Từ ngày 1/10 này nhé các bạn, các ngân hàng chỉ được phép "quẩy" tối đa 30% vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn thôi, giảm từ mức 34% trước đó luôn đó!
Các chuyên gia đang khẳng định việc giảm tỷ lệ này là một lộ trình cần thiết lắm nha. Về vụ này thì đang có drama khá thú vị: trong khi HOREA kêu gọi "giãn lộ trình một tý đi mọi người ơi", thì ngược lại nhiều chuyên gia lại bảo "không, cái này cần thiết lắm rồi!"
Cụ thể theo quy định của Thông tư 08/2020/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà nước ban hành ngày 14/8/2020 (sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN nha), tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn của các ngân hàng chính thức giảm từ 34% xuống 30% kể từ hôm nay 1/10. Hồi trước, tỷ lệ này cũng đã từng giảm từ 37% xuống 34% từ ngày 1/10/2022 rồi. Quy định này cũng đã từng được "hoãn" một lần vào thời kỳ COVID để hỗ trợ nguồn vốn cho thị trường đấy!
HOREA: "Khoan đã, giãn thêm 12 tháng đi!"
Ngày 29/9, đúng một ngày trước khi quy định mới có hiệu lực, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã vội vã gửi văn bản lên các cơ quan chức năng và Ngân hàng Nhà nước, đề nghị sửa Thông tư 08/2020/TT-NHNN để gia hạn thêm 12 tháng nữa. Cụ thể là họ muốn áp dụng quy định 30% này từ ngày 1/10/2024 thay vì 1/10/2023.
Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu giải thích rằng, bối cảnh kinh tế nước mình bây giờ đã khác xa so với lúc ban hành Thông tư 08/2020 năm 2020 rồi, và đang phải đối mặt với những thách thức khổng lồ từ "các cơn gió ngược" đang tác động xấu đến kinh tế - xã hội.
Đặc biệt là lĩnh vực bất động sản đang gặp phải những vấn đề khách quan, bất ngờ mà không ai có thể dự đoán được hồi tháng 8/2020 khi ban hành Thông tư.
Theo ông Châu, trong lúc kinh tế và thị trường BĐS vẫn đang khó khăn vì "các cơn gió ngược", nhiều doanh nghiệp thuộc đủ mọi ngành đang phải thu hẹp sản xuất kinh doanh nên giảm hoặc thậm chí không còn nhu cầu vay tín dụng nữa.
Riêng với các doanh nghiệp bất động sản thì vẫn muốn vay nhưng lại khó tiếp cận tín dụng, lý do chính là do các dự án bất động sản, nhà ở thương mại đang bị "vướng pháp lý" nặng nề.
"Nếu các giải pháp này được thực hiện sẽ góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 14% của năm 2023, vì đến ngày 15/09/2023 thì NHNN cho biết tăng trưởng tín dụng mới đạt gần 12,6 triệu tỷ đồng, chỉ tăng 5,56% so với cuối năm 2022, còn gần 1 triệu tỷ đồng có thể bơm vào nền kinh tế", ông Lê Hoàng Châu nhấn mạnh.
Nhưng sự thật thì...
Thực tế cho thấy, theo dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước công bố, từ tháng 6/2022 đến nay, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn của toàn hệ thống ngân hàng chỉ dao động từ 25-26%, luôn thấp hơn giới hạn cho phép. Thậm chí ở một vài ngân hàng như Vietcombank, HDBank... có thời điểm tỷ lệ này chỉ ở quanh mức 10% thôi!
Chia sẻ với báo chí, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp HDBank, cho rằng một người làm ngân hàng chuyên nghiệp phải biết cách quản lý tỷ lệ cho vay trung, dài hạn một cách hợp lý, vì phần lớn tiền gửi cho vay đều là ngắn hạn mà.
Trên thực tế, ngoài việc huy động tiền gửi của người dân, doanh nghiệp (thường có kỳ hạn ngắn dưới 1 năm), các ngân hàng hiện nay cũng ngày càng đa dạng hóa kênh dẫn vốn thông qua các kênh như phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi, các thỏa thuận tài trợ vốn từ các tổ chức tài chính trong và ngoài nước, trong đó nổi bật là IFC, DFC,...
Về kênh tài trợ vốn, có thể lấy ví dụ của VPBank khi gần đây nhà băng này đã huy động được 300 triệu USD vốn tài trợ với kỳ hạn lên đến 7 năm luôn!
Thông tin với báo chí về thỏa thuận này, bà Võ Hằng Phương, Giám đốc Khối thị trường tài chính và Ngân hàng giao dịch VPBank cho biết mục tiêu đa dạng hóa nguồn vốn rất quan trọng. Hạn mức 300 triệu USD của DFC cấp cho VPBank với kỳ hạn 7 năm, là khoản vay lớn nhất và với kỳ hạn dài nhất có thể hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ có khoản vốn với kỳ hạn dài hơn.
Chuyên gia: "Đây là lộ trình hợp lý đấy!"
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, giảng viên cao cấp, Học viện Tài chính cho rằng đây là lộ trình giúp các ngân hàng thương mại có thể tăng độ an toàn trong quá trình huy động và sử dụng vốn, kinh doanh theo thông lệ quốc tế.
"Việc huy động vốn trung và dài hạn chỉ được cho vay trung, dài hạn. Còn vốn ngắn hạn chỉ cho vay ngắn hạn, nếu thiếu thì chỉ sử dụng một tỷ lệ nhỏ", PGS. TS Đinh Trọng Thịnh nêu quan điểm.
Theo các chuyên gia, việc giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn là một lộ trình hợp lý vì tín dụng ngân hàng không thể gánh sức nặng đầu tư của toàn nền kinh tế, mà cần thêm các cột trụ từ thị trường vốn nữa.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân - Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng khi ngân hàng không còn là kênh dễ dàng nữa thì các doanh nghiệp sẽ chú trọng hơn vào thị trường vốn. Thứ hai là sẽ giảm thiểu được rủi ro của nền kinh tế.
"Từ trước đến nay, nền kinh tế phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống ngân hàng, nhưng khi thị trường vốn tăng lên sẽ giảm bớt áp lực biến động của nền kinh tế", ông Nguyễn Thế Minh nhận định.
Đồng quan điểm, ông Cao Việt Hùng, Giám đốc Phân tích Ngành Tài chính - Ngân hàng - Công ty Chứng khoán ACBS đánh giá chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ là phát triển thị trường chứng khoán, bao gồm kênh huy động từ cổ phiếu cũng như trái phiếu để đa dạng hóa nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp, từ đó giảm áp lực thanh khoản lên các ngân hàng.
"Để thực hiện tốt lộ trình cần có sự nỗ lực của các bên tham gia thị trường, cơ quan chức năng cũng như chính bản thân doanh nghiệp", ông Cao Việt Hùng nhận định.
Con số "nói hộ"
Thực tế cho thấy, theo Ngân hàng Nhà nước, hiện tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đang ở mức 126%. Trong khi đó quy mô trái phiếu doanh nghiệp trên GDP đang ở mức 14%, bằng khoảng 1/2 quy mô của Singapore hay Thái Lan, theo VinaCapital.
Trên thị trường chứng khoán, riêng lĩnh vực bất động sản, chỉ có khoảng 60 trong tổng số 40.000 doanh nghiệp đang niêm yết. Điều này cho thấy dư địa để phát triển thị trường vốn, cả chứng khoán và trái phiếu, nhằm tạo nguồn vốn trung và dài hạn cho phát triển kinh tế bên cạnh tín dụng là rất lớn đấy!
Thị trường trái phiếu - Chuyện chưa kể hết
Riêng về thị trường trái phiếu, ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup cho biết thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam đã trải qua một chu kỳ tăng trưởng cao liên tục trong giai đoạn 2012-2021, đặc biệt tập trung vào thời gian 2018-2021 với tốc độ trung bình hàng năm vào khoảng 45%. Kênh vốn từ TPDN đã trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế trước khi suy giảm mạnh từ đầu năm 2023 sau một số sự việc vi phạm của một số tổ chức phát hành và thay đổi chính sách nhằm chuẩn hóa lại điều kiện phát hành, cộng với bối cảnh vĩ mô và điều kiện tín dụng không mấy thuận lợi.
Theo ông Thuân, quy mô TPDN đang lưu hành hiện ở mức 923 ngàn tỷ vào cuối tháng 8 năm 2023, chiếm khoảng 10% GDP năm 2022. Trước đó, tại thời điểm đỉnh cao vào giữa năm 2022, tổng dư nợ TPDN đã đạt quy mô giá trị lưu hành gần 1,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 14% GDP năm 2021 và 12% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống ngân hàng.
Nguồn: soha.vn