Mỗi sáng đúng 8 giờ, Q.A (24 tuổi, Hà Nội) lại suit up áo sơ mi, khoác balo laptop lên đường "đi làm". Nhưng plot twist là điểm đến của bạn ấy không phải văn phòng sang chảnh nào đâu, mà chỉ là quán cà phê quen thuộc cách nhà mấy con phố thôi.
Q.A. là một trong vô vàn bạn trẻ đang thất nghiệp nhưng vẫn phải duy trì thói quen "đi làm" mỗi ngày, chọn quán cà phê làm văn phòng bất đắc dĩ để tránh ánh mắt soi mói từ gia đình. Thấu hiểu quá đi mất
Sau cú shock mất việc vì làn sóng cắt giảm nhân sự từ bốn tháng trước, Q.A. vẫn đều đặn khoác balo rời nhà lúc 8 giờ sáng, tới quán cà phê mở laptop ra cosplay như một nhân viên đang chạy deadline.
"Ít nhất thì ở đây mình thấy có không gian để tập trung làm CV. Ở nhà cả ngày chỉ nghe thấy tiếng thở dài, trách móc của bố mẹ và mấy câu hỏi vô duyên từ hàng xóm," anh chàng tâm sự. 50.000–70.000 đồng cho một ly cà phê mỗi ngày là cái giá phải trả để đóng vai cậu con trai ngoan, công việc ổn định. Đắng lắm bạn ơi
Không chỉ riêng Q.A., nhiều quán cà phê ở Cầu Giấy, Ba Đình thường xuyên có những "nhân viên" ngồi từ sáng đến chiều, ăn mặc chỉnh chu, cắm mặt vào laptop như đang làm dự án gì đó quan trọng lắm ấy.
T.L., cử nhân ngành Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền thừa nhận đã ngồi quán cà phê ròng rã nửa năm để chỉnh CV, nộp đơn trực tuyến và học thêm một vài kỹ năng liên quan đến công việc: "Mình không dám nói với bố mẹ ở quê rằng mình vẫn chưa có việc. Ngồi ở quán giúp mình tập trung và cũng tạo cho gia đình cảm giác là mình đã có việc làm ổn định", L. chia sẻ. Relatable quá đi!
Hiện tượng "giả vờ đi làm" này phản ánh sức ép vô hình đè nặng lên vai nhiều bạn trẻ. Trong các gia đình mình, thất nghiệp hoặc tạm ngưng công việc dễ bị gắn mác thất bại lắm. Vì vậy, để tránh làm người thân thất vọng, bị so sánh với "con nhà người ta", không ít bạn trẻ chọn cách im lặng và tiếp tục "diễn vai" nhân viên bận rộn. Quán cà phê, thư viện, trung tâm thương mại trở thành điểm check-in quen thuộc cho các "diễn viên" trẻ tuổi này.
Theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê, thị trường lao động Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức không phải dạng vừa đâu nha. Trong quý II năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên trong độ tuổi từ 15-24 tuổi là 8,19%, cao gấp nhiều lần so với tỷ lệ thất nghiệp chung của cả nước (khoảng 2,24%).
Nói cho dễ hiểu thì trong lực lượng lao động trẻ, cứ 100 người thì có hơn 8 người không tìm được việc làm. Con số này càng đáng lo hơn khi đặt trong bối cảnh hàng trăm nghìn sinh viên tốt nghiệp mỗi năm, tạo ra sức cạnh tranh khổng lồ cho mỗi vị trí công việc. Competition level: Asian parents
Một báo cáo khác cũng chỉ ra rằng nhóm lao động có trình độ từ đại học trở lên cũng chiếm tỷ lệ không nhỏ trong số người thất nghiệp, cho thấy tấm bằng đại học không còn là "vé bảo hiểm" chắc chắn cho một công việc ổn định nữa rồi.
Chuyên gia nhân sự nói gì?
Chị Nguyễn Mai Lan, quản lý cấp cao tại một công ty công nghệ hàng đầu cho rằng hiện tượng "giả vờ đi làm" phản ánh "khoảng trống" giữa kỳ vọng và thực tế của thị trường lao động.
"Không ít bạn trẻ tốt nghiệp đại học với tâm thế sẵn sàng bước vào môi trường chuyên nghiệp, nhưng lập tức 'vỡ mộng' bởi sự cạnh tranh khốc liệt, yêu cầu kinh nghiệm quá cao. Thay vì thừa nhận thất nghiệp, nhiều bạn chọn cách duy trì nhịp sống như một nhân viên văn phòng, vừa để tránh ánh nhìn dò xét từ gia đình, vừa để giữ kỷ luật cho bản thân", chị nhận định.
Theo chị, đây là dấu hiệu của áp lực kép: áp lực từ văn hóa xã hội coi trọng sự ổn định, áp lực cạnh tranh từ thị trường lao động chưa thực sự cởi mở với người mới:
"Doanh nghiệp thường muốn tuyển người có kinh nghiệm ngay lập tức, trong khi số lượng vị trí entry-level, chương trình đào tạo bài bản dành cho sinh viên mới ra trường còn quá ít. Điều này khiến khoảng cách giữa người trẻ và thị trường ngày càng lớn", chị phân tích. Nói đúng quá rồi ạ!
Để tháo gỡ vấn đề này, chuyên gia nhân sự cho rằng bản thân người trẻ cần chủ động hơn trong việc nâng cao kỹ năng liên ngành, tìm kiếm cơ hội thử việc ngắn hạn, thực tập hoặc dự án freelance để tích lũy trải nghiệm. Về phía doanh nghiệp, cần xây dựng thêm chương trình đào tạo nội bộ, chấp nhận đầu tư vào nhân sự trẻ để bù lại sự thiếu hụt kinh nghiệm ban đầu.
"Nếu cả hai phía cùng thay đổi, người lao động trẻ chủ động thích nghi và doanh nghiệp linh hoạt hơn trong tuyển dụng thì những 'văn phòng bất đắc dĩ' ở quán cà phê sẽ dần biến mất", chị Lan nhấn mạnh.
Nguồn: svvn.tienphong.vn