Ai cũng muốn con mình tử tế, biết giúp đỡ người khác. Nhưng mà tử tế quá mức cũng dễ bị "ăn hiếp" đấy các bạn ơi!
Ba mẹ nào cũng mong con lớn lên thành người ngoan, tử tế, sẵn sàng giúp đỡ mọi người xung quanh. Thấy con biết nhường nhịn bạn bè, giúp bạn làm việc này việc kia là ai cũng mừng rỡ nghĩ "ủa con mình giỏi đấy".
Nhưng mà có một điều cực kỳ quan trọng mà nhiều ba mẹ quên mất: Tử tế không có nghĩa là phải YES mọi lúc, biết giúp người cũng không phải lúc nào cũng phải hy sinh quyền lợi của chính mình.
Thật ra trong cuộc sống, có những lời nhờ vả thật sự khó khăn cần giúp, nhưng cũng có những yêu cầu kiểu "lôi cả họ hàng vào" khiến người nhận lời phải gánh trách nhiệm không phải của mình. Nếu không biết phân biệt, trẻ dễ thành người "lúc nào cũng yes", ngại nói không và cuối cùng tự đẩy mình vào tình huống khó xử vãi.
Người xưa có câu: "Giúp người ba việc, vận xui đeo bám" đấy. Từ góc nhìn dạy con, có ba kiểu việc ba mẹ nên chỉ cho con cân nhắc kỹ trước khi gật đầu nhé!
1. Đừng nhận lời chỉ vì bị "đạo đức ép"
Có những bạn nhỏ rất sợ làm người khác buồn. Khi nghe câu kiểu: "Nếu cậu không giúp thì tớ không biết nhờ ai", "Không giúp tớ thì không phải bạn nữa đâu nhé" là lập tức thấy áp lực ngay. Dù bản thân không muốn hoặc không đủ khả năng, các bé vẫn gật đầu vì sợ bị xa lánh, mang tiếng ích kỷ.
Đây là điều ba mẹ cần chú ý đấy! Vì nếu không được hướng dẫn, con có thể nghĩ rằng muốn được yêu quý thì phải luôn làm theo ý người khác thôi.
Ba mẹ nên giúp con hiểu rằng tình bạn không được đo bằng việc một người có đồng ý mọi yêu cầu hay không. Một người bạn thật sự sẽ respect khi con nói mình không thể giúp, chứ không phải dùng tình cảm để ép buộc. Dạy con nói: "Mình muốn giúp cậu, nhưng lần này mình không làm được" hoặc "Mình không đồng ý với việc này".
Biết từ chối những yêu cầu không hợp lý không khiến con trở thành người xấu đâu. Ngược lại, đó là cách con học được cách tôn trọng cảm xúc và ranh giới của chính mình!
2. Đừng giúp đến mức bỏ bê việc của chính mình
Có những bạn nhỏ nhiệt tình kiểu "hỏi gì cũng oke". Bạn nhờ trực nhật thì làm thay, bạn nhờ làm bài tập thì cũng làm luôn, thậm chí thường xuyên bỏ dở việc của mình để giải quyết rắc rối cho người khác. Ban đầu ba mẹ có thể tự hào vì con biết quan tâm, có trách nhiệm. Nhưng nếu cứ như vậy hoài thì sự nhiệt tình sẽ biến thành thói quen ôm đồm đấy!
Con cần hiểu rằng giúp đỡ người khác là tốt, nhưng không thể lấy thời gian học tập, nghỉ ngơi hay những nhiệm vụ của mình để đáp ứng mọi lời nhờ vả.
Ví dụ như: nếu bạn chưa hiểu bài thì con có thể giải thích cách làm, chứ đừng làm hộ cả bài tập. Nếu bạn nhờ trực nhật thay, con có thể từ chối và nhắc bạn hoàn thành phần việc của mình. Nếu một người bạn liên tục nhờ vả nhưng chẳng bao giờ tự giác, con cũng cần biết đặt boundary.
Ba mẹ nên dạy con phân biệt giữa hỗ trợ và làm thay. Giúp người khác vượt qua khó khăn là đẹp đấy, nhưng làm thay mọi việc có thể khiến người ta ngày càng phụ thuộc, còn con lại phải gánh thêm trách nhiệm.
Một đứa trẹ biết sắp xếp thời gian, hoàn thành việc của mình rồi mới giúp đỡ trong khả năng mới thực sự hiểu thế nào là trách nhiệm!
3. Đừng tùy tiện đứng ra giải quyết rắc rối hoặc quyết định thay người khác
Khi bạn bè xảy ra drama, có bạn nhỏ lập tức đứng ra bênh vực, nhận trách nhiệm hoặc hứa sẽ giải quyết mọi chuyện. Khi người khác gặp rắc rối, con cũng muốn can thiệp dù chưa hiểu rõ đầu đuôi. Lòng tốt thì đáng quý, nhưng nhiệt tình thiếu suy xét đôi khi khiến con vướng vào những chuyện không phải của mình.
Chẳng hạn, một người bạn nhờ giữ hộ đồ vật mà con không biết rõ nguồn gốc, nhờ nói dối ba mẹ hoặc thầy cô, hay yêu cầu đứng ra nhận lỗi thay. Nếu vì nể bạn mà đồng ý, con có thể tự đẩy mình vào tình huống bất lợi.
Ba mẹ cần giải thích rằng không phải chuyện gì của người khác cũng nên đứng ra giải quyết. Khi chưa hiểu rõ sự việc, con không nên vội vàng bênh vực một phía, nhận lời che giấu hay hứa hẹn thay người khác.
Nếu tình huống vượt quá khả năng, đặc biệt liên quan đến sự an toàn hoặc những việc con không biết cách xử lý, hãy tìm đến ba mẹ, thầy cô hoặc người lớn đáng tin cậy. Con có thể lắng nghe, động viên và support bạn trong khả năng, nhưng không cần gánh thay hậu quả từ những quyết định của người khác.
Dạy con tử tế, nhưng cũng phải biết bảo vệ bản thân
Nhiều ba mẹ thường nhắc con phải biết nhường nhịn, không được ích kỷ, phải giúp đỡ bạn bè. Đó đều là những bài học cần thiết. Tuy nhiên, nếu chỉ dạy con cách cho đi mà quên hướng dẫn cách nói "không", con có thể lớn lên với tâm lý luôn phải làm hài lòng người khác.
Một đứa trẻ tử tế không phải là đứa luôn nói "đồng ý". Đó là đứa trẻ biết quan tâm đến người khác nhưng cũng hiểu rằng bản thân có quyền từ chối những yêu cầu không phù hợp.
Ba mẹ không nên mắng con khi con từ chối một lời nhờ vả chính đáng chỉ vì con đang bận hoặc không đủ khả năng. Thay vào đó, hãy cùng con xem xét hoàn cảnh, giúp con tìm cách từ chối lịch sự và phân biệt đâu là sự giúp đỡ cần thiết, đâu là việc không nên nhận lời.
Bởi điều ba mẹ cần trao cho con không chỉ là lòng tốt, mà còn là khả năng nhận biết giới hạn và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Sống tử tế là biết giúp người khi có thể, nhưng cũng phải biết nói không khi cần thiết nha!
Nguồn: kenh14.vn