Kiệu rước tiến sĩ vinh quy, Sập dạy học ở Trường học Phúc Giang và Ấn triện của Nguyễn Huy Quýnh vừa được tỉnh Hà Tĩnh đề nghị công nhận là bảo vật quốc gia. Xịn chưa nè!
Ngày 3-12, từ UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết ông Lê Ngọc Châu, Phó Chủ tịch tỉnh, vừa ký văn bản gửi lên Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ công nhận bảo vật quốc gia cho 3 hiện vật cổ siêu quý này.
Ba cổ vật này gồm: Kiệu rước tiến sĩ vinh quy, Sập dạy học ở Trường Phúc Giang và Ấn triện của Nguyễn Huy Quýnh. Đều nằm ở làng Trường Lưu (giờ là xã Kim Song Trường, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh) đó nha!
## Kiệu rước tiến sĩ vinh quy - "xe hoa" thời xưa
Kiệu rước tiến sĩ vinh quy được làm từ năm 1748 để rước Nguyễn Huy Oánh (1713-1789) khi ông đỗ Đình nguyên Thám hoa. Sau đó lại rước Nguyễn Huy Quýnh (1734-1785) vào năm 1772 khi ông đỗ Tiến sĩ, vinh quy bái tổ. Tưởng tượng cảnh rước như đi carnival luôn á!
Về sau, kiệu được dùng để rước các vị Thiên thần và Nhân thần trong các lễ Kỳ phúc của làng Trường Lưu.
Nói về chất liệu thì phải khen hết lời! Kiệu rước tiến sĩ vinh quy được làm bằng gỗ dổi, dài 3,22m, rộng 1m và cao 1,06m (cả lọng tháo rời 1,71m), nặng 28kg.
Kiệu có đòn khiêng dài 3,22m được chạm trổ siêu tinh vi hình mắt và hình rồng; ở giữa có ghế ngồi và lọng tháo rời khi không dùng cao 0,65m. Kiệu được bảo quản nguyên vẹn chứ không hề giả trân nha! Đây là hiện vật độc bản, có một không hai, phục vụ cho việc nghiên cứu lịch sử văn hóa Hà Tĩnh nói riêng và Việt Nam nói chung ở thế kỷ XVIII. Nghệ thuật chạm khắc thời đó xịn sò lắm các bạn ơi!
## Sập dạy học - "bục giảng" của thầy giáo xưa
Sập dạy học ở Trường Phúc Giang là hiện vật được Đình nguyên Thám hoa Nguyễn Huy Oánh dùng để dạy học.
Sập là nơi ông ngồi để giảng bài cho học trò từ năm 1732 khi mới đỗ kỳ thi Hương cho đến về sau. Sập còn được nhiều thầy giáo tại Trường học Phúc Giang và nhiều danh sĩ khác sử dụng khi về đây dạy học. Ai ngồi lên cũng thấy văn chương tràn trề luôn á!
Khác với chất liệu của Kiệu rước tiến sĩ vinh quy, Sập dạy học được làm bằng gỗ lim ròng và nhánh, dài 1,51m, rộng 1,45m, cao 0,33m, nặng tận 95kg. Trên bốn trụ của sập được chạm khắc hình thú tinh xảo. Detail cực kỳ cầu kỳ đấy nhen!
## Ấn triện của Nguyễn Huy Quýnh - "con dấu" siêu xịn
Riêng Ấn triện của Nguyễn Huy Quýnh có chất liệu bằng ngà voi, hình lục giác cao 1,2cm, diện tích 2,6cm x 2,4cm, nặng 20g.
Theo tìm hiểu được biết, theo tục lệ thời xưa, các nhà nho đều có dấu triện để in vào các tư liệu liên quan, các vị đỗ đạt, làm quan thường có ấn triện riêng. Coi như "chữ ký số" thời cổ đại vậy!
Nguyễn Huy Quýnh đỗ Tiến sĩ khoa Nhâm Thìn 1772, tham gia quan trường, làm đến chức Trực giảng ở Quốc Tử Giám, Đốc thị Thuận Quảng. Mỗi khi có giao dịch, ông thường dùng ấn triện của mình. Ấn triện Nguyễn Huy Quýnh là hiện vật độc bản, được con cháu bảo quản tại nhà thờ ông ở xã Kim Song Trường, huyện Can Lộc.
Cả 3 hiện vật nêu trên đều có tuổi đời hàng trăm năm, đang được con cháu dòng họ Nguyễn Huy – làng Trường Lưu bảo quản nguyên vẹn. Respect tinh thần gìn giữ di sản của các bác các cô quá!
## Làng Trường Lưu - vùng đất văn hiến siêu đỉnh
Trước đó, làng Trường Lưu cũng đã có 3 di sản được UNESCO công nhận di sản ký ức thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương là Mộc bản Trường học Phúc Giang, sách cổ Hoàng Hoa sứ trình đồ và Bộ sưu tập văn bản Hán Nôm. Đỉnh của chóp luôn các bạn ơi!
Theo sử sách, Trường Lưu là một làng cổ, được hình thành từ thế kỷ XV, trước đây thuộc xã Lai Thạch, huyện La Sơn, phủ Đức Quang (nay là xã Kim Song Trường, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh).
Từ cuối đời Lê đến đầu nhà Nguyễn, Trường Lưu có tiếng là đất văn vật ở xứ Nghệ. Đúng là "làng học" xịn sò từ thời xưa rồi!
Trong làng có dòng họ Nguyễn Huy nổi tiếng cả nước với những tên tuổi đỗ đại khoa và đều có sự nghiệp thơ văn nổi tiếng. Gen thông minh mạnh mẽ quá trời!
Nguồn: soha.vn