TamDev9856
New member
Ngày xửa ngày xưa, có ông triết gia tên Diderot được tặng một chiếc áo choàng đỏ. Và từ đó... drama bắt đầu nha các bạn!
Không phải ông bị đuổi việc đâu nhé. Cũng chẳng phải ông vừa chuyển nhà hay ly hôn gì. Thực ra lúc đó ông còn chưa kịp nhận ra chuyện gì đang xảy ra nữa cơ.
Sinh năm 1713, Diderot là anh triết gia người Pháp xuất thân từ gia đình bình thường tại Langre. Sau đó dời lên Paris học luật. Nhưng plot twist là ông lại muốn làm... nhà văn!
Giống như Voltaire thời bấy giờ, quyết định này khiến ông bị ba không ưng mắt. Kết quả là bị "disown" luôn, sống kiểu Bohemian (tức là... nghèo lắm á). Dù sau này Diderot nổi tiếng với các tác phẩm thời Khai sáng và đóng góp cho bộ Bách khoa toàn thư của Pháp, nhưng ông vẫn... broke phết!
Đến tuổi 60, ông chẳng có tài sản gì. Muốn lo của hồi môn cho con gái nhưng không có tiền, cuối cùng phải bán cả thư viện. May thay Catherine Đại đế nghe tin, mua lại thư viện và trả lương trước 25 năm luôn. Qua đêm, ông Diderot chuyển từ "nghèo khó" sang "giàu có" ngay!
Rồi một ngày, ông được tặng chiếc áo choàng đỏ. Và đấy là lúc mọi chuyện bắt đầu... sai sai.
Chiếc áo choàng thì không có vấn đề gì. Vấn đề là Diderot thấy nó đẹp quá, rồi nhìn xung quanh thấy mọi thứ trong phòng mình... tồi tàn vãi! Thế là ông bắt đầu sửa phòng cho "match" với áo choàng.
Đầu tiên, móc treo tường được thay bằng loại xịn xò hơn. Tiếp theo bỏ ghế mây cũ, mua ghế da mới. Rồi gương lớn, bàn viết nhỏ xinh... Căn phòng được "transform" hoàn toàn để "xứng đôi" với chiếc áo choàng.
Vậy ông có happy không? Éo đâu bạn ơi!
Cuối cùng ông hối hận vì đã thay đổi tất cả, than thở: "Tất cả bây giờ đều không hòa hợp. Không phù hợp, không đoàn kết, không đẹp hơn." Ông học được bài học nhưng đã quá muộn - vừa mới giàu lại rơi vào nợ nần rồi.
Đây chính là hiệu ứng Diderot: khi sở hữu một món đồ mới, bạn sẽ rơi vào vòng xoáy mua sắm không kiểm soát, mua cả đống thứ mà trước đây chẳng cần để cảm thấy... ổn. ️
Vài trăm năm sau, chúng ta vẫn "dính bẫy" hiệu ứng Diderot thôi!
Mỗi khi có thứ gì đó không khớp với môi trường xung quanh, ta sẽ lo lắng đến khi... sửa nó. Kết quả là thay đổi một thứ kéo theo thay đổi tất cả, có thể tốt hoặc tệ hơn.
Dù sao đi nữa, chúng ta đang tiêu thụ ngày càng nhiều. Một chuỗi giao dịch liên hoàn diễn ra. Giống Diderot, ta nhận ra "cái nồi vàng không đúng với cái vung" của nó.
Hiệu ứng Diderot xuất hiện trong nhiều khía cạnh: tài sản vật chất, nơi chốn quen thuộc, thậm chí cả... con người! Khi một thứ thay đổi đáng kể, ta cần "cân bằng" lại mọi thứ.
Bạn đang trải nghiệm Hiệu Ứng Diderot khi:
• Mua linh kiện máy tính mới: Vừa tậu bàn phím xịn sò? Thế là đến lượt chuột, lót chuột phải nâng cấp theo! ️
• Thay đổi môi trường: Quần áo và phụ kiện hiện tại không "fit" với nơi mới nên phải làm mới toàn bộ.
• Gặp người bạn mới: Người mới xung khắc với hội cũ, thế là bạn phải thay đổi một số thứ để "hòa hợp" với người mới.
Việc cảm thấy xung đột nội tâm khi mọi thứ không hòa hợp là bình thường thôi. Nhưng làm sao để không trở thành nạn nhân của hiệu ứng Diderot? Làm sao ngừng tiêu xài phung phí rồi hối hận sau? Có cách nào tránh không?
Đây là 4 cách anti-Diderot:
1. Trước khi "rinh" về, hãy tưởng tượng nó sẽ "fit" với cuộc sống bạn thế nào
Thấy đồ vật cực đẹp? Nhưng liệu nó có đẹp khi đặt trong phòng bạn không? Có hài hòa về màu sắc với đồ khác không? Phòng còn chỗ để nó không?
Khi muốn thay đổi một thứ, hàng loạt thứ khác cũng phải đổi theo. Thay đổi không phải lúc nào cũng xấu, nhưng cần cân nhắc kỹ liệu có đáng để vì nó mà thay đổi toàn bộ không.
Đôi khi hậu quả ngoài ý muốn quay lại "haunted" chúng ta đấy. Thứ mới/người mới/nơi mới có lợi ích nhất định nhưng cũng có mặt trái. Quyết định thì dễ, nhưng quay lại như cũ thì... khó lắm bạn ơi!
2. Nghĩ về "combo" tổng thể, đừng chỉ nhìn từng món lẻ
Tác giả từng mắc lỗi mua áo khoác đẹp hơn tất cả áo đang có, nhưng quên béng một điều: nó có hợp với outfit hiện tại không?
Khi quên điều này, có 3 lựa chọn: mua đồ mới để kết hợp; mặc với outfit cũ (nhìn lệch pha); hoặc bỏ luôn áo khoác. Kết quả là... áo khoác đó bị "đắp chiếu"
Thay vì tìm món đồ đẹp nhất, hãy tìm thứ "match" với những gì bạn đang có. Như vậy sẽ không phải chịu áp lực phải thay thế hoặc cảm thấy có lỗi khi vứt bỏ thứ không hợp.
3. Loại bỏ các "trigger" môi trường có hại
Đến buffet thì ăn nhiều quá. Lượn mall thì túi xách nách mang. Xung quanh toàn người cùng suy nghĩ thì dần dần bạn cũng bị ảnh hưởng theo. Khi môi trường quyết định hành vi, tốt nhất nên... tránh xa!
Nếu cảm thấy đang "vượt quá giới hạn", hãy tránh nó ngay từ đầu. Ví dụ: chặn quảng cáo email/web, đặt đồ ăn healthy gần bạn để nó tự nhiên trở thành lựa chọn thay vì đồ ăn vặt.
Cách tốt nhất để ngăn thói quen và ham muốn không lành mạnh là... lánh xa nó!
4. Tập trung vào trải nghiệm hơn là đồ vật
Theo nghiên cứu, trải nghiệm làm người ta hạnh phúc hơn món đồ. Niềm vui khi mua đồ chỉ tạm thời, còn trải nghiệm thú vị làm bạn vui cả đời.
Trải nghiệm có thể là tham quan bảo tàng, tham gia lớp học hoặc đi du lịch cuối tuần. Ngay cả khi sự kiện không như mong đợi, kỷ niệm về nó cũng trở nên tích cực hơn theo thời gian. Còn mua đồ thì... ngược lại.
Đừng "dính chân" vào vết xe đổ đó nha!
Khi có được thứ gì đó vượt trội so với tài sản hiện tại, bạn sẽ thấy mọi thứ khác như cũ rích, nhàm chán, tồi tệ. Thế là bạn thay đổi. Thay đổi ngày càng nhiều chỉ để "phù hợp" với một cái duy nhất.
Một khi đã chìm đắm trong việc tìm kiếm cái tốt hơn, bạn không thể dừng cho đến khi mọi thứ "hoàn hảo". Nghe có vẻ hay... cho đến khi nhận ra thứ bạn muốn không phải thứ bạn cần. Những thứ mới mẻ cuối cùng cũng trở nên cũ kỹ và nhàm chán thôi.
Lỗi không phải ở hiệu ứng Diderot. Nhưng chỉ vì không phải lỗi của bạn không có nghĩa là bạn không thể làm gì với nó. Nếu đang xem xét thay đổi điều gì đó trong cuộc sống, hãy nhớ rằng sẽ có hậu quả nếu sự thay đổi không làm cuộc sống bạn tốt hơn nhé!
Nguồn: kenh14.vn