NaiYeu5917
New member
Các nhà khoa học vừa mới "khui" được bí mật từ Kính viễn vọng thiên văn James Webb (JWST), và hóa ra lý do một hành tinh lại phồng to như bánh bao là do... thiếu khí mê-tan trầm trọng luôn á!
Hội thiên văn học giờ mới thở phào: "Ủa ra là thế, không cần phải nghĩ ngợi lung tung về cách hành tinh này sinh ra nữa rồi!"
Michael Line - một anh chuyên gia hành tinh ngoài hệ mặt trời từ Đại học bang Arizona, Mỹ - giải thích luôn: "Dữ liệu từ JWST cho thấy những hành tinh như WASP-107 b không cần hình thành theo kiểu 'kỳ quặc' gì với lõi tí hon và lớp khí khổng lồ đâu. Cứ lấy một thứ giống Sao Hải Vương, có nhiều đá và ít khí, rồi tăng nhiệt độ lên, boom - nó sẽ phồng to ra thôi!"
## Viên kẹo dẻo vũ trụ
WASP-107 b được phát hiện năm 2017 bởi tập đoàn Tìm kiếm Hành tinh Góc rộng (WASP), cách Trái đất khoảng 200 năm ánh sáng trong chòm sao Xử Nữ. Đây là một trong những hành tinh "nhẹ cân" nhất trong số hơn 5.000 ngoại hành tinh tìm được đến giờ.
To gần bằng Sao Mộc nhưng chỉ nặng có 12% khối lượng của "big bro" - hành tinh này sưng phồng đến nỗi team nghiên cứu ví nó như "viên kẹo dẻo bỏ lò vi sóng" luôn đó!
Trước giờ, các nhà thiên văn học cứ nghĩ WASP-107 b có lõi đá nhỏ xíu bọc trong một "bể bơi" hydro và heli siêu to. Nhưng mà lạ ở chỗ dù nó quay quanh ngôi sao của mình ở khoảng cách bằng 1/7 giữa Sao Thủy và mặt trời, không nhận đủ năng lượng để phồng to thế kia được chứ!
## Plot twist: Mê-tan đi đâu hết rồi?
Giờ thì dùng dữ liệu từ JWST kết hợp với quan sát từ Kính thiên văn Hubble, hai nhóm nghiên cứu độc lập đã tìm ra manh mối: khí mê-tan trong bầu khí quyển hành tinh này chỉ bằng... một phần nghìn so với mức bình thường!
Vì khí mê-tan không chịu nổi nhiệt độ cao, nên lượng mê-tan ít ỏi này chứng tỏ khí từ sâu bên trong đang "trộn lẫn mạnh mẽ với các lớp lạnh hơn ở trên cao", theo David Sing từ Đại học Johns Hopkins (JHU) ở Maryland, Mỹ - người dẫn đầu nghiên cứu.
Nguồn nhiệt thêm này đến từ đâu? Hóa ra WASP-107 b quay quanh ngôi sao của nó mỗi 5,7 ngày theo quỹ đạo hình elip chứ không phải tròn vo. Lực hấp dẫn của ngôi sao cứ liên tục kéo căng rồi co lại hành tinh, khiến nó nóng lên - giống như ta bóp nhào bóp đi bóp lại cũng nóng tay ấy!
Zafar Rustamkulov - nghiên cứu sinh tại JHU và đồng tác giả của một trong hai nghiên cứu - cho biết thêm: lõi nóng của hành tinh kết hợp với sức nóng thủy triều từ ngôi sao đang làm thay đổi cả tính chất hóa học của các loại khí bên trong. "Lượng nhiệt này đang phá hủy khí mê-tan và tạo ra nhiều carbon dioxide và carbon monoxide hơn đó!"
Nguồn: soha.vn
Hội thiên văn học giờ mới thở phào: "Ủa ra là thế, không cần phải nghĩ ngợi lung tung về cách hành tinh này sinh ra nữa rồi!"
Michael Line - một anh chuyên gia hành tinh ngoài hệ mặt trời từ Đại học bang Arizona, Mỹ - giải thích luôn: "Dữ liệu từ JWST cho thấy những hành tinh như WASP-107 b không cần hình thành theo kiểu 'kỳ quặc' gì với lõi tí hon và lớp khí khổng lồ đâu. Cứ lấy một thứ giống Sao Hải Vương, có nhiều đá và ít khí, rồi tăng nhiệt độ lên, boom - nó sẽ phồng to ra thôi!"
## Viên kẹo dẻo vũ trụ
WASP-107 b được phát hiện năm 2017 bởi tập đoàn Tìm kiếm Hành tinh Góc rộng (WASP), cách Trái đất khoảng 200 năm ánh sáng trong chòm sao Xử Nữ. Đây là một trong những hành tinh "nhẹ cân" nhất trong số hơn 5.000 ngoại hành tinh tìm được đến giờ.
To gần bằng Sao Mộc nhưng chỉ nặng có 12% khối lượng của "big bro" - hành tinh này sưng phồng đến nỗi team nghiên cứu ví nó như "viên kẹo dẻo bỏ lò vi sóng" luôn đó!
Trước giờ, các nhà thiên văn học cứ nghĩ WASP-107 b có lõi đá nhỏ xíu bọc trong một "bể bơi" hydro và heli siêu to. Nhưng mà lạ ở chỗ dù nó quay quanh ngôi sao của mình ở khoảng cách bằng 1/7 giữa Sao Thủy và mặt trời, không nhận đủ năng lượng để phồng to thế kia được chứ!
## Plot twist: Mê-tan đi đâu hết rồi?
Giờ thì dùng dữ liệu từ JWST kết hợp với quan sát từ Kính thiên văn Hubble, hai nhóm nghiên cứu độc lập đã tìm ra manh mối: khí mê-tan trong bầu khí quyển hành tinh này chỉ bằng... một phần nghìn so với mức bình thường!
Vì khí mê-tan không chịu nổi nhiệt độ cao, nên lượng mê-tan ít ỏi này chứng tỏ khí từ sâu bên trong đang "trộn lẫn mạnh mẽ với các lớp lạnh hơn ở trên cao", theo David Sing từ Đại học Johns Hopkins (JHU) ở Maryland, Mỹ - người dẫn đầu nghiên cứu.
Nguồn nhiệt thêm này đến từ đâu? Hóa ra WASP-107 b quay quanh ngôi sao của nó mỗi 5,7 ngày theo quỹ đạo hình elip chứ không phải tròn vo. Lực hấp dẫn của ngôi sao cứ liên tục kéo căng rồi co lại hành tinh, khiến nó nóng lên - giống như ta bóp nhào bóp đi bóp lại cũng nóng tay ấy!
Zafar Rustamkulov - nghiên cứu sinh tại JHU và đồng tác giả của một trong hai nghiên cứu - cho biết thêm: lõi nóng của hành tinh kết hợp với sức nóng thủy triều từ ngôi sao đang làm thay đổi cả tính chất hóa học của các loại khí bên trong. "Lượng nhiệt này đang phá hủy khí mê-tan và tạo ra nhiều carbon dioxide và carbon monoxide hơn đó!"
Nguồn: soha.vn