Ngay sau khi Mỹ nhảy vào Thế chiến II (tháng 12-1941), cả đảo Santa Catalina (ngoài khơi California) như sốc nặng vì tin đồn sắp bị quân Nhật tấn công. Vibes đảo lúc đó căng thẳng vãi, du khách ai cũng "chạy về quê", ngay cả dân địa phương cũng dọn đồ bỏ đi luôn
Chớp mắt là Lực lượng tuần duyên đóng cả kênh San Pedro, chính quyền tuyên bố Catalina chính thức thành Khu quân sự liên bang (FMZ). Từ một thiên đường du lịch, hòn đảo lột xác thành trại huấn luyện cho điệp viên, lính biệt kích và các "ông anh" buôn đường biển.
Khách sạn bỏ hoang → doanh trại speedrun! Các bến du thuyền, hải cảng, câu lạc bộ sang chảnh... tất cả đều được remake thành chiến trường mô phỏng. Nhờ chiến thuật này của gia đình Wrigley (người nắm quyền cả đảo), Catalina thoát nạn suy thoái kinh tế như một phép màu
## Căn cứ siêu bí mật thời WWII
Đêm thu 1944, Dick Hamada (22 tuổi) nhảy phịch xuống biển Thái Bình Dương giữa màn đêm đen như mực, bơi lặng lẽ về phía đảo Santa Catalina. Anh là thành viên của Cục tình báo chiến lược (OSS - "bố già" của CIA). Nhiệm vụ của Dick và đồng đội là lẻn qua lính canh bờ biển rồi thâm nhập vào một ngôi nhà trên đảo
Plot twist: Đây chỉ là bài tập huấn luyện, nhưng lính canh ngoài kia đang cầm súng trường nạp đạn thật và không hề biết đây là "acting" đâu nhé! Ông Johnny Sampson từ Bảo tàng Catalina kể: "Nếu bị phát hiện, các biệt kích OSS sẽ bị coi như gián điệp thật 100% đó"
Lính canh lúc đó stress vì Catalina (cách LA chưa đầy 50 dặm) có thể là bàn đạp cho Nhật xâm lược đại lục Mỹ. Dick Hamada và 13 chiến hữu người Mỹ gốc Nhật càng dễ "dính đạn lạc" hơn. Ralph Yempuku - một trong số họ - kể lại trong sách "Santa Catalina tham chiến" rằng họ trông chẳng khác gì kẻ thù
Nhìn từ biển tối mò mịt, Dick Hamada thấy lính canh đi qua bến tàu. Trong dự án lịch sử truyền miệng Nisei Hawaii, ông nhớ lại: "Tôi thấy họ, nhưng họ không hề biết tôi ở đâu"
OSS - tiền thân của CIA - được thành lập tháng 6-1942 để làm gián điệp sau lưng địch. Họ có 16 căn cứ huấn luyện trên toàn quốc, riêng đảo Catalina chuyên về xâm nhập và đột kích đường biển
Đảo Santa Catalina dài 22 dặm với bờ biển đầy vịnh cát, bãi đá và núi cao tới 609,6m - perfect cho việc luyện tập! OSS đặt căn cứ chính tại vịnh Toyon, cách thành phố Avalon 2 dặm. Từ trường nội trú cũ, họ cải tạo thành doanh trại, hội trường, văn phòng và lớp học.
Địa hình gồ ghề xung quanh là môi trường lý tưởng để test sức bền và mô phỏng địa lý Đông Á. Quan trọng nhất: vịnh Toyon cực kỳ hẻo lánh với vách đá bao bọc, không có đường vào ra - an toàn tuyệt đối!
Căn cứ này được giữ bí mật cực nghiêm ngặt trong suốt WWII. Ngay cả dân địa phương cũng không biết gì. Mãi đến thập niên 1980, khi hồ sơ OSS được giải mật thì thiên hạ mới á ó
## Quá trình huấn luyện khắc nghiệt đến mức nào?
Các biệt kích Đơn vị hàng hải OSS được huấn luyện trên Catalina có nhiệm vụ thâm nhập lãnh thổ địch bằng đường biển để do thám và phá hoại. OSS tuyển nhiều vận động viên bơi lội pro và thậm chí cả tù binh Hàn Quốc đã cam kết đánh Nhật.
Những người Mỹ gốc Nhật như Hamada và Yempuku là các ngôn ngữ gia tài năng, có thể hòa nhập vào vùng do Nhật kiểm soát. Dick Hamada lớn lên ở Hawaii và tận mắt thấy Nhật đánh Trân Châu Cảng qua kính viễn vọng ngày 7-12-1941.
Dù bị nhốt trong trại cải tạo, nhiều người Mỹ gốc Nhật vẫn tình nguyện phục vụ đất nước với tư cách thành viên OSS - biết rằng tỷ lệ sống sót chỉ 10% Để tăng cơ hội sống, tân binh phải train cực khổ: chiến đấu tay đôi, mật mã, đọc bản đồ, vận hành vô tuyến.
Họ tập dưỡng sinh trên bãi biển, chạy bộ dài hơi trên đỉnh núi Catalina. Tham gia bài tập sinh tồn kéo dài nhiều ngày với chỉ... một con dao và sợi dây câu. Phải tự dựng nhà trong hang núi, săn lợn lòi và dê rừng để ăn! (Trên đảo còn có cả bò rừng từ đoàn phim Hollywood mang lên năm 1924 nhưng không rõ OSS có bắt không )
Ralph Yempuku - cư dân Hawaii - là cao thủ bẫy thú và sinh tồn. Còn Hamada thì... ói mửa khi nhìn mọi người mổ dê. Ông kể sau này: "Tôi chỉ muốn ói. Tốt nhất là dùng lựu đạn, quăng xuống biển ăn hải sản cho lẹ"
Các tân binh phải thức trắng nhiều giờ trong đại dương, luyện bơi lặng lẽ vào bờ, gắn mìn giả lên tàu, lặn dưới vũng dầu lửa, nổ chướng ngại vật giả địch. Họ còn test thiết bị hiện đại: tàu lặn mini, xuồng kayak gấp gọn, vũ khí chống nước và là những người đầu tiên dùng thiết bị lặn thô sơ ở đại dương
Ông Jon Council - chủ tịch Hội lặn biển lịch sử Mỹ - nói biệt kích OSS "không phát minh thiết bị nhưng chắc chắn đã thu nhỏ chúng lại". Trước đây thợ lặn dùng mũ bảo hiểm nặng nề kết nối với ống oxy; nhưng OSS đi tiên phong với thiết bị nhẹ gọn như LARU và mặt nạ Desco B-Lung - giúp di chuyển dễ hơn và không tạo bọt khí, tăng khả năng tàng hình max
Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện ở Catalina, phần lớn biệt kích OSS được triển khai đến Trung Thái Bình Dương và Đông Á, thực hiện nhiệm vụ phá hoại cơ sở hạ tầng, kho tàng địch và chiến tranh du kích.
## Vết tích còn lại
Cuối WWII, Tổng thống Truman giải tán OSS nhưng di sản của Đơn vị hàng hải vẫn sống mãi. Jon Council nhấn mạnh: "Những kỹ thuật phá hủy dưới nước, bơi do thám và các phương pháp tiên tiến này chính là nền tảng cho Hải quân SEALs về sau"
Ngày nay, vịnh Toyon là trại khoa học dành cho trẻ em. Các em học tập và ngủ trong chính những ngôi nhà từng là doanh trại biệt kích OSS; xa hơn có sân tennis thay cho trường bắn cũ.
Không có đài tưởng niệm nào cho các biệt kích trên đảo. Ngoài khơi Avalon có đống kim loại sụp xuống đáy biển - tàn tích của chướng ngại vật dưới nước từng dùng để huấn luyện. Đó là di tích cuối cùng của căn cứ mật Catalina.
Nguồn: soha.vn