EchSweet7411
New member
Mãi đến đời nhà Minh, việc ăn bánh Trung thu trong dịp Tết Trung thu mới thực sự trở thành hot trend ở dân gian nha!
Tết Đoan ngọ ăn bánh ú, Tết Nguyên tiêu ăn trôi nước, Tết Trung thu lại ăn bánh Trung thu… Đây chính là những truyền thống văn hóa ngày lễ xịn sò của người Trung Quốc từ xưa đến nay.
Nhưng mà tục lệ ăn bánh Trung thu vào Tết Trung thu bắt nguồn từ đâu? Ít ai ngờ rằng, bánh Trung thu từng xuất hiện trong một sự kiện lịch sử cực kỳ quan trọng giúp Chu Nguyên Chương giành thiên hạ, thành lập nên nhà Minh luôn đó!
**Plot twist từ thời cổ đại**
Bánh Trung thu có lịch sử lâu đời ở Trung Quốc lắm á. Theo ghi chép lịch sử, ngay từ thời nhà Thương và nhà Chu, ở vùng Giang Chiết (Giang Tô và Chiết Giang) đã có loại "bánh thái sư" (thái sư bính) viền mỏng, nhân dày để tưởng nhớ Thái sư Văn Trọng (phục vụ dưới thời Trụ Vương). Đây được xem là "tổ tiên" của bánh Trung thu luôn nè.
Đến khi Trương Khiên của nhà Hán đi sứ đến Tây Vực, ông đã giới thiệu hạt vừng, quả óc chó và bổ sung thêm các nguyên liệu phụ để làm bánh Trung thu. Thế là một loại bánh tròn nhân hạt óc chó đã xuất hiện, gọi là "bánh hồ" (hồ bính).
Fun fact: Trương Khiên là nhà lữ hành, nhà ngoại giao, nhà thám hiểm huyền thoại đời Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc, có đóng góp khủng trong việc mở ra con đường Tơ Lụa, kết nối giao thông nhà Hán với các nước Tây Vực đó.
**Thời nhà Đường: Bánh lên ngôi**
Vào thời nhà Đường, đã có những thợ làm bánh mở tiệm kinh doanh và các cửa hàng bánh bắt đầu xuất hiện ở kinh thành Trường An. Dưới thời trị vì của Đường Cao Tổ Lý Uyên, tướng quân Lý Tĩnh đã chinh phục người Hung Nô và trở về trong chiến thắng vào ngày 15 tháng 8. Vào thời điểm đó, một số thương nhân người Thổ Lỗ Phồn đã tặng bánh cho Hoàng đế nhà Đường để chúc mừng chiến thắng. Đường Cao Tổ Lý Uyên cầm hộp bánh lộng lẫy, lấy chiếc bánh tròn ra, chỉ vào vầng trăng sáng trên bầu trời và mỉm cười. Sau đó ông hạ lệnh phân phát bánh cho các đại thần cùng ăn. Vào thời điểm này, "bánh hồ" không khác gì bánh Trung thu hiện nay luôn.
Chuyện kể rằng vào một đêm Trung thu năm đó, khi Đường Thái Tông Lý Thế Dân và Dương Quý phi vừa ngắm trăng vừa ăn "bánh hồ", Hoàng đế thấy cái tên "bánh hồ" không hay lắm. Dương phi nhìn lên trăng sáng trên cao, lòng dâng trào cảm xúc, thản nhiên nói "bánh mặt trăng" (nguyệt bính). Từ đó cái tên "nguyệt bính" dần lan truyền trong dân gian. Btw, "nguyệt bính", có nghĩa là "bánh mặt trăng", là cách gọi bánh Trung thu phổ biến nhất của người Trung Quốc hiện nay đó nha!
**Thời nhà Tống: Nhiều tên gọi quá trời**
Trong dịp Tết Trung thu, hoàng tộc Bắc Tống thích ăn một loại "bánh cung đình" (cung bính), dân gian thường gọi là "bánh nhỏ" (tiểu bính) và "trăng tròn" (nguyệt đoàn).
Tô Đông Pha, nhà thơ nổi tiếng thời Tống, có bài thơ rằng: "Bánh nhỏ giống như nhai trăng…". Nhà văn nhà Tống, Chu Mật đã nhắc đến cái tên "nguyệt bính" lần đầu tiên trong "Võ lâm cửu sự" (tạm dịch: Chuyện cũ võ lâm), trong đó miêu tả những gì ông đã thấy ở Lâm An, kinh đô của Nam Tống.
Ở Trung Quốc, bánh Trung thu còn được gọi là bánh hồ (hồ bính), bánh cung đình (cung bính), bánh nhỏ (tiểu bính), bánh mặt trăng (nguyệt bính), bánh đoàn viên (đoàn viên bính)… Nhiều tên đến mức choáng luôn á!
**Thời nhà Minh: Bánh Trung thu trở thành "công thần"** ️
Chỉ đến thời nhà Minh, việc ăn bánh Trung thu trong dịp Tết Trung thu mới dần trở nên phổ biến trong dân gian. Có thông tin cho rằng sở dĩ việc ăn bánh Trung thu được phổ biến rộng rãi trong dân chúng cũng có liên quan đến Chu Nguyên Chương, vị Hoàng đế sáng lập nhà Minh.
Câu chuyện là vào lúc đó, người dân Trung Nguyên không thể chịu nổi sự cai trị tàn ác của giai cấp thống trị nhà Nguyên, các hoạt động phản kháng lần lượt xuất hiện.
Chu Nguyên Chương nhân cơ hội này tập hợp các lực lượng kháng chiến chuẩn bị khởi nghĩa. Tuy nhiên, quan binh trong triều đình đã tiến hành khám xét nghiêm ngặt nên việc truyền tin rất khó khăn. Quân sư Lưu Bá Ôn nghĩ ra một kế đỉnh của chóp: ra lệnh cho cấp dưới nhét mẩu giấy ghi "Khởi nghĩa đêm 15 tháng 8" vào bánh, sau đó cử người đi giao cho quân khởi nghĩa ở nhiều nơi (có sử ghi là mở gian hàng bán bánh), thông báo cho họ đồng loạt hưởng ứng nổi dậy tại thời điểm vào đêm 15 tháng 8. Genius move thật sự!
Vào ngày khởi nghĩa, toàn thể quân binh cùng nhau hưởng ứng, càn quét ồ ạt như tia lửa đốt cháy đồng cỏ. Chẳng bao lâu, Từ Đạt (danh tướng và là khai quốc công thần đời nhà Minh, cũng là một trong 18 anh em kết nghĩa của Chu Nguyên Chương) công phá đại đô của nhà Nguyên và cuộc nổi dậy thành công rực rỡ.
**Happy ending cho ai?**
Khi biết tin, Chu Nguyên Chương vui mừng đến mức nhanh chóng truyền khẩu dụ, đến dịp Trung thu sắp tới, dùng những chiếc "nguyệt bính" bí mật truyền tin năm xưa thưởng cho các quan đại thần. Sau này, Chu Nguyên Chương cuối cùng đã lật đổ nhà Nguyên, trở thành khai quốc Hoàng đế của nhà Minh, ông càng chú ý hơn đến phong tục ăn "nguyệt bính". Mỗi năm đến dịp Tết Trung thu, triều đình đều phân phát "nguyệt bính" cho toàn thể binh lính và người dân cùng chung vui.
Từ đó, phong tục ăn "nguyệt bính", tức bánh Trung thu, trong dịp Trung thu đã lan rộng trong nhân dân. Ai bảo bánh Trung thu chỉ để ăn thôi, hóa ra còn là "anh hùng thầm lặng" trong lịch sử nữa chứ!
Nguồn: kenh14.vn