CaoMoon3004
New member
Trong một nghiên cứu vừa được đăng trên tạp chí Astronomy & Astrophysics, các nhà khoa học tuyên bố đã tìm ra chính xác "vùng rìa" của Ngân Hà (hay thiên hà Milky Way - ngôi nhà của Trái Đất chúng mình đang ở nè).
Theo đó, ranh giới quan trọng này nằm ở khoảng 11,28 đến 12,15 kiloparsec (tầm 40.000 năm ánh sáng) tính từ tâm thiên hà. Con số nghe thôi đã choáng rồi phải không?
"Rìa Ngân Hà" mà các nhà khoa học nhắc đến chính là ranh giới của vùng hình thành sao tích cực. Nói cách khác, nó giống như đường phân cách giữa "khu nhà trẻ" đầy sao non trẻ và "viện dưỡng lão" của những ngôi sao già cỗi vậy.
Các tác giả đến từ Đại học Malta đã phân tích tuổi của hơn 100.000 ngôi sao khổng lồ từ dữ liệu của một số cuộc khảo sát như APOGEE-DR17, LAMOST-DR3, Gaia... (nghe tên thôi đã thấy xịn rồi đúng không? )
Quá trình phân tích này đã bóc trần một câu chuyện cực thú vị về mối liên hệ giữa vị trí của các ngôi sao trong thiên hà và tuổi của chúng. Mối quan hệ đó có thể biểu diễn bằng đồ thị hình chữ U, với trục Y là tuổi tác và trục X là khoảng cách từ tâm thiên hà.
Điều này có nghĩa là: các ngôi sao càng gần trung tâm thiên hà thì càng già, trong khi các ngôi sao trẻ hơn lại ở xa hơn. Nhưng đến một khoảng cách nhất định thì plot twist - tuổi của các ngôi sao lại tăng lên trở lại!
Giải thích cho vùng hình thành sao tích cực thì khá ez: Càng gần lỗ đen ở trung tâm thiên hà, lượng khí và bụi càng nhiều, dẫn đến quá trình hình thành sao diễn ra sớm hơn, và do đó các ngôi sao càng già hơn.
Càng ra xa, khí và bụi càng phân tán rộng hơn, lực hấp dẫn yếu đi nên sự hình thành sao diễn ra chậm hơn, vì thế sao ở đây trẻ hơn.
Nhưng ở rìa Ngân Hà lại là một câu chuyện hoàn toàn khác: Sao ở đây già hơn vì chúng là những ngôi sao "di cư" từ vùng bên trong ra ngoài chứ không phải sinh ra ở đó. Giống kiểu "về hưu" ở vùng ven ấy mà!
Sự khác biệt này đã tạo nên một ranh giới rõ rệt, đánh dấu vùng hình thành sao tích cực.
Còn lý do vùng hình thành sao tích cực của Ngân Hà bị giới hạn ở khoảng cách 40.000 năm ánh sáng cũng được giải thích luôn nè:
Thứ nhất là do cấu trúc thanh trung tâm của thiên hà gây nhiễu loạn dòng chảy của khí, giữ khí lại bên trong. Thứ hai, mặt phẳng thiên hà vốn có độ cong nhất định ở khoảng cách này, làm khuếch tán khí ra vùng rộng lớn hơn, khó tụ lại. Ngoài ra, khu vực này khí quá loãng, không đủ để làm mát và tích tụ thành các "vườn ươm sao".
Phát hiện này không chỉ giúp các nhà thiên văn hiểu rõ hơn về bản chất của Ngân Hà mà còn giúp phân loại nó là thiên hà đĩa Type II - giống với khoảng 60% các thiên hà tương tự trong vũ trụ địa phương. Ngân Hà nhà mình thuộc team đông đảo đấy!
Nguồn: kenh14.vn
Theo đó, ranh giới quan trọng này nằm ở khoảng 11,28 đến 12,15 kiloparsec (tầm 40.000 năm ánh sáng) tính từ tâm thiên hà. Con số nghe thôi đã choáng rồi phải không?
"Rìa Ngân Hà" mà các nhà khoa học nhắc đến chính là ranh giới của vùng hình thành sao tích cực. Nói cách khác, nó giống như đường phân cách giữa "khu nhà trẻ" đầy sao non trẻ và "viện dưỡng lão" của những ngôi sao già cỗi vậy.
Các tác giả đến từ Đại học Malta đã phân tích tuổi của hơn 100.000 ngôi sao khổng lồ từ dữ liệu của một số cuộc khảo sát như APOGEE-DR17, LAMOST-DR3, Gaia... (nghe tên thôi đã thấy xịn rồi đúng không? )
Quá trình phân tích này đã bóc trần một câu chuyện cực thú vị về mối liên hệ giữa vị trí của các ngôi sao trong thiên hà và tuổi của chúng. Mối quan hệ đó có thể biểu diễn bằng đồ thị hình chữ U, với trục Y là tuổi tác và trục X là khoảng cách từ tâm thiên hà.
Điều này có nghĩa là: các ngôi sao càng gần trung tâm thiên hà thì càng già, trong khi các ngôi sao trẻ hơn lại ở xa hơn. Nhưng đến một khoảng cách nhất định thì plot twist - tuổi của các ngôi sao lại tăng lên trở lại!
Giải thích cho vùng hình thành sao tích cực thì khá ez: Càng gần lỗ đen ở trung tâm thiên hà, lượng khí và bụi càng nhiều, dẫn đến quá trình hình thành sao diễn ra sớm hơn, và do đó các ngôi sao càng già hơn.
Càng ra xa, khí và bụi càng phân tán rộng hơn, lực hấp dẫn yếu đi nên sự hình thành sao diễn ra chậm hơn, vì thế sao ở đây trẻ hơn.
Nhưng ở rìa Ngân Hà lại là một câu chuyện hoàn toàn khác: Sao ở đây già hơn vì chúng là những ngôi sao "di cư" từ vùng bên trong ra ngoài chứ không phải sinh ra ở đó. Giống kiểu "về hưu" ở vùng ven ấy mà!
Sự khác biệt này đã tạo nên một ranh giới rõ rệt, đánh dấu vùng hình thành sao tích cực.
Còn lý do vùng hình thành sao tích cực của Ngân Hà bị giới hạn ở khoảng cách 40.000 năm ánh sáng cũng được giải thích luôn nè:
Thứ nhất là do cấu trúc thanh trung tâm của thiên hà gây nhiễu loạn dòng chảy của khí, giữ khí lại bên trong. Thứ hai, mặt phẳng thiên hà vốn có độ cong nhất định ở khoảng cách này, làm khuếch tán khí ra vùng rộng lớn hơn, khó tụ lại. Ngoài ra, khu vực này khí quá loãng, không đủ để làm mát và tích tụ thành các "vườn ươm sao".
Phát hiện này không chỉ giúp các nhà thiên văn hiểu rõ hơn về bản chất của Ngân Hà mà còn giúp phân loại nó là thiên hà đĩa Type II - giống với khoảng 60% các thiên hà tương tự trong vũ trụ địa phương. Ngân Hà nhà mình thuộc team đông đảo đấy!
Nguồn: kenh14.vn