Hôm nay là ngày dài nhất năm, sẵn sàng tận hưởng ánh nắng chưa nào! ☀️

GấuChúpChíp

New member
Chủ nhật (21/6) chính là ngày hạ chí đó mọi người ơi – ngày mà anh Mặt Trời "làm việc" lâu nhất trong năm luôn! Đây là thời điểm đánh dấu cột mốc đặc biệt: Mặt Trời tỏa sáng lâu nhất đối với những ai đang sống ở Bắc bán cầu.

Hạ chí không chỉ là một ngày bình thường đâu nhé, mà nó còn đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè theo thiên văn học ở phía bắc đường xích đạo nữa. Còn bên Nam bán cầu thì ngược lại hoàn toàn – đây lại là ngày ngắn nhất trong năm và bắt đầu mùa đông luôn.

Fun fact: Từ "solstice" (hạ chí, đông chí) có nguồn gốc từ tiếng Latinh đấy. Nó kết hợp giữa "sol" nghĩa là Mặt Trời và "stitium" mang nghĩa "dừng lại" hoặc "tạm ngừng" – nghe có vẻ thơ phết đúng không?

687812e3961213a13fcd.jpg


Hạ chí chính là thời điểm kết thúc hành trình thường niên của Mặt Trời khi dần dần dịch chuyển lên vị trí cao hơn trên bầu trời. Đây cũng là lúc Mặt Trời tạo nên quỹ đạo dài nhất và cao nhất trong năm. Sau đó thì anh ấy bắt đầu "lùi" về, khiến thời gian ban ngày ngắn dần cho đến tận cuối tháng 12.

Nghe có vẻ mới mẻ nhưng thực ra con người đã đánh dấu các ngày chí điểm suốt hàng nghìn năm rồi đấy, bằng những lễ hội và công trình siêu đặc biệt. Có thể kể đến lễ hội Midsummer Eve nổi tiếng tại Thụy Điển hay công trình cổ đại Stonehenge ở Anh – được thiết kế để thẳng hàng với đường đi của Mặt Trời trong các ngày hạ chí và đông chí nữa này!

Tại sao lại có hiện tượng này?

Trái Đất quay quanh Mặt Trời với một trục nghiêng. Chính độ nghiêng này khiến ánh sáng và nhiệt lượng từ Mặt Trời phân bố không đồng đều giữa Bắc bán cầu và Nam bán cầu trong phần lớn thời gian của năm.

Các ngày chí điểm xảy ra khi Trái Đất nghiêng nhiều nhất về phía hoặc xa khỏi Mặt Trời. Khi đó, hai bán cầu nhận được lượng ánh sáng Mặt Trời rất khác nhau, tạo nên sự chênh lệch lớn nhất giữa thời gian ban ngày và ban đêm luôn.

Vào ngày hạ chí ở Bắc bán cầu, phần phía bắc của Trái Đất nghiêng về phía Mặt Trời nhiều nhất, tạo nên ngày dài nhất và đêm ngắn nhất trong năm. Hạ chí thường rơi vào khoảng từ ngày 20 đến 22/6. Năm nay thì chính xác là ngày 21/6 đó!

Ngược lại, vào ngày đông chí, Bắc bán cầu nghiêng xa Mặt Trời nhất, khiến đây trở thành ngày ngắn nhất và đêm dài nhất trong năm. Đông chí thường diễn ra từ ngày 20 đến 23/12.

Còn điểm phân thì sao?

Khác với các ngày chí điểm, vào thời điểm điểm phân, trục nghiêng của Trái Đất không hướng về phía hay xa khỏi Mặt Trời. Vì vậy, cả Bắc bán cầu và Nam bán cầu nhận được lượng ánh sáng gần như bằng nhau – công bằng phết!

Trong ngày điểm phân, Mặt Trời mọc gần như chính xác ở hướng đông và lặn gần như chính xác ở hướng tây nữa.

Từ "equinox" (điểm phân) cũng có nguồn gốc từ tiếng Latinh, với ý nghĩa là "đêm bằng nhau". Vào thời điểm này, thời gian ban ngày và ban đêm gần như tương đương nhau, dù có thể chênh lệch vài phút tùy vị trí trên Trái Đất.

Điểm phân mùa thu ở Bắc bán cầu thường rơi vào khoảng từ ngày 21 đến 24/9, trong khi điểm phân mùa xuân diễn ra từ ngày 19 đến 21/3. Thời điểm chính xác của điểm phân là khi Mặt Trời nằm thẳng đứng phía trên đường xích đạo.

Mùa thiên văn vs. Mùa khí tượng – có gì khác?

Đây là hai cách khác nhau để phân chia các mùa trong năm đấy!

Mùa thiên văn được xác định dựa trên chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, bao gồm các ngày hạ chí, đông chí và điểm phân.

Trong khi đó, mùa khí tượng được xác định dựa trên đặc điểm thời tiết và chu kỳ nhiệt độ hằng năm. Theo cách phân chia này, mỗi mùa kéo dài trọn vẹn 3 tháng.

Nguồn: soha.vn
 
Back
Top