CrushDaoNgoan
New member
PGS.TS Bùi Hiền - tác giả đề xuất cải tiến chữ cái tiếng Việt từng bị nhiều người "ném đá" và chê là "rửng mỡ" khi công bố ý tưởng này. Nhưng chú ý là chuyện này không phải mới nha các bạn!
Mới đây, cách viết cải tiến tiếng Việt mà PGS.TS. Bùi Hiền (nguyên Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội) đề xuất trong cuốn sách vừa xuất bản đã gây bão tranh cãi khắp MXH.
PGS.TS. Bùi Hiền cho rằng, gần một thế kỷ qua chữ quốc ngữ đã bộc lộ nhiều điểm bất hợp lý lắm rồi, nên cần cải tiến cho nó gọn nhẹ, dễ nhớ, dễ xài, tiết kiệm thời gian và vật tư. Theo đó, "giáo dục" sẽ viết là "záo zụk", "nhà nước" thành "n'à nướk", "ngôn ngữ" đổi thành "qôn qữ"... Nhìn hơi lạ nhỉ?
Sáng 25/11, phóng viên VTC News đã phỏng vấn PGS.TS. Bùi Hiền để tìm hiểu thêm về những đề xuất đang khiến netizen xôn xao này.
- Công trình nghiên cứu cải cách tiếng Việt được ông bắt tay thực hiện từ khi nào, thưa ông?
Thực ra vấn đề này không phải mới đâu nha! Tôi nghiên cứu nó từ hơn 30 năm trước rồi đấy. Bây giờ mới đưa ra được một nửa đề án thôi. Tức là mới có phần phụ âm, còn nguyên âm chưa công bố.
Về nghiên cứu của mình, tôi mới chỉ đưa ra trong khuôn khổ báo cáo khoa học với giới ngôn ngữ học để lấy ý kiến đồng nghiệp. Đây không phải trưng cầu dân ý đâu nhé, vì không phải đề án của Bộ Giáo dục hay Nhà nước mà chỉ là ý kiến cá nhân tôi thôi.
- Khi bắt tay vào thực hiện công trình nghiên cứu này, ông có lường trước được những khó khăn, thử thách không?
Trước khi báo cáo khoa học, tôi cũng đã nhận được phản ứng trái chiều từ dư luận và đồng nghiệp rồi. Đa số họ nghĩ tiếng Việt như thế là tốt lắm rồi, cứ để yên nó như vậy thôi, chẳng chết ai
Ngay trong giới ngôn ngữ học, có nhiều người ủng hộ nhưng cũng không ít người phản đối ý tưởng của tôi. Đôi khi cũng có những người còn đang đắn đo, suy nghĩ.
Ngoài ra, việc báo chí đưa nghiên cứu chưa hoàn thiện của tôi ra trước công luận hơi vội, khi tôi chưa chuẩn bị kỹ, chưa đưa ra bản chính thức mà chỉ mới có bản tóm tắt. Điều này khiến người ta hiểu không hết nên phản ứng tiêu cực.
Tuy nhiên, khi bắt tay vào làm tôi đã lường trước hết những khó khăn rồi. Tôi không giật mình vì chuyện này nhưng để làm cho nó tốt, không mất công, không gây xáo trộn trong suy nghĩ của cả xã hội thì chưa nên đưa công trình cải cách ra xã hội sớm quá.
Mặc dù có nhiều ý kiến trái chiều nhưng tôi sẽ làm việc này đến cùng. Tôi sẽ sớm đưa ra công luận khi đã hoàn thiện.
- Biết là sẽ gặp nhiều khó khăn, rào cản trong công trình nghiên cứu này nhưng lý do gì khiến ông quyết tâm đeo đuổi đến cùng?
Trước hết là gạt bỏ những tập quán cũ đi mà nhìn vào hiện tại, tương lai thì tính khả thi rất lớn đấy. Không như người ta tưởng tượng là phải giáo dục lại toàn bộ, dạy học từ đầu cho tất cả. Chuyện đó là suy đoán thôi chứ không phải vậy.
Văn bản đầu tiên tôi công bố trên Tạp chí Giáo dục Đại học cách đây khoảng 20 năm rồi. Từ đó đến nay, năm nào Viện Khoa học Ngôn ngữ, các trường Đại học cũng đề cập vấn đề giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt nhưng chưa tập trung. Người ta chưa có đề án chuyên về tiếng Việt nên mỗi người nói một ý.
Phải thấy việc này cấp thiết lắm, không thể kéo dài được nữa, nhất là thời 4.0 này. Bây giờ tôi và các bạn làm việc hầu như không viết tay nữa mà toàn đánh máy
. Như vậy, chuyện dùng máy tính để truyền đạt ý kiến, tiếng nói của Việt Nam cần phải gọn, ngắn và khoa học. Hiện tại, mấy bộ Vietkey của mình vẫn còn dựa trên cái cũ nên còn phức tạp lắm.Trong khi đó, mỗi giờ, mỗi phút của chúng ta đều là tiền bạc, công sức, rất quý giá. Việc dành quá nhiều thời gian để vật lộn với cách viết cũ thì thật là tốn công. Tôi đã thử tính, mỗi văn bản nếu áp dụng chữ mới có thể tiết kiệm khoảng 8 đến hơn 8%. Có nghĩa là 100 giờ thì tiết kiệm được 8 giờ luôn!
Bởi vậy, cải cách tiếng Việt hiện tại là vấn đề hết sức cấp thiết cho công cuộc xây dựng đất nước về mặt văn hóa và giáo dục. Chưa kể việc giáo dục nếu được học chương trình mới, chữ mới có thể tiết kiệm rất nhiều.
Ngoài ra, lỗi chính tả trong các văn bản hiện nay cũng tràn ngập. Bạn muốn biên tập phải tra từ điển, phải làm rất nhiều việc và mất 8% nữa. Nếu áp dụng chữ mới, chúng ta sẽ không phải sửa lỗi chính tả nữa.
- Có thể thấy ông rất tâm huyết với công trình này. Vậy ông suy nghĩ gì khi đọc những bình luận chê công trình nghiên cứu của ông là viển vông, không thực tế và xa vời?
Vừa rồi, dư luận không được chuẩn bị gì nên hoảng quá và phản ứng hơi tiêu cực. Thật ra, việc làm của tôi rất tích cực và thời sự nhưng họ không hiểu nên phản ứng tiêu cực. Như vậy không lợi cho khoa học, xã hội, văn hóa.
Thậm chí, có người đọc được ý tưởng của tôi còn phê phán nặng nề hơn. Họ nói sao thời buổi đang khó khăn thế này lại "rửng mỡ" đưa ra những trò đó
Nhưng thực tế, nếu bạn đọc kỹ bản nghiên cứu của tôi thì sẽ hiểu lý do cấp thiết vì sao phải cải cách ngôn ngữ, đồng thời làm thế nào để cải cách được nó.
Nhưng rất tiếc công trình nghiên cứu của tôi vẫn chưa hoàn chỉnh để công bố trước dư luận.
Đến tháng 3/2018, tôi sẽ báo cáo nốt phần sau để cho các đồng nghiệp tham khảo, đóng góp ý kiến. Tôi sẽ mời báo chí đến dự, nếu các bạn nghe và thấy đó là vấn đề khả thi thì có thể đưa ra công luận để lấy ý kiến.
Nguồn: kenh14.vn