Học đến "toang", thi vào trường top đầu, giữ GPA đẹp long lanh, rồi spam CV đến hàng chục công ty – nhưng cuối cùng vẫn bị gắn mác "lười biếng". Đó chính là thực trạng đau lòng của gen Z xứ kim chi đang phải đối mặt với thị trường việc làm cạnh tranh khốc liệt
Khi 60 CV vẫn chưa đủ để thoát khỏi "oan"
Park Min-jin – cô gái đã gửi tận 50-60 hồ sơ xin việc, vượt qua vòng phỏng vấn cuối của 10 công ty nhưng vẫn... về tay trắng. Và rồi cô bị xếp vào nhóm "người trẻ lười biếng". Ơ kìa, sao lại thế?
Thực ra Min-jin chưa bao giờ lười. Từ hồi còn ngồi ghế nhà trường, cô đã cày cuốc không ngừng nghỉ để đỗ đại học danh tiếng. Suốt 4 năm đại học, cô giữ điểm giỏi, tham gia hội thảo học thuật, lấy chứng chỉ, học ngoại ngữ, đi du học trao đổi. Thậm chí còn dành cả năm để chuẩn bị thi vào trường luật nữa cơ!
Sau khi thực tập ở 2 tổ chức tài chính, Min-jin bắt đầu hành trình tìm việc. "Nhưng thực tế quá phũ phàng, tôi đã gửi đi 50-60 hồ sơ nhưng đều thất bại", cô thở dài.
Kiệt sức và choáng váng, từ tháng 2 đến giờ, Min-jin rơi vào tình trạng thất nghiệp và bị Cục Thống kê Hàn Quốc "ném" vào nhóm "người trẻ lười biếng".
Bị gọi là "lười" theo kiểu gì?
Hàng tháng, cơ quan thống kê Hàn sẽ hỏi những người trẻ không tham gia hoạt động kinh tế câu hỏi: "Bạn đã làm gì trong tuần qua?". Các đáp án bao gồm: đi làm, chăm con, tìm việc, đi học, nhập ngũ, hoặc điều trị bệnh.
Nếu không rơi vào bất kỳ ô nào – tức là không làm việc HOẶC không tích cực tìm việc mà không có lý do rõ ràng – bạn sẽ bị dán nhãn "lười biếng" hoặc "đang nghỉ ngơi". Nghe hơi... bất công nhỉ?
Nhóm này giống với khái niệm NEET (Not in Education, Employment, or Training) – những người không đi làm, không học, không training. Con số người trẻ Hàn (20-30 tuổi) rơi vào nhóm này đã lên tới 421.000 người, tăng tận 58% so với 10 năm trước. Trong đó 38,3% có bằng đại học trở lên đấy nhé!
"Tôi không thể hạ thấp tiêu chuẩn"
Min-jin thừa nhận cô "tự nguyện thất nghiệp". Dù bị reject liên tục, cô vẫn chỉ nhắm vào các công ty lớn, coi đó như phần thưởng xứng đáng cho những năm tháng cày cuốc. Trong đầu cô, công ty lớn = phúc lợi ngon, còn công ty nhỏ = văn hóa làm việc toxic. Cô biết chuyện này qua Blind – app ẩn danh nơi dân văn phòng "bóc phốt" tới bến luôn.
Lee Joo-ho (32 tuổi) cũng vậy. Anh gửi hơn 30 đơn xin việc đến các công ty top đầu, toàn bộ đều bị từ chối, thậm chí không được gọi phỏng vấn. "Tôi không thể hạ thấp tiêu chuẩn. Ở Hàn Quốc, trường đại học và công việc đầu tiên sẽ định hình cả cuộc đời bạn", anh nói.
Nhưng cuộc sống "nghỉ ngơi" chẳng hề dễ thở tẹo nào. Lee lướt phone cả ngày, tối đến trốn vào quán net để né mặt bố mẹ. Mỗi lần thấy bạn bè nhận job ở công ty lớn, anh lại cảm thấy cay đắng và tự trách mình
Theo khảo sát của Dịch vụ Thông tin Việc làm Hàn Quốc, 88% "người trẻ lười biếng" từng có kinh nghiệm làm việc. Lý do phổ biến nhất khiến họ "lười"? Thiếu công việc phù hợp (38,1%).
Từ nhỏ đã bị "lập trình" thành công
Gen Z Hàn Quốc lớn lên với lời dạy: học hành chăm chỉ → đỗ trường đại học tốt → kiếm được việc tốt → thành công trong đời. Nhưng công thức này giờ không còn work nữa rồi. Dù vậy, Lee vẫn chưa bao giờ nghĩ đến việc đổi hướng.
Kim Jin-sol (29 tuổi) cũng đồng quan điểm. Cuộc đời anh như một đường thẳng từ mẫu giáo đến đại học. Luôn chuẩn bị cho bước tiếp theo mà chưa từng tự hỏi bản thân thực sự muốn gì.
Thầy giáo của anh nói điểm số có thể giúp anh vào ngành giáo dục hoặc điều dưỡng. Anh chọn điều dưỡng tại Đại học Quốc gia Busan – không phải vì đam mê, mà vì "đầu ra đảm bảo".
Thế nhưng chỉ sau 4 tháng làm việc, Kim Jin-sol đã kiệt sức hoàn toàn, phải nghỉ để bảo vệ sức khỏe tinh thần. Trong thời gian nghỉ, anh thử làm nhiều thứ: xem YouTube, quay vlog, đọc sách, viết luận... để tìm ra sở thích thật sự.
"Tôi không thể tìm ra mình muốn gì", anh nói. "Nhưng tôi không hối tiếc vì đã sống theo cách của riêng mình".
Áp lực từ xã hội đến mức nào?
Nhà nghiên cứu Kim Seon-hee từ tổ chức Education for Spring cho biết gen Z Hàn luôn chịu áp lực bị đánh giá và so sánh liên tục.
Ở trường? Được chấm điểm và xếp hạng trường. Vào đời làm việc? Các công ty cũng được phân tầng rõ ràng. Ngành công nghệ thì ai cũng nhắm vào top 7: Naver, Kakao, Line, Coupang, Baemin, Danggeun Market và Toss.
Theo Kim, áp lực từ bạn bè cùng trang lứa + quá trình tìm việc kéo dài khiến người trẻ sợ thất bại. Từ đó dẫn đến tâm lý do dự, né tránh quyết định và dần rơi vào trạng thái... đơ luôn
Học giả Jeong Hee-jin mô tả khoảng thời gian tạm dừng của giới trẻ giữa cuộc đua cạnh tranh khốc liệt là "hành động tự bảo vệ" và chiến lược sinh tồn.
Kim nhấn mạnh: Hiện tượng "nghỉ ngơi" không phải do lười biếng, mà là vấn đề cấu trúc xã hội sâu xa cần được giải quyết. Việc gắn mác "chỉ đang nghỉ ngơi" có thể che lấp đi những đấu tranh và thất bại thực sự của họ
Nguồn: svvn.tienphong.vn