Ngành Thuế vừa thả info gây choáng: từ kho dữ liệu khổng lồ 25,6 tỷ hóa đơn điện tử, các anh đã "bóc phốt" được cả loạt thủ đoạn gian lận như mua bán hóa đơn khống, doanh nghiệp "ma" chạy hóa đơn, lập hóa đơn nâng giá lung tung hay tạo chuỗi giao dịch ảo – nghe mà nổi da gà luôn á!
**Hóa đơn "ảo", doanh nghiệp "ma" đang bị soi kỹ**
Chị Nguyễn Thu Trà, Trưởng ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế thuộc Cục Thuế, cho hay từ khi triển khai hóa đơn điện tử toàn quốc đến 18/5/2026, hệ thống đã nhận và xử lý hơn 25,6 tỷ hóa đơn – con số khủng không chơi được!
"Kho data khủng này giúp cơ quan thuế quản lý ngon hơn, đối chiếu phân tích và kiểm soát rủi ro sớm hơn nhiều", chị Trà chia sẻ.
Nhưng mà đằng sau những thuận lợi đó, nhiều đối tượng đã lợi dụng cơ chế tự khai tự nộp, tận dụng độ trễ trong kiểm soát dữ liệu và việc thành lập doanh nghiệp dễ như ăn kẹo để làm trò "bẩn" với hóa đơn.
Qua quản lý rủi ro, phân tích dữ liệu và kiểm tra thực tế, ngành Thuế đã nhận diện được các chiêu vi phạm phổ biến như:
**Mua bán hóa đơn khống:** doanh nghiệp không buôn bán gì hết nhưng vẫn lập hóa đơn bán cho các công ty khác để hợp thức hóa chi phí, tăng khấu trừ thuế GTGT hoặc giảm thu nhập chịu thuế – kiểu "không làm mà đòi có ăn" ấy.
**Sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp "ma":** nhiều công ty thành lập chỉ để... bán hóa đơn thôi, không có xưởng không có nhân viên, nhưng lại phát hành hóa đơn doanh số khủng. Chạy được một thời gian thì "biến mất" khỏi địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế muốn truy cũng khó vô cùng.
**Lập hóa đơn nâng giá:** nâng giá trị hàng hóa, dịch vụ lên trời để tăng chi phí, tăng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, đề nghị hoàn thuế cao hơn hoặc hợp thức hóa doanh thu.
**Tạo chuỗi giao dịch giả:** các doanh nghiệp móc nối với nhau tạo chuỗi mua bán khép kín để hợp thức hóa dòng hàng, tạo vòng quay hóa đơn, làm đầu vào cho hồ sơ hoàn thuế và che giấu nguồn gốc hàng hóa.
Đặc biệt, một số doanh nghiệp còn gian lận hoàn thuế GTGT bằng cách dùng hóa đơn đầu vào "lởm" để hợp thức hóa hồ sơ hoàn thuế.
"Hiện giờ mua bán hóa đơn không còn đơn lẻ nữa mà hình thành cả chuỗi doanh nghiệp liên kết, dùng nhiều pháp nhân trung gian, nhiều tài khoản ngân hàng, nhiều chữ ký số, thậm chí còn xài công nghệ để che giấu dấu vết – nghệ cao thật sự", đại diện Cục Thuế nhấn mạnh.
**Dùng AI để phát hiện sớm các hoạt động "khả nghi"**
Để đối phó với "giới gian lận", cơ quan Thuế cho biết đã xây dựng hệ thống phân tích rủi ro đa tầng, tập trung nhận diện các doanh nghiệp có dấu hiệu nghi ngờ ngay từ khi mới thành lập hoặc có biến động bất thường trong kinh doanh.
Một trong những ứng dụng đỉnh cao đang được triển khai là **cảnh báo xuất hóa đơn theo hệ số K**. Đây là giải pháp xài dữ liệu hóa đơn điện tử kết hợp các chỉ báo rủi ro để phát hiện sớm những trường hợp xuất hóa đơn không phù hợp với năng lực và đặc điểm hoạt động thực tế của doanh nghiệp.
Không dừng ở đó, để xử lý nghiêm các chuỗi doanh nghiệp liên kết chuyên buôn bán hóa đơn, ngành Thuế đã triển khai ứng dụng **phân tích chuỗi đồ thị Graph analysis** (kỹ thuật khai thác mối quan hệ mua bán giữa các doanh nghiệp thông qua hóa đơn điện tử).
"Công nghệ này giúp phát hiện các chuỗi giao dịch khép kín, nhóm doanh nghiệp có hành vi tương đồng, nhận diện dòng hóa đơn quay vòng – đây là dấu hiệu điển hình của các đường dây mua bán hóa đơn chuyên nghiệp", đại diện cơ quan thuế cho hay.
Theo chị Trà, thực tế cho thấy nhiều chuỗi giao dịch rủi ro lớn đã bị "phanh phui" trong các lĩnh vực "nóng" như: điện thoại, linh kiện điện tử, tinh bột sắn và vật liệu xây dựng. Kết quả từ việc phân tích chuỗi không chỉ hỗ trợ xét hoàn thuế chính xác mà còn là căn cứ quan trọng để thanh tra, kiểm tra và chuyển hồ sơ sang công an xử lý hình sự luôn.
Ngoài các bộ lọc tự động, cơ quan thuế còn xây dựng hệ thống chỉ báo rủi ro để phát hiện các trường hợp có dấu hiệu bất thường về doanh thu, hóa đơn, năng lực hoạt động và tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.
Đại diện Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế cho biết, để giải quyết triệt để vấn nạn này, ngành Thuế sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để tự động hóa việc phát hiện các hành vi bất thường. AI sẽ giúp thiết lập các mô hình cảnh báo sớm, hỗ trợ lựa chọn chính xác đối tượng cần thanh tra, kiểm tra – nghe xịn ghê!
Song song với công nghệ, hành lang pháp lý cũng sẽ được hoàn thiện theo hướng tăng cường chế tài xử lý vi phạm và kiểm soát chặt chẽ việc thành lập doanh nghiệp mới nhằm ngăn chặn tình trạng "thành lập doanh nghiệp chỉ để bán hóa đơn".
Nguồn: soha.vn
**Hóa đơn "ảo", doanh nghiệp "ma" đang bị soi kỹ**
Chị Nguyễn Thu Trà, Trưởng ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế thuộc Cục Thuế, cho hay từ khi triển khai hóa đơn điện tử toàn quốc đến 18/5/2026, hệ thống đã nhận và xử lý hơn 25,6 tỷ hóa đơn – con số khủng không chơi được!
"Kho data khủng này giúp cơ quan thuế quản lý ngon hơn, đối chiếu phân tích và kiểm soát rủi ro sớm hơn nhiều", chị Trà chia sẻ.
Nhưng mà đằng sau những thuận lợi đó, nhiều đối tượng đã lợi dụng cơ chế tự khai tự nộp, tận dụng độ trễ trong kiểm soát dữ liệu và việc thành lập doanh nghiệp dễ như ăn kẹo để làm trò "bẩn" với hóa đơn.
Qua quản lý rủi ro, phân tích dữ liệu và kiểm tra thực tế, ngành Thuế đã nhận diện được các chiêu vi phạm phổ biến như:
**Mua bán hóa đơn khống:** doanh nghiệp không buôn bán gì hết nhưng vẫn lập hóa đơn bán cho các công ty khác để hợp thức hóa chi phí, tăng khấu trừ thuế GTGT hoặc giảm thu nhập chịu thuế – kiểu "không làm mà đòi có ăn" ấy.
**Sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp "ma":** nhiều công ty thành lập chỉ để... bán hóa đơn thôi, không có xưởng không có nhân viên, nhưng lại phát hành hóa đơn doanh số khủng. Chạy được một thời gian thì "biến mất" khỏi địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế muốn truy cũng khó vô cùng.
**Lập hóa đơn nâng giá:** nâng giá trị hàng hóa, dịch vụ lên trời để tăng chi phí, tăng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, đề nghị hoàn thuế cao hơn hoặc hợp thức hóa doanh thu.
**Tạo chuỗi giao dịch giả:** các doanh nghiệp móc nối với nhau tạo chuỗi mua bán khép kín để hợp thức hóa dòng hàng, tạo vòng quay hóa đơn, làm đầu vào cho hồ sơ hoàn thuế và che giấu nguồn gốc hàng hóa.
Đặc biệt, một số doanh nghiệp còn gian lận hoàn thuế GTGT bằng cách dùng hóa đơn đầu vào "lởm" để hợp thức hóa hồ sơ hoàn thuế.
"Hiện giờ mua bán hóa đơn không còn đơn lẻ nữa mà hình thành cả chuỗi doanh nghiệp liên kết, dùng nhiều pháp nhân trung gian, nhiều tài khoản ngân hàng, nhiều chữ ký số, thậm chí còn xài công nghệ để che giấu dấu vết – nghệ cao thật sự", đại diện Cục Thuế nhấn mạnh.
**Dùng AI để phát hiện sớm các hoạt động "khả nghi"**
Để đối phó với "giới gian lận", cơ quan Thuế cho biết đã xây dựng hệ thống phân tích rủi ro đa tầng, tập trung nhận diện các doanh nghiệp có dấu hiệu nghi ngờ ngay từ khi mới thành lập hoặc có biến động bất thường trong kinh doanh.
Một trong những ứng dụng đỉnh cao đang được triển khai là **cảnh báo xuất hóa đơn theo hệ số K**. Đây là giải pháp xài dữ liệu hóa đơn điện tử kết hợp các chỉ báo rủi ro để phát hiện sớm những trường hợp xuất hóa đơn không phù hợp với năng lực và đặc điểm hoạt động thực tế của doanh nghiệp.
Không dừng ở đó, để xử lý nghiêm các chuỗi doanh nghiệp liên kết chuyên buôn bán hóa đơn, ngành Thuế đã triển khai ứng dụng **phân tích chuỗi đồ thị Graph analysis** (kỹ thuật khai thác mối quan hệ mua bán giữa các doanh nghiệp thông qua hóa đơn điện tử).
"Công nghệ này giúp phát hiện các chuỗi giao dịch khép kín, nhóm doanh nghiệp có hành vi tương đồng, nhận diện dòng hóa đơn quay vòng – đây là dấu hiệu điển hình của các đường dây mua bán hóa đơn chuyên nghiệp", đại diện cơ quan thuế cho hay.
Theo chị Trà, thực tế cho thấy nhiều chuỗi giao dịch rủi ro lớn đã bị "phanh phui" trong các lĩnh vực "nóng" như: điện thoại, linh kiện điện tử, tinh bột sắn và vật liệu xây dựng. Kết quả từ việc phân tích chuỗi không chỉ hỗ trợ xét hoàn thuế chính xác mà còn là căn cứ quan trọng để thanh tra, kiểm tra và chuyển hồ sơ sang công an xử lý hình sự luôn.
Ngoài các bộ lọc tự động, cơ quan thuế còn xây dựng hệ thống chỉ báo rủi ro để phát hiện các trường hợp có dấu hiệu bất thường về doanh thu, hóa đơn, năng lực hoạt động và tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.
Đại diện Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế cho biết, để giải quyết triệt để vấn nạn này, ngành Thuế sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để tự động hóa việc phát hiện các hành vi bất thường. AI sẽ giúp thiết lập các mô hình cảnh báo sớm, hỗ trợ lựa chọn chính xác đối tượng cần thanh tra, kiểm tra – nghe xịn ghê!
Song song với công nghệ, hành lang pháp lý cũng sẽ được hoàn thiện theo hướng tăng cường chế tài xử lý vi phạm và kiểm soát chặt chẽ việc thành lập doanh nghiệp mới nhằm ngăn chặn tình trạng "thành lập doanh nghiệp chỉ để bán hóa đơn".
Nguồn: soha.vn