HeoNana6876
New member
Một lỗ nứt khổng lồ giữa biển băng Nam Cực đang ngày càng rộng thênh thang, và mãi đến giờ các nhà khoa học mới giải được vụ này!
Câu chuyện bắt đầu từ năm 1974, khi lần đầu các nhà nghiên cứu phát hiện ra lỗ hổng khổng lồ ở biển băng Nam Cực và đặt cho nó cái tên siêu ngầu: Maud Rise polynya.
Cái lỗ kỳ lạ này thì... hơi khó đoán luôn á! Có lúc nó thu nhỏ, lúc lại rộng ra, nhưng vẫn cứ ở đúng một chỗ. Có năm thì nó biến mất luôn chứ không phải đùa Kể từ khi được phát hiện, Maud Rise polynya trở thành một trong những bí ẩn đau đầu nhất với giới khoa học, vì không ai hiểu được cần điều kiện gì để lỗ hổng này hình thành.
Plot twist xảy ra vào năm 2016 và 2017, khi một khu vực lỗ hổng rộng tận 80.000 km2 (tương đương cả nước Thụy Sĩ luôn đó bạn ơi!) xuất hiện trong vài tuần vào mùa đông. Đây chính là cơ hội vàng để các nhà khoa học nghiên cứu sâu hơn và cuối cùng... giải được bài toán nan giải sau 50 năm! Kết quả nghiên cứu đã được công bố vào đầu tháng 5/2024.
Năm 2017 là lần đầu tiên có một lỗ hổng Maud Rise polynya lớn và tồn tại lâu đến thế ở Biển Weddell kể từ những năm 1970.
Để các bạn hình dung nha: khi hè chuyển sang đông ở Nam Cực, băng biển "flex" từ 3 triệu km2 lên tận 18 triệu km2, phủ trắng xóa 4% bề mặt Trái Đất luôn!
Phần lớn băng biển này hình thành trong đêm cực kéo dài hàng tuần trên thềm băng nổi quanh lục địa. Các lỗ hổng trên lớp băng (gọi là polynyas) thường xuất hiện khi gió mạnh từ đất liền đẩy các khối băng ra xa nhau.
Gió lạnh này còn làm đóng băng thêm nhiều nước biển bên trong các polynya nữa, tạo thêm băng mới cộng vào khối băng sẵn có.
Nhưng mà ở vùng biển rộng mênh mông, xa những cơn gió ven biển - nơi polynya Maud Rise hình thành - thì các lỗ trên băng biển ít có khả năng phát triển hơn nhiều. Điều này, cộng thêm việc băng ở Nam Đại Dương đang giảm một cách đáng báo động, khiến các nhà khoa học cực kỳ tò mò về điều kiện cụ thể nào tạo ra polynya Maud Rise
Để phá án, các nhà khoa học đã "all in" với dữ liệu từ vệ tinh, phao tự hành, thậm chí cả động vật có vú dưới biển được gắn chip theo dõi, kết hợp những quan sát trước đây của các nhà nghiên cứu khác.
Và đây là plot twist: họ phát hiện ra rằng vào năm 2016 và 2017, dòng hải lưu tròn của Biển Weddell (gọi là Weddell Gyre) mạnh hơn những năm khác, khiến các dòng hải lưu dưới nước dễ dàng đưa muối và nhiệt lên gần bề mặt hơn.
Thêm vào đó, Polynya Maud Rise nằm gần Maud Rise - một ngọn núi nằm dưới nước. Vào năm 2016 và 2017, do dòng chảy mạnh hơn, muối lơ lửng quanh ngọn núi này, trong khi gió thổi qua bề mặt tạo ra hiệu ứng xoáy ốc, kéo nước mặn hơn xung quanh ngọn núi ngập nước lên mặt.
Muối này sau đó hạ thấp điểm đóng băng của nước bề mặt, tạo điều kiện cho Maud Rise polynya hình thành và tồn tại. Mystery solved!
Theo các nhà nghiên cứu, phát hiện này cực kỳ quan trọng để hiểu về Nam Cực và những tác động rộng hơn của nó đối với đại dương toàn cầu. Biến đổi khí hậu đang làm cho gió từ lục địa cực nam mạnh hơn, có khả năng tạo ra nhiều lỗ hổng hơn trong tương lai.
Nguồn: kenh14.vn