Tưởng tượng cảnh này nha: Hàng triệu năm sau, một loài người đã tiến hóa hơn hoặc có thể là người ngoài hành tinh sẽ ghé thăm Trái Đất. Họ sẽ đào bới xuống sâu trong lòng đất để tìm kiếm dấu vết của nền văn minh chúng ta ngày hôm nay.
Vậy khi đó họ sẽ tìm thấy gì? Và liệu họ có hiểu đúng về mối quan hệ giữa chúng ta với các loài sinh vật khác không?
Để trả lời câu hỏi này, hai nhà cổ sinh vật học Karen Koy từ Đại học bang Missouri Western và Roy Plotnick từ Đại học Illinois, Chicago đã nghiên cứu gần 200 bài báo về hóa thạch, phong tục chôn cất, chế biến gia súc... Nghiên cứu tổng hợp của họ đăng trên tạp chí Anthropocene đã vẽ ra một kịch bản khá là chấn động về thế giới một triệu năm sau.
Tạp chí Science đã có buổi phỏng vấn siêu thú vị với Karen Koy và Roy Plotnick. Cùng xem họ nói gì nhé!
Ai sẽ là người đào được hóa thạch của chúng ta?
Hỏi: Chính xác thì ai sẽ là người khám phá những hóa thạch của chúng ta sau hàng triệu năm? Loài người đã tiến hóa hơn hay người ngoài hành tinh?
Roy Plotnick: Chà, câu hỏi này lại dẫn đến một câu hỏi khác luôn: Liệu loài người có tồn tại được lâu đến vậy không? Là một fan cuồng khoa học viễn tưởng, tôi lạc quan tin rằng: "Vâng, có lẽ con cháu của chúng ta vào một lúc nào đó sẽ nhìn lại lịch sử tổ tiên mình". Tôi nghĩ đó là điều có khả năng xảy ra hơn là có người ngoài hành tinh đến.
H: Giờ con người đang ghi lại từng giây phút cuộc đời (sách vở, file ghi âm, video), vậy hóa thạch còn quan trọng không?
R.P.: Nếu bạn từng đọc nhiều tiểu thuyết hậu tận thế, bạn sẽ thấy những thứ đầu tiên biến mất trong hầu hết các kịch bản hủy diệt loài người là giấy tờ văn bản, dữ liệu máy tính và mọi thứ tương tự. Vậy còn lại gì? Chỉ có những thứ được chôn trong lòng đất thôi!
Karen Koy: Và ngay cả khi có dữ liệu đó, chúng cũng thường không thể giải mã nổi. Một số nhà khoa học gần đây đã thử giải mã các bản ghi từ một nền văn minh Nam Mỹ cách đây hàng ngàn năm. Họ đã mã hóa dữ liệu thành các nút trong chuỗi hạt hoặc sợi dây theo nhiều kiểu khác nhau.
Mà nghĩ mà xem, ngay cả những bản ghi mã máy tính từ vài chục năm trước, máy tính hiện đại bây giờ cũng không đọc nổi, vì hệ dữ liệu khác nhau quá và không có sự liên kết. Vậy thì 2 triệu năm nữa, liệu có khả thi không?
Môi trường hình thành hóa thạch đã thay đổi thế nào?
H: Trong bài báo, các anh nói rằng những địa điểm mà hóa thạch hình thành trong quá khứ đến nay đã hoàn toàn thay đổi. Tại sao vậy?
R.P.: Nếu nhìn vào các địa điểm tự nhiên nơi hóa thạch được hình thành - hang động, đầm lầy, kênh rạch, sông hồ - thì tất cả những nơi đó bây giờ đều đã bị con người biến đổi nặng nề rồi.
Con người chặn sông để xây đập, tát cạn nước trong đầm lầy. Chúng ta đã sửa đổi môi trường tự nhiên và bề mặt đất đến mức các nhà nghiên cứu nói rằng: tác động của con người đã bằng hoặc thậm chí còn hơn cả quá trình tự nhiên tự biến đổi!
H: Các anh viết rằng con người và động vật ngày nay sẽ để lại một "tín hiệu xác chết đặc biệt của kỷ Anthropocene". Đó là gì?
K.K.: Dân số loài người bùng nổ vào giữa thế kỷ 20, nhờ y học hiện đại và thuốc kháng sinh. Điều đó có nghĩa là cực kỳ nhiều người được chôn cất có trật tự trong các nghĩa địa. Đó không phải là những đống xương lộn xộn như của khủng long đâu nhé.
Những ngôi mộ xếp thẳng hàng này về cơ bản tồn tại ở mọi nơi trên toàn thế giới. Vì vậy bạn sẽ tìm thấy xương cốt con người trong những mô hình giống hệt nhau khắp nơi.
Tôi không biết dùng từ "sởn gan ốc" có đúng không, nhưng hãy tưởng tượng bạn là một loài khác đến Trái Đất và thấy nó được bao phủ bởi thi thể được sắp xếp theo trật tự như vậy khắp nơi, cảm giác sẽ thế nào?
Loài vật nào sẽ xuất hiện nhiều nhất trong hóa thạch tương lai?
H: Loài vật nào có khả năng xuất hiện nhiều nhất trong hồ sơ hóa thạch của tương lai?
R.P.: Chắc chắn là gà rồi, vì ngày nay chúng ta có RẤT NHIỀU gà! Cả bò và lợn nữa vì chúng ta cũng nuôi chúng siêu nhiều. Số lượng người, lợn và bò sẽ chiếm đại đa số. Không có quần thể sinh vật hoang dã nào có thể nhiều đến mức đó, thậm chí gần cũng không!
H: Làm thế nào các nhà cổ sinh vật học tương lai có thể phân biệt động vật nuôi với tổ tiên hoang dã của chúng?
K.K.: Khi nuôi sinh vật để lấy thịt, chúng ta có xu hướng phát triển cơ bắp cho chúng. Vì vậy, xương của chúng to hơn để hỗ trợ trọng lượng cơ thể lớn hơn. Đối với những động vật được thuần hóa như chó và mèo, chúng ta tạo giống cho chúng sao cho dễ thương: mõm ngắn hơn, đôi mắt to hơn.
Vì vậy, tùy thuộc vào cách chúng được nhân giống, có những đặc điểm khác nhau mà các nhà cổ sinh vật học có thể dựa vào đó để nói: "Đây có thể là loài được thuần hóa hoặc đã được chăn nuôi để lấy thịt hoặc tận dụng sức lao động".
Họ sẽ nghĩ gì về mối quan hệ giữa chúng ta với mèo chó?
H: Anh nghĩ các nhà khảo cổ học tương lai sẽ tái dựng lại mối quan hệ giữa chúng ta với mèo và chó như thế nào, nếu chỉ dựa trên hóa thạch họ tìm thấy?
K.K.: Trong tất cả các loài động vật, chó và mèo có nhiều khả năng được chôn cất giống con người nhất. Có những nghĩa trang thú cưng đã được xây dựng thành công viên tưởng nhớ như của con người luôn.
Vì vậy, nếu tìm thấy gì đó, thì đó sẽ là những nghĩa trang chó mèo trông khác hẳn với những cái hố người ta đào lên để quẳng lợn xuống vô tội vạ.
Tôi nghĩ đó là dấu hiệu cho thấy chúng ta đối xử với chó mèo theo cách khác hẳn so với lợn, bò và gà.
R.P.: Họ sẽ nghĩ rằng chúng ta tôn thờ chó mèo à? Tôi không có ý kiến gì cả. Giải thích được tôn giáo của chúng ta ngày nay giống như một câu trả lời cho có vậy, nhưng tôi hy vọng các nhà nghiên cứu trong tương lai sẽ tinh tế hơn mức đó.
Nguồn: gamek.vn