Nhiều bạn cứ nghĩ làm MC thời tiết dễ như ăn bánh - có sẵn info từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn TW rồi, chỉ cần ăn diện đẹp đẹp rồi chỉ trỏ vài cái là xong. Nhưng thực tế thì... ơ hay ơ hay, không phải vậy đâu nha!
Chúng mình có dịp được vào hậu trường "đại bản doanh" sản xuất các bản tin thời tiết của VTV đúng lúc team đang họp chuẩn bị cho bản tin 19h45. Không khí căng thẳng vãi! Info mới nhất về đợt rét đầu mùa được bàn luận chớp nhoáng, xong là ai làm việc nấy liền - người viết kịch bản, người thiết kế đồ họa... ai cũng xử lý công việc như chạy đua với thời gian.
3-4 tiếng = mấy phút lên sóng thôi đó nha
Tuy thuộc VTV nhưng phòng sản xuất bản tin thời tiết lại không ở trụ sở Đài mà nằm ở tầng 2 một tòa nhà cao tầng trên đường Đê La Thành, Hà Nội. Chị Phạm Thanh Thư - trưởng phòng cho biết có khoảng 20 người làm việc ở đây. Mỗi ngày họ phải sản xuất tới 5 bản tin có người dẫn (lúc 5h30, 6h20, 11h45, 19h45 và 21h20) cùng 10 bản tin không người dẫn luôn.
Quy trình bắt đầu từ việc xử lý số liệu. Vào khoảng 15h hằng ngày, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn TW sẽ gửi sang 2 loại bản tin: một dạng số là ảnh mây vệ tinh, một dạng chữ. Xong là họp luôn!
Cả team cùng phân tích các thông số và cách truyền tải thông tin. Các biên tập viên ở đây hầu hết đều tốt nghiệp chuyên ngành khí tượng nên ai cũng có chuyên môn sâu về thời tiết và khí hậu.
Mission của các BTV là phải phân tích sao cho ra được bản tin "chuẩn không cần chỉnh". Hơn nữa, các bản tin thường là các con số khô khan và thuật ngữ chuyên ngành nghe muốn ngủ. Yêu cầu là phải "mềm hóa" số liệu và thuật ngữ để người dân dễ hiểu và tiếp nhận hơn.
Các BTV phải đảm nhiệm từ viết kịch bản, giải thích các hiện tượng như mưa bắt nguồn từ đâu, tại sao có giông thì có sét... Đồng thời team đồ họa phải xử lý hình ảnh cho phù hợp từ việc mô phỏng lại diễn biến thời tiết, cho tới chuẩn bị từng con số, bảng biểu cho đẹp mắt và ấn tượng.
Chị Mai Ngọc Lan - phụ trách đồ họa kể: Ngày xưa để minh họa, các BTV phải cắt từng hình nhỏ rồi dán lên phông, vừa mất thời gian lại đơn điệu. Giờ thì đã cải thiện nhờ hệ thống công nghệ dự báo thời tiết nhập từ Mỹ về, bao gồm các phần mềm chuyên ngành, thiết bị cung cấp hình ảnh mây vệ tinh...
"Không bao giờ xảy ra chuyện đến giờ lên hình mà chưa xong bản tin. Chúng tôi phải tính toán để ít nhất các bản tin hoàn thành trước khi lên sóng khoảng nửa tiếng. Còn ngày có bão, lũ thì có thể lên sóng trực tiếp luôn."
Tuy nhiên các phần mềm, mô hình cũng chỉ hỗ trợ thôi chứ không làm hết được. Vì sao? Vì các mô hình chỉ cung cấp ảnh mây vệ tinh trong khi bản tin phải phổ thông và "đời" mới được. Người làm đồ họa phải tự tạo ra các bảng biểu, hình ảnh minh họa.
Ví dụ: Hà Nội có mưa thì phải có hình ảnh đặc trưng như Tháp Rùa, Hồ Gươm kèm vài hạt mưa rơi... "Thông tin thời tiết đổi liên tục thì hình ảnh cũng phải thay đổi theo. Hình bản tin này không được lặp lại ở bản tin khác. Công việc luôn luôn đổi mới là một thách thức đấy", Mai Ngọc Lan chia sẻ.
Nói đến đâu hình khớp đến đó - Siêu khó!
Dẫn vào xem phòng thu, chị Thanh Thư giải thích: Khi xem TV, mọi người thấy MC đứng trước bản đồ hình chữ S với các ảnh vệ tinh, hình ảnh, bảng biểu. Nhưng thực tế khi dẫn, đằng sau MC chỉ có duy nhất tấm phông lớn màu xanh thôi!
MC Hoàng Ngọc Bích giải thích: Khi dẫn, không bắt buộc phải thuộc làu toàn bộ kịch bản nhưng phải hiểu rõ nội dung bản tin cũng như từng hình ảnh. Mỗi kịch bản có khoảng 20 hình, nói đến đâu hình phải ra khớp đến đó.
Để đổi hình khi đang nói, MC phải dùng một công cụ đặc biệt. Ai tinh mắt sẽ thấy MC thường cầm một vật nhỏ màu đen. Vật này giống với vật mà MC thời tiết của CNN hay BBC vẫn dùng. "Vật màu đen" bí ẩn này chính là điều khiển từ xa - công nghệ hiện đại nhập từ Mỹ, có 4 nút ấn giúp MC điều chỉnh hình ảnh trên màn hình.
"Nói là chỉ 4 nút nhưng sử dụng không hề đơn giản vì vừa phải nói, phải nhìn rồi phải ấn. Nhiều động tác cùng lúc nên nhiều khi lời qua rồi mà tay chưa điều chỉnh hình kịp. Vậy là... ghi lại!", Ngọc Bích kể.
Nhưng việc chỉnh hình vẫn chưa "đáng sợ" bằng việc chỉ được dẫn với tấm phông màu xanh. Tay MC không có điểm đặt cố định để xác định vị trí chỉ cả!
Cô MC xinh xắn này còn bật mí: Để làm được hết những điều này, khi được chọn dẫn, các MC phải trải qua 6-12 tháng tập huấn liên tục đó nha!
Vừa làm vừa nín thở luôn á
Khi được hỏi có vất vả không, chị Thanh Thư tâm sự: Mọi thứ đã vào guồng rồi, cứ thế mà làm. Trong 5 bản tin có người dẫn, có tới 2 bản tin phát lúc đầu giờ sáng và 1 bản tin cuối ngày (21h20). Nghĩa là một bộ phận trong team phải làm rất muộn hoặc rất sớm. Việc đi làm từ 3-4h sáng là chuyện thường ngày. Còn ngày mưa gió bất thường, nhất là khi có bão mới gọi là vất vả - 2 tiếng/bản tin, các kịch bản ra lò liên tục, chưa xong cái này cái khác đã ập đến.
Thông thường với bản tin hằng ngày, các BTV có thể "điều chỉnh" đôi chút. Nhưng với bão thì phải tuyệt đối tuân thủ theo bản tin của Trung tâm Dự báo gửi sang. Lúc đó các BTV chỉ cố đưa thông tin mới nhất và cảnh báo giúp bà con vùng có khả năng bị ảnh hưởng.
Nói đến đây chị Thư cười: "Ở đây không chỉ dự báo thời tiết đâu nhé". Chị chỉ cho xem một kịch bản mà ngoài info về thời tiết như nhiệt độ, độ ẩm còn cả đoạn dài hướng dẫn bà con cách chăm sóc hoa lan, hoa ly nữa!
Giải thích mối liên hệ giữa bản tin thời tiết với hoa lan, hoa ly, chị Thư nói: Trong các bản tin, ngoài info thời tiết còn đưa ra các thông tin cảnh báo. Ví dụ khi có bão thì ngư dân ngoài biển phải làm gì, người dân ở vùng ảnh hưởng phải gia cố nhà cửa thế nào.
Để có đủ các thông tin đó, các BTV phải dùng rất nhiều nguồn khác nhau từ Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, Ủy ban Phòng chống Lụt bão TW, thông tin từ các địa phương... "Giờ bảo trồng lan thế nào khi thời tiết ấm bất thường, hay cách gia cố nhà cửa khi có gió to, bão lớ, chúng tôi đọc vanh vách đó", chị Thư cười.
Trước thắc mắc về trang phục lúc nào cũng đẹp và "diện" của các MC, Ngọc Bích cười: "Trang phục được tài trợ. Có điều nhiều lúc áo thì vừa, váy thì rộng. Việc lấy kim băng, dập kim để túm áo, buộc váy là chuyện thường. Tất nhiên khi lên hình thì người xem sẽ không bao giờ thấy hình ảnh lôi thôi ấy đâu".
Nguồn: soha.vn