OtakuTrang2k6
New member
Mình đã từng trải qua những cảm xúc mà có lẽ nhiều bố mẹ cũng từng trải qua: Sợ hãi. Tội lỗi. Tuyệt vọng và câu hỏi ám ảnh: "Tại sao lại là mình?".
Diễn giả: Triệu Đông Mai - Giáo sư khoa Lịch sử, Đại học Bắc Kinh
Chào mọi người nhaaa. Hôm nay mình đứng đây với hai thân phận: một là mẹ của một cậu bé từng bỏ học giữa chừng, hai là giáo sư Đại học Bắc Kinh.
Để mình kể ngắn gọn về câu chuyện của con trai mình nhé. Năm 2015, đang học lớp 8 tốt đẹp, sau kỳ nghỉ Quốc khánh về con bắt đầu xin nghỉ học liên tục. Trước đó suốt cả tiểu học, con chỉ nghỉ đúng một ngày thôi á! Mình không hề nghĩ rằng con nghỉ học vì... không muốn đi học nữa huhu.
Con chưa bao giờ nói thẳng "con không đi học đâu má", nhưng có những ngày con tự nhốt mình trong phòng, rồi đi học lại vài hôm, sau đó lại nghỉ. Cứ thế lặp đi lặp lại từ tháng 10/2015 đến tận tháng 6/2016.
Nhìn lại mới thấy: đó chính là quá trình con dần dần rời xa trường học.
Con trai mình, 15 tuổi, con một của một giáo sư Bắc Đại... đã bỏ học.
Những nỗ lực bất thành và quyết định buông bỏ
Sau năm 2016, mình đã thử mọi cách để đưa con trở lại trường - những cách mà chắc rất nhiều gia đình cũng từng làm. Mình đưa con sang Mỹ học trung học. Cho con học dự bị đại học. Nhưng tất cả đều... flop.
Đến năm 2021, mình cuối cùng cũng chấp nhận một điều: Con có thể không đi học. Có thể không có bằng cấp. Có thể không quay lại hệ thống giáo dục chính quy. Đến bây giờ con mình chỉ có hai tấm bằng: tiểu học và trung học cơ sở thôi. Nhưng mình vẫn có yêu cầu: con phải học, theo cách của riêng mình.
Vì sao mình quyết định công khai câu chuyện này?
Năm 2024, hai mẹ con mình quyết định kể câu chuyện của mình ra công chúng. Không phải vì dễ dàng đâu nha. Ngược lại, đó là một quyết định đầy áp lực.
Có người khuyên mình: "Đừng kể nữa, dư luận có thể làm tổn thương chị và con lắm". Họ nói không sai. Nhưng chúng mình vẫn chọn kể. Vì chúng mình muốn xóa đi cảm giác xấu hổ của những gia đình có con "tụt lại phía sau" hoặc bỏ học. Bởi vì thực tế này giống như "con voi trong phòng" vậy - ai cũng biết nó tồn tại nhưng không ai dám nói.
Mình từng nói trong một bài diễn thuyết: Mình đến đây để an ủi mọi người. Điều này có thể xảy ra. Không phải lỗi của bạn, cũng không phải lỗi của con bạn.
Những ngày tăm tối nhất
Mình đã từng trải qua những cảm xúc mà có lẽ nhiều bố mẹ cũng từng trải qua:
Sợ hãi. Tội lỗi. Tuyệt vọng. Và câu hỏi ám ảnh: "Tại sao lại là mình?". Mình từng lo con sẽ không có tương lai, không có khả năng sống sót. Có những ngày dù không cần lên lớp, mình vẫn cố tình đi làm chỉ để tránh ở nhà đối diện với nỗi bất lực.
Có lần mình đi làm về và nghĩ: "Liệu dưới khu chung cư có đang tụ tập đông người không... con mình có nhảy xuống không...".
Con mình từng ngồi trên bậu cửa sổ tầng 9. Chỉ cần một bước nữa thôi... Mình đã chạm đến đáy của nỗi sợ.
Ba câu hỏi của một người mẹ 
Khi mình bắt đầu tức giận thay vì tự trách - đó cũng là lúc mình bắt đầu bước ra khỏi bóng tối. Mình đặt ra cho mình 3 câu hỏi:
Câu hỏi 1: Vì sao những phẩm chất tốt đẹp của con... không ai nhìn thấy?
Con mình đẹp trai, chăm chỉ, khéo tay, có khả năng hợp tác, biết quan tâm người khác. Nhưng trong hệ thống đánh giá của nhà trường, những điều đó... vô giá trị. Tất cả bị che lấp bởi điểm số.
Mình từng nhận ra một điều đau lòng: Một đứa trẻ có rất nhiều điểm sáng... nhưng chỉ vì không đạt 90 điểm mà trở thành "kém cỏi".
Câu hỏi 2: Vì sao thời gian sống của con lại phải tiêu hao theo cách này?
Tại sao tuổi trẻ phải bị đóng khung trong một lộ trình duy nhất? Tiểu học - THCS - THPT - đại học - thạc sĩ - tiến sĩ. Con đường này không phải "chân lý vĩnh viễn" đâu. Nó chỉ mới tồn tại hơn 100 năm thôi á. Vậy tại sao chúng ta lại coi nó là con đường duy nhất đúng?
Câu hỏi 3: Là một người mẹ... mình đã làm gì?
Mình từng nghĩ mình yêu con. Nhưng thực tế, mình đã không ngừng "đẩy" con ra ngoài, ép con tìm kiếm sự công nhận từ xã hội. Mình đứng về phía hệ thống, để gây áp lực lên chính con mình. Con vì yêu mình nên cố gắng chịu đựng. Còn mình, vì con không đạt kỳ vọng lại càng thất vọng. Chúng mình rơi vào một vòng xoáy tổn thương.
Từ khi con bắt đầu học tiểu học cho đến khi con bỏ học, mọi nỗ lực của mình đều hướng đến việc đẩy con ra thế giới bên ngoài. Mình muốn con tìm kiếm sự công nhận từ hệ thống. Ví dụ, là một giáo sư và tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh, liệu điều đó có nghĩa là tất cả sinh viên tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh đều hạnh phúc hơn hay thành công hơn sinh viên tốt nghiệp các trường khác? Mình biết tất cả những điều này, nhưng mình vẫn cố gắng thúc ép con quay lại trường học, ép con ngồi vào chiếc ghế đó, hy vọng con sẽ đi theo con đường đã được vạch sẵn.
Mình đứng về phía hệ thống, đàn áp đứa trẻ "không chịu theo kịp". Và đứa trẻ này, vì được sinh ra từ mình, vì mình nuôi nấng nó, yêu thương mình từ tận đáy lòng, sẵn sàng nỗ lực và hy sinh vì mình, nó đã liên tục kìm nén cảm xúc của chính mình.
Khi con không đạt được những mục tiêu bên ngoài, mình liên tục không hài lòng và sự không hài lòng của mình càng làm sâu sắc thêm cảm giác tội lỗi của con. Vì vậy đứa trẻ đáng thương này bị mắc kẹt trong một vòng luẩn quẩn của tội lỗi, liên tục dao động, áp lực ngày càng tăng.
Cho đến khi con đóng cửa phòng. Cho đến khi con ngồi bên cửa sổ. Con muốn nhảy xuống.
Một góc nhìn khác về giáo dục
Sau tất cả, mình nhận ra: Mỗi đứa trẻ giống như một cái cây. Không phải cây nào cũng phải trở thành đại thụ. Không phải hoa nào cũng phải là mẫu đơn. Có những bông hoa nhỏ vẫn nở theo cách của riêng mình. Vấn đề là: Chúng ta có cho chúng cơ hội được "là chính mình" hay không.
Mình nói với con: Con có thể không đi học nhưng con phải học và phải tự nuôi sống bản thân nhé. Quan trọng hơn, mình muốn con theo đuổi "học vì mình" chứ không phải "học vì người khác". Mình hy vọng con sẽ theo đuổi việc tự hoàn thiện, đạt được sự tự lập và nhất quán. Con phải tôn trọng bản thân, và trên cơ sở đó, tôn trọng mọi người mà con gặp gỡ.
Hôm nay, con mình là một nhiếp ảnh gia phim tài liệu. Con khỏe mạnh về tâm lý. Có đam mê. Có hướng đi. Và quan trọng nhất: Con là một người mà mình... thật sự yêu quý.
Lời nhắn gửi đến các bố mẹ
Mình muốn gửi một điều đến những bậc cha mẹ đang lạc lối:
Bạn không đơn độc đâu. Bạn có thể bước ra được.
Nguồn: soha.vn
Diễn giả: Triệu Đông Mai - Giáo sư khoa Lịch sử, Đại học Bắc Kinh
Chào mọi người nhaaa. Hôm nay mình đứng đây với hai thân phận: một là mẹ của một cậu bé từng bỏ học giữa chừng, hai là giáo sư Đại học Bắc Kinh.
Để mình kể ngắn gọn về câu chuyện của con trai mình nhé. Năm 2015, đang học lớp 8 tốt đẹp, sau kỳ nghỉ Quốc khánh về con bắt đầu xin nghỉ học liên tục. Trước đó suốt cả tiểu học, con chỉ nghỉ đúng một ngày thôi á! Mình không hề nghĩ rằng con nghỉ học vì... không muốn đi học nữa huhu.
Con chưa bao giờ nói thẳng "con không đi học đâu má", nhưng có những ngày con tự nhốt mình trong phòng, rồi đi học lại vài hôm, sau đó lại nghỉ. Cứ thế lặp đi lặp lại từ tháng 10/2015 đến tận tháng 6/2016.
Nhìn lại mới thấy: đó chính là quá trình con dần dần rời xa trường học.
Con trai mình, 15 tuổi, con một của một giáo sư Bắc Đại... đã bỏ học.
Những nỗ lực bất thành và quyết định buông bỏ
Sau năm 2016, mình đã thử mọi cách để đưa con trở lại trường - những cách mà chắc rất nhiều gia đình cũng từng làm. Mình đưa con sang Mỹ học trung học. Cho con học dự bị đại học. Nhưng tất cả đều... flop.
Đến năm 2021, mình cuối cùng cũng chấp nhận một điều: Con có thể không đi học. Có thể không có bằng cấp. Có thể không quay lại hệ thống giáo dục chính quy. Đến bây giờ con mình chỉ có hai tấm bằng: tiểu học và trung học cơ sở thôi. Nhưng mình vẫn có yêu cầu: con phải học, theo cách của riêng mình.
Vì sao mình quyết định công khai câu chuyện này?
Năm 2024, hai mẹ con mình quyết định kể câu chuyện của mình ra công chúng. Không phải vì dễ dàng đâu nha. Ngược lại, đó là một quyết định đầy áp lực.
Có người khuyên mình: "Đừng kể nữa, dư luận có thể làm tổn thương chị và con lắm". Họ nói không sai. Nhưng chúng mình vẫn chọn kể. Vì chúng mình muốn xóa đi cảm giác xấu hổ của những gia đình có con "tụt lại phía sau" hoặc bỏ học. Bởi vì thực tế này giống như "con voi trong phòng" vậy - ai cũng biết nó tồn tại nhưng không ai dám nói.
Mình từng nói trong một bài diễn thuyết: Mình đến đây để an ủi mọi người. Điều này có thể xảy ra. Không phải lỗi của bạn, cũng không phải lỗi của con bạn.
Những ngày tăm tối nhất
Mình đã từng trải qua những cảm xúc mà có lẽ nhiều bố mẹ cũng từng trải qua:
Sợ hãi. Tội lỗi. Tuyệt vọng. Và câu hỏi ám ảnh: "Tại sao lại là mình?". Mình từng lo con sẽ không có tương lai, không có khả năng sống sót. Có những ngày dù không cần lên lớp, mình vẫn cố tình đi làm chỉ để tránh ở nhà đối diện với nỗi bất lực.
Có lần mình đi làm về và nghĩ: "Liệu dưới khu chung cư có đang tụ tập đông người không... con mình có nhảy xuống không...".
Con mình từng ngồi trên bậu cửa sổ tầng 9. Chỉ cần một bước nữa thôi... Mình đã chạm đến đáy của nỗi sợ.
Ba câu hỏi của một người mẹ
Khi mình bắt đầu tức giận thay vì tự trách - đó cũng là lúc mình bắt đầu bước ra khỏi bóng tối. Mình đặt ra cho mình 3 câu hỏi:
Câu hỏi 1: Vì sao những phẩm chất tốt đẹp của con... không ai nhìn thấy?
Con mình đẹp trai, chăm chỉ, khéo tay, có khả năng hợp tác, biết quan tâm người khác. Nhưng trong hệ thống đánh giá của nhà trường, những điều đó... vô giá trị. Tất cả bị che lấp bởi điểm số.
Mình từng nhận ra một điều đau lòng: Một đứa trẻ có rất nhiều điểm sáng... nhưng chỉ vì không đạt 90 điểm mà trở thành "kém cỏi".
Câu hỏi 2: Vì sao thời gian sống của con lại phải tiêu hao theo cách này?
Tại sao tuổi trẻ phải bị đóng khung trong một lộ trình duy nhất? Tiểu học - THCS - THPT - đại học - thạc sĩ - tiến sĩ. Con đường này không phải "chân lý vĩnh viễn" đâu. Nó chỉ mới tồn tại hơn 100 năm thôi á. Vậy tại sao chúng ta lại coi nó là con đường duy nhất đúng?
Câu hỏi 3: Là một người mẹ... mình đã làm gì?
Mình từng nghĩ mình yêu con. Nhưng thực tế, mình đã không ngừng "đẩy" con ra ngoài, ép con tìm kiếm sự công nhận từ xã hội. Mình đứng về phía hệ thống, để gây áp lực lên chính con mình. Con vì yêu mình nên cố gắng chịu đựng. Còn mình, vì con không đạt kỳ vọng lại càng thất vọng. Chúng mình rơi vào một vòng xoáy tổn thương.
Từ khi con bắt đầu học tiểu học cho đến khi con bỏ học, mọi nỗ lực của mình đều hướng đến việc đẩy con ra thế giới bên ngoài. Mình muốn con tìm kiếm sự công nhận từ hệ thống. Ví dụ, là một giáo sư và tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh, liệu điều đó có nghĩa là tất cả sinh viên tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh đều hạnh phúc hơn hay thành công hơn sinh viên tốt nghiệp các trường khác? Mình biết tất cả những điều này, nhưng mình vẫn cố gắng thúc ép con quay lại trường học, ép con ngồi vào chiếc ghế đó, hy vọng con sẽ đi theo con đường đã được vạch sẵn.
Mình đứng về phía hệ thống, đàn áp đứa trẻ "không chịu theo kịp". Và đứa trẻ này, vì được sinh ra từ mình, vì mình nuôi nấng nó, yêu thương mình từ tận đáy lòng, sẵn sàng nỗ lực và hy sinh vì mình, nó đã liên tục kìm nén cảm xúc của chính mình.
Khi con không đạt được những mục tiêu bên ngoài, mình liên tục không hài lòng và sự không hài lòng của mình càng làm sâu sắc thêm cảm giác tội lỗi của con. Vì vậy đứa trẻ đáng thương này bị mắc kẹt trong một vòng luẩn quẩn của tội lỗi, liên tục dao động, áp lực ngày càng tăng.
Cho đến khi con đóng cửa phòng. Cho đến khi con ngồi bên cửa sổ. Con muốn nhảy xuống.
Một góc nhìn khác về giáo dục
Sau tất cả, mình nhận ra: Mỗi đứa trẻ giống như một cái cây. Không phải cây nào cũng phải trở thành đại thụ. Không phải hoa nào cũng phải là mẫu đơn. Có những bông hoa nhỏ vẫn nở theo cách của riêng mình. Vấn đề là: Chúng ta có cho chúng cơ hội được "là chính mình" hay không.
Mình nói với con: Con có thể không đi học nhưng con phải học và phải tự nuôi sống bản thân nhé. Quan trọng hơn, mình muốn con theo đuổi "học vì mình" chứ không phải "học vì người khác". Mình hy vọng con sẽ theo đuổi việc tự hoàn thiện, đạt được sự tự lập và nhất quán. Con phải tôn trọng bản thân, và trên cơ sở đó, tôn trọng mọi người mà con gặp gỡ.
Hôm nay, con mình là một nhiếp ảnh gia phim tài liệu. Con khỏe mạnh về tâm lý. Có đam mê. Có hướng đi. Và quan trọng nhất: Con là một người mà mình... thật sự yêu quý.
Lời nhắn gửi đến các bố mẹ
Mình muốn gửi một điều đến những bậc cha mẹ đang lạc lối:
Bạn không đơn độc đâu. Bạn có thể bước ra được.
Nguồn: soha.vn