Cứ tưởng một chiếc thắt lưng da là đơn giản? Nhầm to! Để tới tay bạn, món phụ kiện này đã phải "vi vu" tận 16.000 dặm, qua tay cả một mạng lưới công ty trải dài khắp thế giới luôn á.
Giờ thì cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đang làm đảo lộn toàn bộ hệ thống này. Cả mạng lưới nhà cung ứng, nhà sản xuất, phân phối mà mất cả mấy chục năm mới xây dựng xong giờ đang đối mặt với thử thách cực khủng luôn!
Con số biết nói: năm 2017, Mỹ nhập khẩu thắt lưng da từ Trung Quốc trị giá 217 triệu USD. Tưởng nhiều nhưng mà chỉ là phần nhỏ xíu trong kim ngạch hàng tỷ USD đồ da giữa hai nước thôi. Ai bảo Trung Quốc là "công xưởng thế giới" đúng không nè – hầu hết đồ da trên thế giới đều made in China cả đấy!
Nhưng giờ ngành công nghiệp đồ da ở cả hai nước đang bị thuế quan "dí" không thương tiếc. Đây cũng là cơ hội vàng cho các đối thủ khác vươn lên nha. Cùng mình theo dõi hành trình của một chiếc thắt lưng xem sao nhé!
Từ con bò ở Texas...
Câu chuyện bắt đầu từ một con bò ở bang Texas, tại nhà máy Texpac Hide and Skin Ltd. ở Fort Worth. Suốt 18 năm qua, nhà máy này chuyên lấy da bò tươi từ các lò mổ, xử lý rồi xuất khẩu đi khắp nơi.
Khách hàng số 1 của những nhà máy như Texpac chính là các xưởng thuộc da ở Trung Quốc. Năm ngoái, xuất khẩu mặt hàng này sang TQ đạt 1 tỷ USD – hơn một nửa sản lượng luôn!
Để "đáp lễ" thuế của Mỹ, Trung Quốc cũng đánh thuế thêm 5-10% lên da sống nhập từ Mỹ. Texpac và nhiều công ty khác đang lo sợ mất khách vào tay các đối thủ từ Brazil và Australia – những nơi được hưởng thuế thấp hơn nhiều.
Thuế quan càng làm tình hình tệ hơn khi ngành đồ da đang vốn đã khó khăn vì trend người tiêu dùng giờ thích sản phẩm nhân tạo hơn, quay lưng với da thật vì lý do nhân đạo nữa chứ.
Mỗi tuần Texpac xử lý khoảng 25.000 bộ da và mỗi tháng xuất khoảng 80 container sang Trung Quốc. Kể từ khi chiến tranh thương mại nổ ra, Chủ tịch Jamie Zitnik phải hứa với khách hàng TQ là sẽ "chia đôi gánh nặng" thuế với họ.
Với mỗi tấm da giá 45 USD, thuế tăng 5% nghĩa là mỗi container đắt thêm 1.440 USD. Những tấm da này phải được vận chuyển bằng container đặc biệt, yêu cầu siêu cao về độ sạch và phải bao bọc kỹ lưỡng để tránh hư hại sau hành trình dài ngày trên biển nha.
...đến nhà máy thuộc da ở Trung Quốc
Sau khi tới Trung Quốc, da được thợ thuộc da xử lý bằng hóa chất, nhuộm màu và biến thành những tấm da hoàn chỉnh. Công đoạn này khá nguy hiểm vì phải dùng hóa chất có thể gây ung thư như hexavalent chromium đấy!
Vì thế mà Mỹ gần như không có nhà máy thuộc da, công việc này được giao cho các công ty Trung Quốc ở vùng nông thôn làm hết.
Lyu Zhihao, giám đốc của Dongguan Junxi Leather, cho biết đã ngừng đặt hàng từ Mỹ vì giá bị đội cao do thuế, lại còn bị hải quan kiểm tra siêu gắt, hàng delay hoài. Dù phụ thuộc vào nguồn hàng Mỹ nhiều năm nay, anh đang nghĩ đến chuyện bỏ hẳn luôn.
Zhihao vẫn còn 2 container trị giá 1,4 triệu USD đang trên đường từ Mỹ về TQ. Một công ty khác có cơ sở ở Thái Lan khuyên anh điều 2 container này qua Thái Lan để tránh thuế.
Thậm chí về lâu dài anh có thể xây nhà máy ở Thái Lan, nơi chi phí nhân công và quy định môi trường "dễ thở" hơn. Anh lưỡng lự vì có khoảng 50 công nhân gắn bó nhiều năm, nhưng tình hình này thì chẳng còn lựa chọn nào khác.
Những tấm da hoàn chỉnh từ nhà máy của Zhihao sẽ được bán cho các nhà máy sản xuất thắt lưng, túi xách và giày da. Ngoài ra còn dùng làm nội thất ô tô hay đồ trang trí nội thất nữa.
Công ty Guangzhou Jinhuamei Leatherware của gia đình Jennie Zhang làm thắt lưng da từ năm 1939, từng là nhà cung cấp thắt lưng đồng phục cho quân đội Trung Quốc đấy!
Người tiêu dùng Mỹ là người gánh chi phí
Jinhuamei xuất khẩu 1/3 sản lượng cho các nhà bán lẻ Mỹ. Những công ty như Target và Walmart giờ phải trả thêm 10% tiền thuế để mang túi xách và thắt lưng đến tay người tiêu dùng. Đến tháng 1/2019, thuế suất còn tăng lên 25% nữa cơ!
Kể từ tháng 7, khi chính quyền Trump bắt đầu tăng cường đe dọa đánh thuế, Zhang đã phải nghĩ đến những kịch bản tệ nhất.
Nếu chia sẻ phần thuế với khách hàng thì lợi nhuận sụt, còn nếu không thì mất khách Mỹ, dẫn đến kịch bản tồi tệ nhất là phải đóng cửa nhà máy. "Giống như là chết từ từ hoặc chết ngay lập tức", Zhang ngậm ngùi nói.
Ở chặng cuối cùng, chiếc thắt lưng được vận chuyển từ các nhà máy như Jinhuamei về Mỹ. Các nhà bán buôn và bán lẻ cũng đang rơi vào tình thế khó xử: tăng giá bán hoặc tìm nguồn hàng ngoài Trung Quốc – một việc siêu khó và mất ít nhất 1 năm!
Cuối cùng thì người tiêu dùng Mỹ phải mua hàng với giá đắt hơn và nhiều người lao động bị đe dọa mất việc. Sad quá đi!
Tại cửa hàng lớn nhất của Macy's ở New York, Adrian Washington đang định mua chiếc thắt lưng Calvin Klein giá 36 USD tặng vợ. Đang cố tiết kiệm tiền mua nhà, với Washington thì kể cả mức tăng giá 10% cũng đủ lớn để anh quyết định... thôi không mua nữa.
Nguồn: soha.vn