Hồi xưa ở Biti's, chuyện đấu tố là chuyện thường (và khá nặng nề luôn á). Đôi khi có bạn làm sai mà sếp chưa tạo điều kiện để người ta kể hết lý do, thế là toang
Trương Thu Hường: Khi chị nói ba mình nóng tính, điều đầu tiên tôi tò mò là tính cách ấy đã ảnh hưởng tới chị - một nữ lãnh đạo doanh nghiệp như thế nào?
CEO Vưu Lệ Quyên: Ba tôi tuy nóng tính nhưng lại hào sảng, rộng rãi và độ lượng với mọi người lắm. Gần đây, tôi thay ba đi làm hoạt động xã hội, ông còn bỏ cả tiền tiết kiệm về hưu luôn. Ba nói ông "vô sản" vì tiền bạc đưa hết cho mẹ rồi (cười). Tôi thấy chuyện đó đẹp lắm!
Nhưng mà bạn biết không, tuổi thơ của tôi khá căng thẳng vì ba nóng tính còn tôi lại nhạy cảm kinh khủng. Ba về nhà sắc mặt không vui là tôi nhận ra ngay, nhiều khi không liên quan gì đến mình nhưng cứ nghĩ là do mình Cùng môi trường đó mà hai em tôi không như vậy, tụi nó luôn thấy rất hạnh phúc (cười).
Trương Thu Hường: Thế ba mẹ chị có biết về sự căng thẳng đó?
CEO Vưu Lệ Quyên: Thật lòng mà nói, thế hệ ba mẹ tôi không có đủ điều kiện để học cách làm cha mẹ đủ tốt. Những người trưởng thành qua chiến tranh thường có tuổi thanh xuân rất cực khổ. Họ phải phấn đấu rất nhiều để gây dựng cơ nghiệp. Họ vô cùng chăm chỉ, tiết kiệm, và đôi khi đành lòng đặt con cái sang một bên để lo cho sự nghiệp.
Khi có điều kiện đi Mỹ, ba tôi là người duy nhất trong gia đình chọn ở lại để cống hiến cho Việt Nam. Quyết định đó, cộng thêm bối cảnh xã hội và việc phải xây dựng sự nghiệp với hai bàn tay trắng, những áp lực cuộc sống… khiến ba tôi có những nội kết không dễ gì nói ra.
Tôi rất thấu hiểu và thương cho nỗi đau của thế hệ đi trước. Tôi cũng thường nghĩ nếu đặt mình vào hoàn cảnh đó, chưa chắc đã làm tốt như ba mẹ đã làm.
Và tôi cũng thấy biết ơn ba nhiều lắm. Chính vì tuổi thơ như thế nên tôi luôn tự nhủ phải học cách thay đổi tư duy bên trong. Qua 12 năm, từ việc rèn luyện kỹ năng sống hạnh phúc đến nay nó đã trở thành năng lực giúp tôi đối mặt, vượt qua mọi bất trắc trong cuộc sống
Trương Thu Hường: Vậy một người đã thực tập kỹ năng sống hạnh phúc trong nhiều năm như chị sẽ có cách gì để kết nối sâu sắc với ba mình? Vì thực tế, tôi thấy nhiều người thậm chí không thể nói chuyện với chính những người thân yêu nhất trong gia đình...
CEO Vưu Lệ Quyên: Tôi nghĩ để kết nối với cha mẹ, các con rất cần tạo không gian để phụ huynh chia sẻ với con cái, giúp cả hai cùng hiểu cái khổ, cái khó của nhau. Bởi vì thực ra chính người nhà khi chưa biết cách đã tạo ra nhiều trải nghiệm làm tổn thương nhau nhiều nhất.
Khi trò chuyện và quan sát ba, tôi thấy ông dễ nóng giận và khi giận thì dễ quên hết mọi thứ. Điều đó lặp đi lặp lại. Sau này, tôi mới biết sự nóng giận ấy đến từ tuổi thơ quá cực khổ của ông. Tôi từng hỏi ông: Tại sao bây giờ bối cảnh cuộc sống đã khác xưa rất nhiều mà ba vẫn dễ nóng giận vậy? Rốt cuộc điều gì đang diễn ra và có cách gì, cơ hội nào để ba thay đổi điều đó?
Tôi không đưa ra câu trả lời mà chỉ là người mổ xẻ vấn đề. Vì nếu mình là người hành động thì rất khó nhìn ra và tôi thấy mình có trách nhiệm hỗ trợ ông nhìn ngược lại quá khứ và kể ra những nỗi niềm sâu kín nhất trong lòng. Vì ông là tuýp người nóng tính nên tôi thường phải lựa chọn đúng thời điểm.
Lần gần nhất, tôi thấy mình đã thật sự tạo được không gian để ba nói hết về những gì diễn ra trong cuộc đời ông. Em gái tôi - Lệ Minh thậm chí còn ghi âm lại vì thấy hay quá (cười)
Trương Thu Hường: Đó là ảnh hưởng của ba chị với người thân còn ở công ty, thế hệ sáng lập với những người đã đi qua chiến tranh giống như ông sẽ tác động đến văn hóa doanh nghiệp như thế nào?
CEO Vưu Lệ Quyên: Nói về Biti's thì đó đúng nghĩa là thương hiệu di sản đó (cười). Ở đó lưu trữ rất nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp. Ví dụ, doanh nghiệp làm ăn một cách rất chân thành, tử tế. Thế hệ ba mẹ với sự chăm chỉ, tiết kiệm đã tạo dựng nền tảng tài chính bền vững. Trong cách vận hành doanh nghiệp, họ luôn chú tâm vào từng sản phẩm, quy trình nhỏ nhất để cung ứng ra thị trường sản phẩm chất lượng. Mẹ tôi đến giờ vẫn say mê cải tiến từng đôi giày, từng chiếc túi xách và đó là điều tôi vô cùng trân quý
Tuy nhiên, trước đây, cách vận hành doanh nghiệp mang nhiều yếu tố hơi "quân đội" (cười). Mọi người làm việc bằng nỗi sợ hãi nhiều hơn là niềm vui. Nhân viên cũng không hiểu được ý nghĩa của công việc và qua đó mình có thể đóng góp gì cho cộng đồng mà chủ yếu vẫn theo hình thức cấp trên giao gì làm nấy.
Cũng có những cuộc đấu tố và nó thường khá nặng nề. Đôi khi có ai đó làm sai và cấp trên chưa tạo đủ điều kiện để họ nói hết lý do tại sao người ta lại làm thế.
Trương Thu Hường: Bây giờ, những cuộc đấu tố có còn xảy ra nữa hay không?
CEO Vưu Lệ Quyên: Chuyện đó khó kết thúc hoàn toàn vì một doanh nghiệp như Biti's có cả chục ngàn người. Nhưng tần suất đã giảm đi rất nhiều rồi!
Trước đây, chúng tôi chưa xây dựng được cơ chế. Bây giờ, khi có thư phản ánh, chúng tôi sẽ chuyển sang bộ phận chuyên lắng nghe và giải quyết những việc như vậy. Họ được đào tạo qua dự án Happy Biti's nên rất rõ cách giao tiếp trắc ẩn và nhờ vậy, họ thấu hiểu sâu sắc nhu cầu, cảm xúc của người đấu tố.
Nguyên lý của giao tiếp trắc ẩn là chúng ta không có mâu thuẫn về mặt nhu cầu nhưng lại bất đồng trong cách hành động để đáp ứng nhu cầu đó. Và nếu ta không chú tâm thì không thể nào biết được: khi người này đấu tố, mục đích sâu xa của họ là gì?
Nhờ có dự án Happy Biti's, chúng tôi biết cách cùng nhau giải quyết thật rõ ràng, minh bạch các nhu cầu chính đáng, từ đó giúp mâu thuẫn giảm dần
Ở Biti's, trước mọi quyết định, chúng tôi luôn cố gắng để có được sự đồng thuận cao nhất. Mọi người hiểu ý nghĩa công việc và biết mình đang đóng góp như thế nào vào kết quả chung. Họ cũng ý thức tầm quan trọng của sự hài hòa giữa cá nhân và tập thể. Qua các khóa học Happy Biti's, chúng tôi thường xuyên thực tập lòng biết ơn và nhận diện những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Nhờ những hạt giống tích cực như thế, tổ chức qua thời gian đã có rất nhiều sự chuyển hóa.
Trương Thu Hường: Tôi rất thích cụm từ "chuyển hóa" mà chị vừa nhắc tới và vô cùng muốn nghe những câu chuyện về sự chuyển hóa cụ thể của những cá nhân đặc biệt tại Biti's...
CEO Vưu Lệ Quyên: Có câu chuyện thế này, một cặp vợ chồng mất kết nối vì không thể giao tiếp được với nhau. Cuộc hôn nhân của họ đang ở ngưỡng sắp tan vỡ. Người vợ sau khóa học Happy Biti's đã nhận ra cách mà cô trò chuyện với chồng bấy lâu nay chưa phù hợp và kịp thời điều chỉnh. Sau đó, cuộc hôn nhân của họ khởi sắc, cả hai đã có khoảng thời gian rất hạnh phúc. Nhưng tai họa bất ngờ ập xuống khi người chồng không may đột quỵ và mất. Trong lúc đớn đau tận cùng, nhờ rèn luyện kỹ năng sống hạnh phúc, sự hỗ trợ từ cộng đồng Biti's mà chị ấy đã vượt qua.
Hoặc có một chị là quản lý tầm trung bị mất kết nối với chính con của mình, sau khi tham gia dự án Happy Biti's, chị nhận ra việc dành thời gian cho con rất quan trọng. Chị ấy dần thay đổi cách sống để dành cho con nhiều thời gian chất lượng hơn. Gần đây, khi con chị bị bệnh nặng, người mẹ cũng học được cách chấp nhận, đồng hành với con.
Đó đều là những câu chuyện người thật việc thật ở Biti's. Thật lòng tôi nghĩ dự án đã vượt quá khuôn khổ trong doanh nghiệp, giúp nhiều người thay đổi, vững vàng trước sóng gió và sống một cuộc đời trọn vẹn hơn
Nguồn: kenh14.vn