Ngày 23/11 vừa rồi, Complex 01 (Hà Nội) đã trở thành tâm điểm của giới trẻ mê văn hóa với sự kiện "Heritage Day SIS 2025" nhân kỷ niệm tròn 20 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11/2005–23/11/2025). Chương trình do Khoa Công nghiệp Văn hóa và Di sản, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-SIS) và Complex 01 chủ trì, kết hợp với dự án "Nghề Mới - Chuyện của Hà Nội", quy tụ cả đám sinh viên đa trường lẫn, nghệ nhân và doanh nghiệp để biến di sản từ lý thuyết khô khan thành không gian thực hành liên ngành sống động đến không ngờ!
Di sản bước ra khỏi "tủ kính" - vibe cực mới
Quên đi hình ảnh giảng đường tĩnh lặng hay bảo tàng nghiêm túc đi, sáng hôm đó khu vực Polygon Musik náo nhiệt hẳn với tiếng thoi đưa, tiếng búa gõ của phường đậu bạc xen lẫn tiếng thảo luận sôi nổi. Đây chính là điểm nhấn đỉnh của Heritage Day SIS 2025!
Thay vì ngồi trong phòng họp truyền thống nhàm chán, Ban tổ chức quyết định "kéo" di sản ra phố luôn, đặt vào một tổ hợp sáng tạo trẻ trung. Tại đây, văn hóa truyền thống được "matching" trực tiếp với thị hiếu hiện đại. Sinh viên không học qua sách vở nữa mà học từ thực tế, chạm tận tay vào nguyên liệu, kỹ thuật thủ công để thấu hiểu hết sức nặng và sự tinh tế của nghề cổ truyền.
Gặp gỡ những "Báu vật Di sản sống" - học hỏi từ cao nhân
Điểm đắt giá tạo nên chiều sâu chuyên môn của sự kiện nằm ở chuỗi hoạt động kết nối chặt chẽ giữa "hiểu nghề" và "làm nghề". Phiên tọa đàm "Đối thoại cùng Di sản sống" do ThS. Lê Quang Pháp (VNU-SIS) điều phối đã có sự chia sẻ cực sâu sắc từ các nghệ nhân, nhà nghiên cứu như nghệ nhân Tạ Thu Hương (nón làng Chuông), nghệ nhân Sầm Thị Tình (làng dệt truyền thống Hoa Tiến, Nghệ An) cùng PGS.TS Trần Thị An.
Tọa đàm đã đề cập những vấn đề đầy trăn trở về "sức mạnh trong bảo tồn và phát huy di sản". Cuộc đối thoại này không phải kiểu hoài niệm quá khứ; đó là bài học về sự thích ứng, về cách giữ "lửa" nghề trước sóng gió thị trường. Những chia sẻ của nghệ nhân đã giúp sinh viên hiểu rằng: sức sống của di sản đến từ sức mạnh nội tại của chính di sản và cộng đồng di sản.
Từ nền tảng nhận thức đó, sinh viên VNU-SIS tự tin bước vào thử thách tại 10 gian hàng triển lãm chủ đề "Chạm vào Di sản". Tại đây, bạn không nghe những bài thuyết minh học thuộc lòng nhàm chán, mà được tiếp cận các dự án cụ thể cực "real": Quản trị thương hiệu cho làng nghề, thiết kế bao bì hiện đại từ họa tiết cổ, hay xây dựng tour du lịch trải nghiệm nghề se chân chỉ Triều Khúc.
Các bạn trẻ đã chứng minh họ không đóng vai trò bảo tồn thụ động mà chủ động vận dụng kiến thức kinh tế, truyền thông và công nghệ để tìm đầu ra cho sản phẩm văn hóa. Còn gì đỉnh hơn khi thấy hình ảnh sinh viên từ ĐH Văn hóa, ĐH Sư phạm Nghệ thuật TW và ĐH Thủ đô cùng trao đổi tấm thẻ "Heritage Card", bàn luận về dự án - minh chứng rõ nét cho sự liên kết chặt chẽ của một cộng đồng tri thức trẻ!
Đối thoại thẳng thắn: Từ đam mê đến "kiếm tiền"
Không úp mở hay lảng tránh, chuỗi tọa đàm tại sự kiện đã chạm đúng mối quan tâm hàng đầu của giới trẻ: Cơ hội việc làm. Trong phiên đối thoại "Nghề Di sản: Cơ hội trong thời đại mới", không khí hội trường nóng hẳn lên với những câu hỏi thực tế từ sinh viên dành cho các chuyên gia đến từ Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam (VICAS) hay Hanoi Grapevine.
Câu chuyện không còn dừng lại ở việc "yêu văn hóa" nữa, mà là làm sao để sống khỏe và làm giàu từ văn hóa. Các diễn giả và sinh viên đã cùng nhau phân tích sâu bức tranh thị trường lao động, chỉ ra hàng loạt vị trí việc làm tiềm năng của ngành di sản hiện nay.
Cơ hội không chỉ giới hạn trong các cơ quan nhà nước hay công tác nghiên cứu, mà trải rộng sang khu vực tư nhân và công nghiệp sáng tạo với các vị trí cụ thể như: quản trị dự án văn hóa, giám tuyển nghệ thuật, chuyên viên truyền thông và marketing cho di sản, thiết kế tour du lịch trải nghiệm, giáo dục di sản, hay khởi nghiệp kinh doanh dựa trên tài nguyên bản địa. Chính sự thẳng thắn này đã góp phần phá tan định kiến về ngành học di sản là "viển vông" hay "khó xin việc".
Gen Z - những "người thừa kế" đầy tiềm năng
Quan sát cách các bạn trẻ vây quanh nghệ nhân Tạ Thu Hương để học làm nón, hay chăm chú lắng nghe chia sẻ của các chuyên gia, có thể thấy Heritage Day SIS 2025 đã làm được nhiều hơn một sự kiện phong trào thông thường. Nó khơi dậy lòng tự trọng văn hóa và ý thức nghề nghiệp nghiêm túc trong mỗi sinh viên.
Nguồn: svvn.tienphong.vn