Cuối năm 2022, cú twist khét lẹt nhất làng tech đã xảy ra: một công ty mới toanh bỗng nhiên "giật tấm thảm" ngay dưới chân ông trùm Google. OpenAI với ChatGPT đã khiến "gã khổng lồ chậm chạp" phải bật ngửa - đúng kiểu drama Thung lũng Silicon mà ai cũng mê!
Hồi năm 2016, CEO Sundar Pichai từng tự tin tuyên bố Google sẽ chuyển sang "thế giới AI-first". Nhưng plot twist là đến cuối 2022, một cái tên gần như vô danh đã khiến Google phải "ăn hành" thật sự. ChatGPT viral chỉ sau một đêm, còn Google - vốn tự nhận là trùm AI - bỗng dưng... tụt hậu luôn
Nhưng mà đừng nghĩ Google dễ bị hạ gục đâu nhé! Ba năm qua, họ đã "lật kèo" cực mạnh. Công ty nhanh chóng sắp xếp lại đội hình, đẩy AI vào hết mọi sản phẩm chủ chốt.
Gemini 3 - mẫu AI mới nhất vừa ra mắt tháng này đã nhận được review cực xịn. Điểm quan trọng nhất? Gemini 3 được tích hợp vào Search - mảng kinh doanh "con cưng" của Google ngay từ ngày đầu. Đây là tín hiệu báo hiệu: sau ba năm, Google đã "chuẩn bị xong xuôi" để comeback rồi đó!
Tuy nhiên, vẫn còn đó những câu hỏi hóc búa mà Google đang phải đối mặt. Lợi thế "đi trước" của OpenAI đã biến ChatGPT thành "Kleenex" của làng AI - tức là cái tên mà ai cũng nhắc đến đầu tiên. Muốn thay đổi nhận thức này thì... không dễ tí nào
Còn câu hỏi lớn hơn nữa: Khi AI "nuốt chửng" cả internet, Google giữ hệ sinh thái web lành mạnh bằng cách nào? Để đuổi kịp đối thủ, Google đang biến tìm kiếm từ "danh bạ link" thành "cuộc trò chuyện" - không cần cuộn, không cần click. Nghe cool phết nhưng điều này ảnh hưởng gì đến tương lai internet thì vẫn là ẩn số 
Dù sao thì hoạt động kinh doanh của Google không chỉ "sống sót" sau màn tự "phá" mà còn có thể phất lên cao hơn nữa.
"Họ có user base khủng, và miễn là cứ ra sản phẩm mới liên tục, không ai đánh bại được hệ sinh thái phân phối của họ đâu", một cựu lãnh đạo Google chia sẻ. "Kịch bản nào họ cũng win!"
Google cũng khẳng định với Business Insider: "Chúng tôi đã vượt qua nhiều lần chuyển dịch nền tảng rồi, và mỗi lần đều là cơ hội phát triển cho Google và Search. Chúng tôi move nhanh, đổi mới, tạo cơ hội cho sản phẩm, đối tác và người dùng - đó chính là điều chúng tôi đang làm với AI".
GEMINI TRỖI DẬY - CUỘC LẬT ĐỔ NHƯ PHIM
Khi ChatGPT ra mắt, nhân viên Google có tâm trạng lẫn lộn vcl: vừa bực vừa nhẹ nhõm. Một số từng làm project tương tự nhưng chưa được "thả" ra ngoài bao giờ, nên việc đối thủ nhỏ hơn giành spotlight thì... đau lòng thật. Số khác lại thấy đây là "súng hiệu" trong cuộc đua AI và cũng là "vé xanh" để Google cuối cùng cũng unleash AI của mình ra thế giới.
Thực ra Google không thiếu IQ hay tech đâu. Team ở DeepMind - phòng lab AI thuộc công ty mẹ - đã research về các mô hình ngôn ngữ lớn từ trước khi ChatGPT xuất hiện rồi. Nhưng lãnh đạo lo sợ việc tung chatbot có thể bias hoặc sai sót sẽ gây backlash nghiêm trọng.
"Đó chưa phải thứ để show ra công chúng", một cựu nhân viên DeepMind từng làm về LLM của Google nói. "Chúng tôi thấy các bug và thấy nó bắt đầu có vẻ interesting, nhưng chưa rõ làm sao để nó thực sự useful".
Điều khiến các sếp Google shock và cũng là chỗ họ tính toán sai: user có vẻ... không care mấy về các bug của ChatGPT
Bên trong DeepMind, các team đã rush ra câu trả lời cho ChatGPT - với nhiều "rào chắn an toàn" hơn. Nhưng project này sớm "die" khi Google merge DeepMind với phòng lab AI nội bộ Brain, rồi all-in vào Gemini.
Đồng thời, Google đẩy mạnh AI sinh vào mọi sản phẩm chủ chốt: Search, YouTube, Android. Công ty đã tung nhiều phiên bản chatbot Gemini, mới nhất là Gemini 3.
TÌM KIẾM - TƯƠNG LAI HAY LÀ BÀI TOÁN KHÓ?
Ba năm qua, Google khiến việc "tự lật thuyền" trông... dễ ợt. Công ty vừa ghi nhận quý đầu tiên chạm mốc 100 tỷ USD doanh thu. Mảng cloud - từ lâu đứng sau Amazon và Microsoft - đang tăng tốc mạnh mẽ. Dòng chip AI chuyên dụng - vốn là nỗ lực nội bộ lề mề suốt nhiều năm - bỗng có demand bùng nổ từ các doanh nghiệp đói "sức mạnh tính toán".
Theo các nhân viên hiện tại và cũ, lợi thế lớn nhất của Google là sở hữu full bộ công nghệ cần thiết để đáp ứng cơn bùng nổ AI. Họ có vô vàn sản phẩm từ Gemini, Search đến Maps với hàng tỷ người dùng. Họ có team research xây các mô hình tiên phong. Và họ có hạ tầng cloud không chỉ chạy các nỗ lực nội bộ, mà cả đối thủ cũng phải trả tiền để xài
Tuy nhiên, Search vẫn là mảng kinh doanh core và là "con thuyền" mà Google đã dành nhiều thập kỷ cố giữ cho không lật. Khi hai nhà đồng sáng lập Larry Page và Sergey Brin dựng nên Google, họ chẳng có business model rõ ràng nào ngoài việc xây một search engine hàng đầu, nhưng cuối cùng đã bị thuyết phục nhét quảng cáo vào kết quả tìm kiếm. Nó trở thành một trong những "máy in tiền" có khả năng scale lớn nhất kỷ nguyên số, và đến giờ vẫn mang về phần doanh thu lớn nhất cho Google.
Giờ đây, Google phải tìm ra xem AI Overviews - phần tóm tắt do AI tạo giúp user nhận đáp án instant và cuộc tái tưởng tượng Search sâu rộng hơn dưới dạng AI Mode có còn "đủ mạnh" về mặt quảng cáo không.
Google không thể "đứng im". Các analyst tại EMARKETER dự báo thị phần quảng cáo tìm kiếm của Google sẽ lần đầu tụt dưới 50% vào năm tới (điều chỉnh so với dự báo trước đó là năm 2025). Đến cuối 2026, EMARKETER dự đoán Google chỉ còn 48,9%.
Oscar Orozco, chuyên gia dự báo cấp cao của EMARKETER, nói hiệu suất "trâu bò" của mảng tìm kiếm Google cho thấy sự lo lắng của nhà quảng cáo về AI Overviews đã bị "thổi phồng quá đà".
"Nhưng đây vẫn là threat dài hạn cho mảng tìm kiếm của họ, và chúng tôi tin khi các LLM monetize khả năng tìm kiếm, Google sẽ tiếp tục mất thị phần, dù chậm hơn kỳ vọng của chúng tôi năm ngoái", ông nói.
Trong một cuộc interview gần đây với Wall Street Journal, boss mảng Search Liz Reid nói rằng dù các thay đổi trong tìm kiếm đã làm traffic đến một số website giảm, tổng số query vẫn tăng vì Google giúp người dùng đến câu trả lời dễ dàng hơn - hoặc qua AI Overviews, hoặc qua các tool như Lens.
"Việc số lượt search tăng phần nào bù lại impact lên ad clicks, nên cuối cùng chúng tôi về cơ bản vẫn ở mức tương đương", Reid nói. Bà cũng nhấn mạnh chatbot không thể thay thế những sản phẩm mà user đang muốn mua, ám chỉ priority cao nhất của Google: các query mang tính giao dịch - vốn dễ sinh ra ad revenue.
Ngay cả điều đó cũng đang thay đổi. "Phễu" tìm kiếm - tức khoảng thời gian từ khi ai đó bắt đầu research sản phẩm đến lúc bấm "mua" - đang co ngắn lại, vì genAI đưa user đến thứ họ muốn nhanh hơn.
Google đã bắt đầu cho thấy cách họ adapt để bảo vệ "con gà đẻ trứng vàng". Tuy nhiên, chưa rõ làn sóng genAI sẽ có ý nghĩa gì cho "sức khỏe" dài hạn của web, và nó sẽ impact thế nào đến các website cung cấp thông tin hơn là sản phẩm.
Google nói các tính năng search AI mới có thể giúp user tìm content phù hợp hơn, và số query vẫn tăng theo năm. Nhưng nhiều nhà xuất bản đã thấy traffic từ search suy giảm, và lo ngại rằng kể cả tổng số lượt search tăng cùng các tóm tắt AI, điều đó cũng không convert thành click vào website.
Một research gần đây của Pew, dựa trên lịch sử tìm kiếm của 900 user, kết luận rằng khi có AI Overview, người dùng click vào link truyền thống 8%, so với 15% khi không có tóm tắt AI. Google nói study này có lỗi và không đại diện cho traffic tìm kiếm tổng thể.
Lily Ray, Phó Chủ tịch công ty research SEO Amsive, nói rằng một Google "AI-first" sẽ khiến các publisher và creator - những người build phần lớn nội dung web - khó kiếm tiền hơn. Nếu mọi người ngừng publish, Google lấy info ở đâu để build AI Overviews?
"Tôi không chắc họ định giải bài toán đó thế nào, những explanation hiện tại của họ chưa đủ thuyết phục", cô nói.
Một ý tưởng cô gợi ý là Google và các công ty AI khác build LLM nên trả "hoa hồng" cho những website họ dùng để training hoặc reference - như một động lực để họ tiếp tục tạo content.
Cô không phải người duy nhất nghĩ rằng cần có thay đổi.
"Business model của web không thể tồn tại nếu không có điều chỉnh", CEO Cloudflare Matthew Prince nói trong một interview với Hội đồng Quan hệ Đối ngoại hồi đầu năm. Prince - người điều hành doanh nghiệp đóng vai trò cổng kết nối giữa website và internet - gọi các answerbot AI là "mối đe dọa hiện sinh" với internet.
"Nếu content creator không thu được giá trị từ việc họ làm, họ sẽ không tạo nội dung gốc nữa", Prince nói.
Nguồn: genk.vn
Hồi năm 2016, CEO Sundar Pichai từng tự tin tuyên bố Google sẽ chuyển sang "thế giới AI-first". Nhưng plot twist là đến cuối 2022, một cái tên gần như vô danh đã khiến Google phải "ăn hành" thật sự. ChatGPT viral chỉ sau một đêm, còn Google - vốn tự nhận là trùm AI - bỗng dưng... tụt hậu luôn
Nhưng mà đừng nghĩ Google dễ bị hạ gục đâu nhé! Ba năm qua, họ đã "lật kèo" cực mạnh. Công ty nhanh chóng sắp xếp lại đội hình, đẩy AI vào hết mọi sản phẩm chủ chốt.
Gemini 3 - mẫu AI mới nhất vừa ra mắt tháng này đã nhận được review cực xịn. Điểm quan trọng nhất? Gemini 3 được tích hợp vào Search - mảng kinh doanh "con cưng" của Google ngay từ ngày đầu. Đây là tín hiệu báo hiệu: sau ba năm, Google đã "chuẩn bị xong xuôi" để comeback rồi đó!
Tuy nhiên, vẫn còn đó những câu hỏi hóc búa mà Google đang phải đối mặt. Lợi thế "đi trước" của OpenAI đã biến ChatGPT thành "Kleenex" của làng AI - tức là cái tên mà ai cũng nhắc đến đầu tiên. Muốn thay đổi nhận thức này thì... không dễ tí nào
Còn câu hỏi lớn hơn nữa: Khi AI "nuốt chửng" cả internet, Google giữ hệ sinh thái web lành mạnh bằng cách nào? Để đuổi kịp đối thủ, Google đang biến tìm kiếm từ "danh bạ link" thành "cuộc trò chuyện" - không cần cuộn, không cần click. Nghe cool phết nhưng điều này ảnh hưởng gì đến tương lai internet thì vẫn là ẩn số
Dù sao thì hoạt động kinh doanh của Google không chỉ "sống sót" sau màn tự "phá" mà còn có thể phất lên cao hơn nữa.
"Họ có user base khủng, và miễn là cứ ra sản phẩm mới liên tục, không ai đánh bại được hệ sinh thái phân phối của họ đâu", một cựu lãnh đạo Google chia sẻ. "Kịch bản nào họ cũng win!"
Google cũng khẳng định với Business Insider: "Chúng tôi đã vượt qua nhiều lần chuyển dịch nền tảng rồi, và mỗi lần đều là cơ hội phát triển cho Google và Search. Chúng tôi move nhanh, đổi mới, tạo cơ hội cho sản phẩm, đối tác và người dùng - đó chính là điều chúng tôi đang làm với AI".
GEMINI TRỖI DẬY - CUỘC LẬT ĐỔ NHƯ PHIM
Khi ChatGPT ra mắt, nhân viên Google có tâm trạng lẫn lộn vcl: vừa bực vừa nhẹ nhõm. Một số từng làm project tương tự nhưng chưa được "thả" ra ngoài bao giờ, nên việc đối thủ nhỏ hơn giành spotlight thì... đau lòng thật. Số khác lại thấy đây là "súng hiệu" trong cuộc đua AI và cũng là "vé xanh" để Google cuối cùng cũng unleash AI của mình ra thế giới.
Thực ra Google không thiếu IQ hay tech đâu. Team ở DeepMind - phòng lab AI thuộc công ty mẹ - đã research về các mô hình ngôn ngữ lớn từ trước khi ChatGPT xuất hiện rồi. Nhưng lãnh đạo lo sợ việc tung chatbot có thể bias hoặc sai sót sẽ gây backlash nghiêm trọng.
"Đó chưa phải thứ để show ra công chúng", một cựu nhân viên DeepMind từng làm về LLM của Google nói. "Chúng tôi thấy các bug và thấy nó bắt đầu có vẻ interesting, nhưng chưa rõ làm sao để nó thực sự useful".
Điều khiến các sếp Google shock và cũng là chỗ họ tính toán sai: user có vẻ... không care mấy về các bug của ChatGPT
Bên trong DeepMind, các team đã rush ra câu trả lời cho ChatGPT - với nhiều "rào chắn an toàn" hơn. Nhưng project này sớm "die" khi Google merge DeepMind với phòng lab AI nội bộ Brain, rồi all-in vào Gemini.
Đồng thời, Google đẩy mạnh AI sinh vào mọi sản phẩm chủ chốt: Search, YouTube, Android. Công ty đã tung nhiều phiên bản chatbot Gemini, mới nhất là Gemini 3.
TÌM KIẾM - TƯƠNG LAI HAY LÀ BÀI TOÁN KHÓ?
Ba năm qua, Google khiến việc "tự lật thuyền" trông... dễ ợt. Công ty vừa ghi nhận quý đầu tiên chạm mốc 100 tỷ USD doanh thu. Mảng cloud - từ lâu đứng sau Amazon và Microsoft - đang tăng tốc mạnh mẽ. Dòng chip AI chuyên dụng - vốn là nỗ lực nội bộ lề mề suốt nhiều năm - bỗng có demand bùng nổ từ các doanh nghiệp đói "sức mạnh tính toán".
Theo các nhân viên hiện tại và cũ, lợi thế lớn nhất của Google là sở hữu full bộ công nghệ cần thiết để đáp ứng cơn bùng nổ AI. Họ có vô vàn sản phẩm từ Gemini, Search đến Maps với hàng tỷ người dùng. Họ có team research xây các mô hình tiên phong. Và họ có hạ tầng cloud không chỉ chạy các nỗ lực nội bộ, mà cả đối thủ cũng phải trả tiền để xài
Tuy nhiên, Search vẫn là mảng kinh doanh core và là "con thuyền" mà Google đã dành nhiều thập kỷ cố giữ cho không lật. Khi hai nhà đồng sáng lập Larry Page và Sergey Brin dựng nên Google, họ chẳng có business model rõ ràng nào ngoài việc xây một search engine hàng đầu, nhưng cuối cùng đã bị thuyết phục nhét quảng cáo vào kết quả tìm kiếm. Nó trở thành một trong những "máy in tiền" có khả năng scale lớn nhất kỷ nguyên số, và đến giờ vẫn mang về phần doanh thu lớn nhất cho Google.
Giờ đây, Google phải tìm ra xem AI Overviews - phần tóm tắt do AI tạo giúp user nhận đáp án instant và cuộc tái tưởng tượng Search sâu rộng hơn dưới dạng AI Mode có còn "đủ mạnh" về mặt quảng cáo không.
Google không thể "đứng im". Các analyst tại EMARKETER dự báo thị phần quảng cáo tìm kiếm của Google sẽ lần đầu tụt dưới 50% vào năm tới (điều chỉnh so với dự báo trước đó là năm 2025). Đến cuối 2026, EMARKETER dự đoán Google chỉ còn 48,9%.
Oscar Orozco, chuyên gia dự báo cấp cao của EMARKETER, nói hiệu suất "trâu bò" của mảng tìm kiếm Google cho thấy sự lo lắng của nhà quảng cáo về AI Overviews đã bị "thổi phồng quá đà".
"Nhưng đây vẫn là threat dài hạn cho mảng tìm kiếm của họ, và chúng tôi tin khi các LLM monetize khả năng tìm kiếm, Google sẽ tiếp tục mất thị phần, dù chậm hơn kỳ vọng của chúng tôi năm ngoái", ông nói.
Trong một cuộc interview gần đây với Wall Street Journal, boss mảng Search Liz Reid nói rằng dù các thay đổi trong tìm kiếm đã làm traffic đến một số website giảm, tổng số query vẫn tăng vì Google giúp người dùng đến câu trả lời dễ dàng hơn - hoặc qua AI Overviews, hoặc qua các tool như Lens.
"Việc số lượt search tăng phần nào bù lại impact lên ad clicks, nên cuối cùng chúng tôi về cơ bản vẫn ở mức tương đương", Reid nói. Bà cũng nhấn mạnh chatbot không thể thay thế những sản phẩm mà user đang muốn mua, ám chỉ priority cao nhất của Google: các query mang tính giao dịch - vốn dễ sinh ra ad revenue.
Ngay cả điều đó cũng đang thay đổi. "Phễu" tìm kiếm - tức khoảng thời gian từ khi ai đó bắt đầu research sản phẩm đến lúc bấm "mua" - đang co ngắn lại, vì genAI đưa user đến thứ họ muốn nhanh hơn.
Google đã bắt đầu cho thấy cách họ adapt để bảo vệ "con gà đẻ trứng vàng". Tuy nhiên, chưa rõ làn sóng genAI sẽ có ý nghĩa gì cho "sức khỏe" dài hạn của web, và nó sẽ impact thế nào đến các website cung cấp thông tin hơn là sản phẩm.
Google nói các tính năng search AI mới có thể giúp user tìm content phù hợp hơn, và số query vẫn tăng theo năm. Nhưng nhiều nhà xuất bản đã thấy traffic từ search suy giảm, và lo ngại rằng kể cả tổng số lượt search tăng cùng các tóm tắt AI, điều đó cũng không convert thành click vào website.
Một research gần đây của Pew, dựa trên lịch sử tìm kiếm của 900 user, kết luận rằng khi có AI Overview, người dùng click vào link truyền thống 8%, so với 15% khi không có tóm tắt AI. Google nói study này có lỗi và không đại diện cho traffic tìm kiếm tổng thể.
Lily Ray, Phó Chủ tịch công ty research SEO Amsive, nói rằng một Google "AI-first" sẽ khiến các publisher và creator - những người build phần lớn nội dung web - khó kiếm tiền hơn. Nếu mọi người ngừng publish, Google lấy info ở đâu để build AI Overviews?
"Tôi không chắc họ định giải bài toán đó thế nào, những explanation hiện tại của họ chưa đủ thuyết phục", cô nói.
Một ý tưởng cô gợi ý là Google và các công ty AI khác build LLM nên trả "hoa hồng" cho những website họ dùng để training hoặc reference - như một động lực để họ tiếp tục tạo content.
Cô không phải người duy nhất nghĩ rằng cần có thay đổi.
"Business model của web không thể tồn tại nếu không có điều chỉnh", CEO Cloudflare Matthew Prince nói trong một interview với Hội đồng Quan hệ Đối ngoại hồi đầu năm. Prince - người điều hành doanh nghiệp đóng vai trò cổng kết nối giữa website và internet - gọi các answerbot AI là "mối đe dọa hiện sinh" với internet.
"Nếu content creator không thu được giá trị từ việc họ làm, họ sẽ không tạo nội dung gốc nữa", Prince nói.
Nguồn: genk.vn