%. Sự đa dạng này phụ thuộc vào địa hình, ngân sách và thiết kế lò phản ứng của từng quốc gia
Nguồn: soha.vn