Dujiangyan - cái tên nghe có vẻ khó nhằn này chính là hệ thống thủy lợi cổ xưa nhất còn tồn tại trên thế giới đấy! Điểm đặc biệt nhất là nó không có đập ngăn nước mà vẫn hoạt động ngon lành từ thời cổ đại đến giờ, xịn xò phết luôn!
Được xây dựng từ hơn 2.200 năm trước (tưởng tượng coi, lâu vãi!), Dujiangyan được coi là một kỳ tích về khoa học và kỹ thuật của Trung Quốc thời xưa. Đến bây giờ hệ thống này vẫn đang làm việc chăm chỉ để tưới tiêu cho hơn 668.700 hecta đất nông nghiệp, chống ngập lụt, và cung cấp nước sạch cho hơn 50 thành phố ở tỉnh Tứ Xuyên. Quá OP!
Người anh hùng đứng sau công trình này chính là Li Bing - một quan chức địa phương của tỉnh Tứ Xuyên cách đây hơn 2.000 năm. Lý do khiến ông phải nghĩ ra giải pháp này là vì sông Minjiang (một nhánh của sông Dương Tử) hay tràn bờ kinh khủng, làm dân chúng khổ sở lắm!
Cùng với cậu con trai, Li Bing đã điều tra và phát hiện ra nguyên nhân: băng tuyết trên núi tan chảy thành dòng nước chảy xiết, nhưng khi xuống hạ lưu thì chảy chậm lại, tích tụ rồi... bùm! Vỡ bờ luôn!
Plot twist là ông không được phép xây đập vì cần giữ dòng sông thông thoáng cho tàu quân sự đi lại. Vậy nên Li Bing đã nghĩ ra một chiêu cực thông minh: tạo một con đê nhân tạo để dẫn nước sang chỗ khác, đồng thời đào một kênh mương xuyên qua núi Yulei để dẫn nước thừa xuống đồng bằng Thành Đô đang khô cằn. Một mũi tên trúng hai đích!
Vua Tần Hiếu Văn vương thời đó đã "chịu chơi" tài trợ cho dự án khủng này cùng với hàng chục ngàn công nhân.
Đê được làm từ những chiếc giỏ tre khổng lồ hình... xúc xích (tưởng tượng được không? ) nhồi đầy đá, gọi là Zhulong. Những giỏ này được giữ chắc bằng cột chống 3 chân bằng gỗ tên là Macha.
Dù không có đập ngăn nước, hệ thống vẫn hoạt động mượt mà nhờ vào địa hình và điều kiện thủy văn tự nhiên nơi đây. Quá thông minh!
Phần xịn sò nhất của công trình này chính là việc tạo ra một con kênh xuyên núi Yulei. Mà nhớ nha, thời đó chưa có thuốc súng hay chất nổ gì đâu nhé!
Vậy làm sao để phá đá cứng? Li Bing đã dùng phương pháp "nóng - lạnh" siêu sáng tạo: dùng lửa đốt nóng đá rồi dội nước lạnh vào liên tục cho đến khi đá nứt vỡ và có thể đục bỏ dễ dàng. Tốn tới 8 năm trời để tạo ra con kênh rộng 20m xuyên qua núi đấy! Vất vả vãi chưởng!
Khi hoàn thành, hệ thống này đã chấm dứt nạn lũ lụt trong vùng và giúp Tứ Xuyên trở thành vùng nông nghiệp hiệu quả nhất Trung Quốc lúc bấy giờ.
Cho đến tận bây giờ, Dujiangyan vẫn là hình mẫu để các nhà khoa học học hỏi vì cách nó quản lý nguồn nước cực kỳ hài hòa với thiên nhiên, vẫn cho phép hệ sinh thái và cá sinh sống bình thường. Hoàn toàn khác với những con đập hiện đại gây ảnh hưởng đến môi trường!
Ngày nay, dự án đầy tham vọng của Li Bing được tôn vinh là "Kho báu của Tứ Xuyên". Không chỉ thế, Dujiangyan còn được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới và đã được trùng tu lớn vào năm 2013. Xứng danh huyền thoại thật sự!
Nguồn bài: Ancient Original
Nguồn: kenh14.vn