Mỗi năm trên thế giới có tới 1,4 tỷ tấn đồ ăn bị vứt đi luôn á, nghe mà hoảng Phần lớn số này đều được chôn lấp, rồi thối rữa ra gây ô nhiễm nước, đất, còn thải ra khí metan - thủ phạm chính gây hiệu ứng nhà kính nữa chứ!
Nhưng mà Hàn Quốc đã nghĩ ra cách xử lý cực kỳ xịn xò! Từ gần 20 năm trước, họ đã cấm luôn việc vứt rác thực phẩm ra bãi rác. Thay vào đó, đồ ăn thừa được tái chế thành thức ăn cho gia súc, phân bón, và cả nhiên liệu sưởi ấm nhà cửa nữa đó
90% thức ăn thừa được tái chế - con số quá đỉnh!
Hệ thống của Hàn Quốc xịn đến mức tái chế được tới 90% lượng đồ ăn bị vứt bỏ. Chính vì vậy mà các chuyên gia quốc tế thi nhau tới học hỏi. Cả Trung Quốc, Đan Mạch đều đã tới thăm các cơ sở tái chế này. Thậm chí New York (Mỹ) còn áp dụng hệ thống này từ nhiều năm nay và sắp yêu cầu người dân phân loại rác thực phẩm luôn rồi!
Nhà khoa học Paul West - người chuyên nghiên cứu về giảm khí thải carbon đã nhận xét: "Hệ thống của Hàn Quốc giúp làm giảm thiểu lượng khí thải ở quy mô lớn"
Tại sao Hàn Quốc phải làm vậy?
Nguyên nhân chính là do văn hóa ẩm thực Hàn Quốc đặc biệt lắm. Các món ăn kèm (banchan) trong một bữa có khi lên tới hàng chục món luôn á! Trong quá khứ, lượng thức ăn thừa khổng lồ này đều bị chôn lấp dưới lòng đất suốt nhiều năm.
Vấn đề là Hàn Quốc có địa hình nhiều đồi núi, khó xây bãi chôn lấp, lại thêm khoảng cách giữa các khu dân cư rất gần nhau. Năm 1995, chính phủ đã bắt buộc tái chế giấy và nhựa, nhưng thức ăn thừa vẫn bị chôn chung với rác khác.
Kee-Young Yoo - nhà nghiên cứu tại Viện Seoul cho biết những người dân sống gần bãi rác lúc nào cũng phàn nàn về mùi hôi thối, nên họ siêu ủng hộ các chính sách khắc phục. Đặc biệt là món hầm - món chủ lực của ẩm thực Hàn - có hàm lượng nước cao, khiến thức ăn thừa càng nặng và bốc mùi hơn
Hệ thống hoạt động thế nào?
Từ năm 2005, việc đưa rác thực phẩm đến bãi chôn lấp là BẤT HỢP PHÁP luôn nha! Chính quyền địa phương đã xây dựng hàng trăm cơ sở xử lý thức ăn dư thừa.
Tại Jongno Stew Village - địa điểm ăn trưa hot ở quận Dobong phía Bắc Seoul, chủ quán Lee Hae-yeon chỉ phục vụ một vài món ăn kèm gồm kim chi, đậu phụ, giá luộc và lá tía tô ướp. Ông chia sẻ: "Khách hàng có thể tự lấy đồ ăn thêm và mọi người sẽ lấy nhiều hơn những gì họ có thể ăn. Người Hàn Quốc rất thích mâm cao cỗ đầy"
Chính vì thế, ông Lee phải tốn khoảng 2.800 won (51.000 VNĐ) cho mỗi 20 lít thức ăn thải ra. Sau một ngày, thức ăn thừa được đổ vào xô trong bếp, khi đóng cửa thì đổ vào thùng rác được chỉ định bên ngoài. Trên nắp có dán nhãn do quận quy định để thông báo là đã trả tiền cho lượng thức ăn thừa này.
Sáng sớm lúc 5 giờ, các công ty do chính quyền thuê sẽ đến dọn. Park Myung-joo và team bắt đầu lái xe trên đường phố, xé nhãn dán trên thùng rác và đổ vào xe tải. Họ làm việc mỗi ngày trừ Chủ nhật. Đến 11 giờ trưa, họ chở hết về cơ sở xử lý của quận Dobong.
Quy trình xử lý siêu hiện đại
Tại đó, các mảnh vụn như xương, hạt, vỏ được tách riêng. Băng chuyền đưa thức ăn vào máy nghiền, những thứ không nghiền được sẽ bị lọc ra và đốt.
Tiếp theo, thức ăn được nướng và khử hết nước. Hơi ẩm sẽ đi qua đường ống tới nhà máy xử lý nước. Ở đó, một phần được dùng sản xuất khí sinh học, phần còn lại được thanh lọc và thải ra sông suối.
Những phần thức ăn thừa đã xử lý được nghiền thành bột khô màu nâu - thực phẩm bổ dưỡng cho gà và vịt, rồi tặng cho các trang trại có nhu cầu.
Bên trong nhà máy mùi nồng nặc ám vào quần áo và tóc tai luôn, nhưng bên ngoài lại sạch sẽ bất ngờ. Các đường ống chạy dọc tòa nhà làm sạch không khí trước khi xả thải ra ngoài.
Còn có cách khác nữa!
Mỗi nhà máy lại có cách vận hành khác nhau nè. Tại cơ sở khí sinh học ở Goyang (ngoại ô Seoul), 70.000 tấn chất thải thực phẩm mỗi năm sẽ trải qua quá trình phân hủy kỵ khí. Thức ăn nằm trong bể chứa lớn để vi khuẩn phân giải chất hữu cơ và tạo khí sinh học. Sau đó khí sinh học được bán cho công ty địa phương dùng sưởi ấm cho 3000 ngôi nhà tại Goyang. Phần chất rắn được trộn với dăm gỗ làm phân bón rồi tặng luôn
Vẫn còn những thách thức nhé!
Mặc dù đạt được nhiều thành công, nhưng Hàn Quốc vẫn chưa thể thay đổi thói quen vứt bỏ đồ ăn của người dân, dù theo Bộ Môi trường thì số lượng thức ăn bị vứt đã ổn định hơn so với trước.
Ngoài ra hệ thống này cũng có vài điểm yếu. Ở Deogyang, cư dân một ngôi làng luôn phàn nàn về mùi hôi thối khủng khiếp từ nhà máy xử lý, đến nỗi không dám mở cửa sổ Nhà máy đó đã phải ngừng hoạt động năm 2018 do bị phản đối quá mạnh từ người dân.
Dù sao thì mô hình của Hàn Quốc vẫn là một bài học đáng học hỏi cho các nước khác trong việc xử lý rác thải thực phẩm đó!
Nguồn: kenh14.vn