Sau khi "hạ gục" tuyển Anh bằng loạt luân lưu cực căng ở tứ kết EURO 2012, Buffon có màn troll cực mạnh khi nói đùa rằng cách nghiên cứu đối thủ duy nhất của anh... là xem phim người lớn
Nhưng mà với trận chung kết Champions League sắp tới, anh Buffon ơi phải chuẩn bị kỹ hơn đấy nhé, bởi chắc chắn Real đã "mổ xẻ" anh từ trong ra ngoài rồi!
1. Khi cảm tính không còn đủ để "cân team"
Một trong những khoảnh khắc "đỉnh của chóp" trong sự nghiệp Gianluigi Buffon chính là loạt penalty quyết định ở chung kết World Cup 2006 giữa Italia và Pháp. Nhưng mà lúc bước vào loạt luân lưu, Buffon thú thật là... hoàn toàn không tự tin tý nào luôn!
"Khi đó, tôi không bắt nhịp được với những gì đang diễn ra. Cảm giác đó giống như việc Pháp có thể sút 2.000 quả và thành công hết vậy", Buffon từng hồi tưởng.
Rõ ràng Buffon không phải kiểu thủ môn "mọt sách" thích ngồi nghiên cứu phong cách sút 11m của đối thủ. Thay vào đó, anh tin vào... cảm tính của bản thân trong từng khoảnh khắc. Tính cách "chơi bằng cảm xúc" là thế đấy!
Nhưng khi David Trezeguet bước lên, đó lại là một câu chuyện hoàn toàn khác. Hai người hiểu nhau quá rõ vì đã là đồng đội lâu năm ở Juventus. Dĩ nhiên họ cũng đã "chọi" nhau vô số lần ở khoảng cách này trong các buổi tập ở Turin.
Quá hiểu nhau khiến Trezeguet chọn kết thúc khó và... fail trước mặt!
Theo nghiên cứu khoa học (nghe xịn chưa ), khi hai bên đã "nhẵn mặt" nhau như vậy, các tiền đạo sẽ quyết định dứt điểm kiểu siêu khó, vì nghĩ rằng nếu thủ môn bay đúng hướng cũng không thể bắt được. Trezeguet đã làm đúng như vậy, với mục đích hướng trái bóng vào góc cao bên trái khung thành.
Nếu như bóng đi thấp hơn một chút xíu thôi, lịch sử bóng đá thế giới có thể đã thay đổi hoàn toàn. Nhưng cú sút như "trái phá" của Trezeguet đã đưa bóng trúng xà ngang, bật xuống đất rồi bay ra ngoài. Buffon giành cúp vàng World Cup 2006 cùng Italia, nhưng thật ra anh đã may mắn lắm với pha đổ hướng sai trong tình huống đó.
Đêm mai, Buffon rất có thể sẽ chơi trận chung kết cuối cùng trong sự nghiệp, gặp Real Madrid. Kể từ đầu thiên niên kỷ mới đến giờ, đã có 6 trên tổng số 16 trận chung kết cúp C1 phải giải quyết bằng loạt penalty "cân não".
Nếu điều đó xảy ra thêm một lần nữa, cảm tính thôi là chưa đủ để giúp Buffon đâu. Như cách Real Madrid đã "flex" ở trận chung kết năm ngoái, loạt sút penalty giờ đang bị định đoạt nhiều hơn bởi khoa học thống kê.
2. Kỷ nguyên khoa học "nhập cuộc" vào loạt penalty
Kỷ nguyên khoa học áp dụng cho loạt luân lưu có lẽ bắt nguồn từ trận chung kết Champions League 2008 tại Moscow. Chelsea của HLV Avram Grant đã nhận được sự support từ nhà kinh tế học người Tây Ban Nha tên là Ignacio Palacios Huerta, người đã dành nhiều năm xây dựng cơ sở dữ liệu khổng lồ về hàng nghìn quả penalty (tâm huyết ghê ).
Không ai dám chắc một cầu thủ hay thủ môn sẽ sút/bay về hướng nào trong một tình huống nhất định, nhưng Huerta có lẽ là người có khả năng "đoán mò" tốt nhất dựa vào núi data của mình.
Nghiên cứu của ông chỉ ra một kết luận quan trọng về thủ môn Edwin van der Sar: khi bắt penalty, anh hay đổ người về phía bên phải của mình. Và Chelsea đã "abuse" triệt để điểm yếu chí mạng này!
Tất cả 6 tình huống đá penalty đầu tiên của Chelsea trong trận đó đều hướng về bên trái của Van der Sar. Chiến thuật gần như hoàn hảo, khi thủ môn Man United phần lớn đổ người sai hướng và không cản được cú sút nào. Chelsea có lẽ đã thắng nếu John Terry không có cú trượt chân "định mệnh" ở lượt sút thứ 5
Mọi thứ chỉ thay đổi ở lượt sút thứ 7 của Nicolas Anelka. Sau 6 cú sút của đối phương, Van der Sar (hay bất cứ ai trong đội Man Utd) đều đã bắt bài mánh khóe của Chelsea rồi.
Đến khi Anelka đứng trước bóng, Van der Sar chờ đến đúng khoảnh khắc quyết định, bất ngờ chỉ tay về bên trái như thể muốn nói: "Chú sẽ sút về hướng đó phải không?" (moment "tâm lý chiến" đỉnh cao đây rồi )
Đó là lúc Anelka đứng giữa ngã ba đường. Anh đã bị thủ môn bắt bài, giờ phải làm gì đây? Anelka cuối cùng quyết định sút theo hướng ngược lại.
Đó có thể là quyết định ổn, nếu như Anelka không sút bóng ở độ cao tầm trung bình. Bởi lẽ, như những gì Huerta đã cảnh báo, đó là vị trí mà Van der Sar thường cản phá thành công nhất. Quả thực, Van der Sar đã đẩy bóng ra và mang về chức vô địch "nghẹt thở" cho Man United.
3. Thời đại của data và phân tích
Việc sử dụng thống kê vào loạt penalty dần trở thành "must-have". Năm 2012, Chelsea comeback chơi chung kết Champions League, đối đầu Bayern Munich.
Thủ thành Petr Cech đã chuẩn bị bằng cách xem lại đoạn băng dài tới 2 giờ đồng hồ (gần bằng một bộ phim Marvel luôn ), về tất cả những cú penalty của Bayern trong 5 năm trước đó. Anh cũng nhận được sự tư vấn kỹ càng từ đội ngũ phân tích của Chelsea.
Vào đêm chung kết, Cech đã đổ người đúng hướng trong CẢ 6 tình huống penalty của "Hùm xám" (1 trong thời gian chính thức, 5 trong loạt luân lưu). Nhờ đó, Chelsea giành chức vô địch Champions League đầu tiên trong lịch sử! Legend behavior right there
Tuy nhiên vẫn có những đội bóng "bỏ ngoài tai" tầm quan trọng của khoa học trong loạt luân lưu. Ở loạt penalty chung kết Champions League năm ngoái, Atletico giành được quyền chọn đá trước hoặc đá sau qua màn tung đồng xu.
Thế mà họ lại mắc sai lầm "ngớ ngẩn", đó là chọn đá SAU. Theo nghiên cứu từ các nhà khoa học, đội đá penalty trước có tỷ lệ thắng lên tới 60%! Điều này xuất phát từ gánh nặng tâm lý phải cố gắng ghi bàn để san bằng tỷ số của đội đá sau.
Chẳng phải ai cũng biết lợi thế này quan trọng thế nào đâu. Các bình luận viên chẳng để ý đến màn tung đồng xu. Các nhà cái cũng không đổi tỷ lệ cược sau khi đồng xu dừng lại. Một trong những đội trưởng từng mắc sai lầm tương tự chính là... Buffon. Tại tứ kết EURO 2008, anh để người Tây Ban Nha đá trước và sau đó họ lên ngôi vô địch.
Lý do Atletico để Real Madrid đá trước trong trận chung kết năm ngoái, là vì họ từng vượt qua PSV Eindhoven nhờ đá sau. Nhưng đó lại là sai lầm lớn, bởi họ theo một trường hợp cụ thể, trong khi các nhà khoa học có tới hàng vạn dữ liệu penalty để chứng minh.
Real Madrid thì khác hẳn. Cũng vào đêm đó, Ramos quay về báo với đồng đội rằng họ được quyền đá trước, cho dù đồng xu đã chọn Atletico. Các cầu thủ Real lúc đó "không thể tin vào tai mình" luôn
Hai đội thi đấu rất cân bằng trong 120 phút, nhưng khi bước vào loạt luân lưu, Real tỏ ra thông minh còn Atletico... không biết họ đang làm gì. Băng hình ghi lại phản xạ của thủ môn Jan Oblak đã cho thấy tất cả.
Trước khi đối thủ tung cú sút, Oblak thường bước một chân sang hướng anh định bay người. Điều này giúp anh đổ người nhanh hơn, nhưng vấn đề là... Real đã biết trước! Dường như các cầu thủ của HLV Zidane đã nghiên cứu rất kỹ, để rồi 4 trong 5 người sút của Real đều lấy đà rất chậm rãi, chờ Oblak bước chân trước, rồi "khoan thai" đưa bóng về hướng ngược lại (IQ 200 đây rồi ).
Khoa học thống kê đã dần mang yếu tố quyết định đến thành bại của loạt luân lưu, dẫn tới chức vô địch Champions League danh giá. Bóng đá đang ngày càng trở nên thông minh hơn và Juventus cần hy vọng rằng Buffon cũng vậy!
Nguồn: soha.vn