Dạo này ai cũng đang bàn tán xôn xao về cái trend "đi chùa online" – loại hình lễ Phật, tụng kinh, tích điểm công đức ngay trên màn hình điện thoại Vừa hot vừa gây tranh cãi về việc liệu công nghệ có thể thay thế được việc đi chùa thật không nè!
Mới đây, chiều ngày 2/11 tại TP.HCM, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã chính thức lên tiếng về trào lưu đình đám này và chia sẻ định hướng quản lý hoạt động Phật giáo trên không gian mạng.
Vậy "chùa online" là gì mà hot thế?
Gần đây trên mạng xuất hiện một trò chơi 3D, kiểu như trang web "đi chùa online" gì đó. Ở đó, bạn có thể tạo nhân vật ảo, vào chính điện lễ Phật, tụng kinh, lần chuỗi hạt, ngồi thiền, dâng hoa, thả hoa đăng... mô phỏng y chang như đi chùa thật luôn! Nghe thì cool đấy nhưng cũng khiến nhiều người thắc mắc: Làm vậy có ý nghĩa gì không ta?
Giáo hội nói gì về chuyện này?
Hòa thượng Thích Huệ Thông, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Pháp chế Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho biết công nghệ phát triển đã đưa nhiều hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo lên môi trường mạng. Giờ người ta có thể theo dõi tụng kinh, nghe thuyết pháp, thiền định hay lễ Phật online khá dễ dàng.
Hình thức này mở thêm kênh tiếp cận Phật giáo trong đời sống số, nhưng cũng cần có hướng dẫn và quản lý cho đúng đắn, phù hợp với giáo lý và pháp luật nha!
Nhưng... không thể thay thế hoàn toàn đâu nhé!
Thượng tọa Thích Minh Nhẫn, Phó Trưởng Ban Thường trực phụ trách chuyển đổi số, Ban Thông tin - Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, nhấn mạnh: lễ Phật hay thiền định trên mạng không thể thay thế hoàn toàn việc trực tiếp đến chùa trải nghiệm đời sống tâm linh.
Theo Thượng tọa, các nền tảng online có thể hỗ trợ hướng dẫn thực hành, giúp mọi người tiếp cận thông tin, nghe thuyết giảng và có kiến thức cơ bản về Phật giáo. Đây cũng là cách để Giáo hội cung cấp thông tin chính thống đến cộng đồng.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ vai trò hỗ trợ của công nghệ với việc tu hành thật sự. Những thao tác trên màn hình không thể thay thế toàn bộ quá trình tu học và trải nghiệm tại chùa.
Cảnh giác với những trường hợp lợi dụng!
Thượng tọa Thích Minh Nhẫn lưu ý, hiện có một bộ phận người lợi dụng các hoạt động này. Ngoài ra, một số người tuy có tinh thần tích cực, muốn đóng góp nhưng chưa hiểu rõ về Phật giáo, nên có thể đưa ra nội dung hoặc cách thực hành dẫn đến hiểu lầm.
Để tăng nguồn thông tin chính thống, Giáo hội đã nỗ lực xây dựng mạng xã hội Phật giáo Butta. Thượng tọa nhắc lại tinh thần "trồng hoa thơm để lấn át cỏ dại": chủ động cung cấp nội dung có giá trị, giúp thông tin tích cực lan tỏa rộng rãi hơn.
Theo Thượng tọa, nếu thiếu nguồn thông tin đáng tin, những nội dung không chuẩn sẽ có cơ hội lấn át. Vì vậy việc ứng dụng công nghệ cần đi đôi với trách nhiệm về nội dung, kiến thức Phật học và phương pháp truyền đạt.
Có luật quản lý rồi nha!
Về cơ sở pháp lý, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, có bổ sung quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng đó. Luật cũng đặt ra trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân khi thực hiện những hoạt động này.
Thượng tọa Thích Minh Nhẫn cho biết, trong nội dung tu chỉnh Hiến chương lần thứ VIII, Giáo hội đã bổ sung các quy định liên quan đến hoạt động trên không gian mạng. Mục đích là hướng dẫn tăng ni sử dụng mạng xã hội, hoằng pháp online cho phù hợp với định hướng của Giáo hội.
Việc quản lý đã được Giáo hội quan tâm trong nhiệm kỳ vừa qua thông qua quy chế hoạt động của Ban Tăng sự Trung ương. Một số trường hợp tăng ni tham gia mạng xã hội chưa đúng quy định đã bị xem xét, xử lý rồi nha.
Trong nhiệm kỳ mới, Giáo hội tiếp tục cụ thể hóa trách nhiệm, tăng cường hướng dẫn tăng ni, Phật tử và xây dựng môi trường online an toàn, lành mạnh. Công nghệ được xác định là phương tiện đưa những giá trị tốt đẹp của Phật giáo đến gần mọi người hơn, gắn với sự hiểu biết và thực hành phù hợp.
Đừng biến công đức thành game tích điểm nha!
Theo quan điểm được đăng tải trên website Giáo hội Phật Giáo Việt Nam, điều đáng lo là khi trải nghiệm tâm linh bị thiết kế theo kiểu kích thích người dùng bấm liên tục, tích điểm, tranh thứ hạng hoặc trả tiền để nhận những lời hứa về phước báo.
Nếu mỗi lượt gõ mõ, thắp hương, lễ Phật đều được quy đổi thành một con số "công đức", người dùng dễ hiểu lầm rằng tu tập là tích lũy thao tác. Trong khi đó, phẩm chất của hành động cần được xem xét từ động cơ, sự tỉnh thức và tác động đối với bản thân, người khác.
Một cái chạm màn hình không thể tự động thay cho sự sám hối đâu bạn ơi Một lễ vật số không giúp ai miễn trách nhiệm trước tổn thương mình đã gây ra. Muốn sửa lỗi, vẫn phải nhận lỗi, dừng hành vi sai và bù đắp bằng việc làm cụ thể chứ.
Cũng cần thận trọng khi AI được dùng để trả lời mọi câu hỏi dưới hình ảnh một vị thầy. Người hỏi có thể đang đau khổ, bế tắc; câu trả lời sai mà mang vẻ uy nghiêm dễ khiến họ tin theo lắm.
Vì vậy, đơn vị vận hành phải công khai người chịu trách nhiệm, nguồn kinh điển, cơ chế kiểm duyệt và khoản thu. Nội dung do máy tạo cần được nhận diện rõ ràng. Không thể lấy vẻ trang nghiêm làm bảo chứng cho độ tin cậy được!
Chùa thật còn là nơi người ta học sống cùng nhau: chờ đến lượt, nhường chỗ, quét sân, chăm người bệnh, phụ việc chung. Những va chạm ấy giúp mỗi người thấy rõ sự nóng nảy, ích kỷ của mình để sửa đổi. Chùa ảo nên được đón nhận khi giúp con người hiểu đạo và sống tốt hơn. Sau tiếng chuông trên điện thoại, mình có biết đặt máy xuống, lắng nghe người bên cạnh, bớt một lời gây đau không nữa...
"Chùa online" ở nước ngoài như thế nào?
"Chùa online" đã hiện diện dưới nhiều hình thức, từ livestream chánh điện, tổ chức thiền qua Zoom đến xây dựng cộng đồng tu học xuyên biên giới. Tuy nhiên, cần phân biệt những hoạt động này với ngôi chùa mô phỏng bằng đồ họa, nơi người dùng thao tác qua nhân vật đại diện.
Tại Nhật Bản, chùa Byodoji ở thành phố Anan, tỉnh Tokushima, ngôi thứ 22 trên tuyến hành hương 88 chùa Shikoku, livestream chánh điện suốt ngày đêm. Người ở xa có thể theo dõi, lễ Phật và gửi lời nguyện qua website; nhà chùa tiếp nhận, thực hiện nghi thức tại chánh điện. Đây là một ngôi chùa có thật mở thêm không gian kết nối online.
Tại Mỹ, Red Cedar Zen Community ở Bellingham, bang Washington, duy trì cả thiền đường trực tiếp và "thiền đường ảo" trên Zoom. Các buổi sinh hoạt được tổ chức online, offline hoặc kết hợp cả hai. Người tham dự có thể cùng ngồi thiền, nghe pháp và thực hành nghi thức theo hướng dẫn của cộng đồng.
Cũng tại Mỹ, Buddhist Churches of America, gồm hơn 60 cộng đồng Phật giáo Tịnh độ Chân tông, giới thiệu các hoạt động tại chùa và online. Tổ chức này có chương trình thiền hướng dẫn online hằng tuần, đồng thời cung cấp link theo dõi các buổi lễ từ xa.
Ở quy mô quốc tế, Siddhartha's Intent vận hành "Online Temple", kết nối người tu tập ở nhiều nơi với các chương trình nhập môn Phật giáo, thiền và nghi lễ. Những ví dụ này cho thấy chùa online không chỉ là kiến trúc trên màn hình, mà còn có thể là hình thức tổ chức tu học có người hướng dẫn thật.
Nguồn: kenh14.vn
Mới đây, chiều ngày 2/11 tại TP.HCM, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã chính thức lên tiếng về trào lưu đình đám này và chia sẻ định hướng quản lý hoạt động Phật giáo trên không gian mạng.
Vậy "chùa online" là gì mà hot thế?
Gần đây trên mạng xuất hiện một trò chơi 3D, kiểu như trang web "đi chùa online" gì đó. Ở đó, bạn có thể tạo nhân vật ảo, vào chính điện lễ Phật, tụng kinh, lần chuỗi hạt, ngồi thiền, dâng hoa, thả hoa đăng... mô phỏng y chang như đi chùa thật luôn! Nghe thì cool đấy nhưng cũng khiến nhiều người thắc mắc: Làm vậy có ý nghĩa gì không ta?
Giáo hội nói gì về chuyện này?
Hòa thượng Thích Huệ Thông, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Pháp chế Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho biết công nghệ phát triển đã đưa nhiều hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo lên môi trường mạng. Giờ người ta có thể theo dõi tụng kinh, nghe thuyết pháp, thiền định hay lễ Phật online khá dễ dàng.
Hình thức này mở thêm kênh tiếp cận Phật giáo trong đời sống số, nhưng cũng cần có hướng dẫn và quản lý cho đúng đắn, phù hợp với giáo lý và pháp luật nha!
Nhưng... không thể thay thế hoàn toàn đâu nhé!
Thượng tọa Thích Minh Nhẫn, Phó Trưởng Ban Thường trực phụ trách chuyển đổi số, Ban Thông tin - Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, nhấn mạnh: lễ Phật hay thiền định trên mạng không thể thay thế hoàn toàn việc trực tiếp đến chùa trải nghiệm đời sống tâm linh.
Theo Thượng tọa, các nền tảng online có thể hỗ trợ hướng dẫn thực hành, giúp mọi người tiếp cận thông tin, nghe thuyết giảng và có kiến thức cơ bản về Phật giáo. Đây cũng là cách để Giáo hội cung cấp thông tin chính thống đến cộng đồng.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ vai trò hỗ trợ của công nghệ với việc tu hành thật sự. Những thao tác trên màn hình không thể thay thế toàn bộ quá trình tu học và trải nghiệm tại chùa.
Cảnh giác với những trường hợp lợi dụng!
Thượng tọa Thích Minh Nhẫn lưu ý, hiện có một bộ phận người lợi dụng các hoạt động này. Ngoài ra, một số người tuy có tinh thần tích cực, muốn đóng góp nhưng chưa hiểu rõ về Phật giáo, nên có thể đưa ra nội dung hoặc cách thực hành dẫn đến hiểu lầm.
Để tăng nguồn thông tin chính thống, Giáo hội đã nỗ lực xây dựng mạng xã hội Phật giáo Butta. Thượng tọa nhắc lại tinh thần "trồng hoa thơm để lấn át cỏ dại": chủ động cung cấp nội dung có giá trị, giúp thông tin tích cực lan tỏa rộng rãi hơn.
Theo Thượng tọa, nếu thiếu nguồn thông tin đáng tin, những nội dung không chuẩn sẽ có cơ hội lấn át. Vì vậy việc ứng dụng công nghệ cần đi đôi với trách nhiệm về nội dung, kiến thức Phật học và phương pháp truyền đạt.
Có luật quản lý rồi nha!
Về cơ sở pháp lý, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, có bổ sung quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng đó. Luật cũng đặt ra trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân khi thực hiện những hoạt động này.
Thượng tọa Thích Minh Nhẫn cho biết, trong nội dung tu chỉnh Hiến chương lần thứ VIII, Giáo hội đã bổ sung các quy định liên quan đến hoạt động trên không gian mạng. Mục đích là hướng dẫn tăng ni sử dụng mạng xã hội, hoằng pháp online cho phù hợp với định hướng của Giáo hội.
Việc quản lý đã được Giáo hội quan tâm trong nhiệm kỳ vừa qua thông qua quy chế hoạt động của Ban Tăng sự Trung ương. Một số trường hợp tăng ni tham gia mạng xã hội chưa đúng quy định đã bị xem xét, xử lý rồi nha.
Trong nhiệm kỳ mới, Giáo hội tiếp tục cụ thể hóa trách nhiệm, tăng cường hướng dẫn tăng ni, Phật tử và xây dựng môi trường online an toàn, lành mạnh. Công nghệ được xác định là phương tiện đưa những giá trị tốt đẹp của Phật giáo đến gần mọi người hơn, gắn với sự hiểu biết và thực hành phù hợp.
Đừng biến công đức thành game tích điểm nha!
Theo quan điểm được đăng tải trên website Giáo hội Phật Giáo Việt Nam, điều đáng lo là khi trải nghiệm tâm linh bị thiết kế theo kiểu kích thích người dùng bấm liên tục, tích điểm, tranh thứ hạng hoặc trả tiền để nhận những lời hứa về phước báo.
Nếu mỗi lượt gõ mõ, thắp hương, lễ Phật đều được quy đổi thành một con số "công đức", người dùng dễ hiểu lầm rằng tu tập là tích lũy thao tác. Trong khi đó, phẩm chất của hành động cần được xem xét từ động cơ, sự tỉnh thức và tác động đối với bản thân, người khác.
Một cái chạm màn hình không thể tự động thay cho sự sám hối đâu bạn ơi Một lễ vật số không giúp ai miễn trách nhiệm trước tổn thương mình đã gây ra. Muốn sửa lỗi, vẫn phải nhận lỗi, dừng hành vi sai và bù đắp bằng việc làm cụ thể chứ.
Cũng cần thận trọng khi AI được dùng để trả lời mọi câu hỏi dưới hình ảnh một vị thầy. Người hỏi có thể đang đau khổ, bế tắc; câu trả lời sai mà mang vẻ uy nghiêm dễ khiến họ tin theo lắm.
Vì vậy, đơn vị vận hành phải công khai người chịu trách nhiệm, nguồn kinh điển, cơ chế kiểm duyệt và khoản thu. Nội dung do máy tạo cần được nhận diện rõ ràng. Không thể lấy vẻ trang nghiêm làm bảo chứng cho độ tin cậy được!
Chùa thật còn là nơi người ta học sống cùng nhau: chờ đến lượt, nhường chỗ, quét sân, chăm người bệnh, phụ việc chung. Những va chạm ấy giúp mỗi người thấy rõ sự nóng nảy, ích kỷ của mình để sửa đổi. Chùa ảo nên được đón nhận khi giúp con người hiểu đạo và sống tốt hơn. Sau tiếng chuông trên điện thoại, mình có biết đặt máy xuống, lắng nghe người bên cạnh, bớt một lời gây đau không nữa...
"Chùa online" ở nước ngoài như thế nào?
"Chùa online" đã hiện diện dưới nhiều hình thức, từ livestream chánh điện, tổ chức thiền qua Zoom đến xây dựng cộng đồng tu học xuyên biên giới. Tuy nhiên, cần phân biệt những hoạt động này với ngôi chùa mô phỏng bằng đồ họa, nơi người dùng thao tác qua nhân vật đại diện.
Tại Nhật Bản, chùa Byodoji ở thành phố Anan, tỉnh Tokushima, ngôi thứ 22 trên tuyến hành hương 88 chùa Shikoku, livestream chánh điện suốt ngày đêm. Người ở xa có thể theo dõi, lễ Phật và gửi lời nguyện qua website; nhà chùa tiếp nhận, thực hiện nghi thức tại chánh điện. Đây là một ngôi chùa có thật mở thêm không gian kết nối online.
Tại Mỹ, Red Cedar Zen Community ở Bellingham, bang Washington, duy trì cả thiền đường trực tiếp và "thiền đường ảo" trên Zoom. Các buổi sinh hoạt được tổ chức online, offline hoặc kết hợp cả hai. Người tham dự có thể cùng ngồi thiền, nghe pháp và thực hành nghi thức theo hướng dẫn của cộng đồng.
Cũng tại Mỹ, Buddhist Churches of America, gồm hơn 60 cộng đồng Phật giáo Tịnh độ Chân tông, giới thiệu các hoạt động tại chùa và online. Tổ chức này có chương trình thiền hướng dẫn online hằng tuần, đồng thời cung cấp link theo dõi các buổi lễ từ xa.
Ở quy mô quốc tế, Siddhartha's Intent vận hành "Online Temple", kết nối người tu tập ở nhiều nơi với các chương trình nhập môn Phật giáo, thiền và nghi lễ. Những ví dụ này cho thấy chùa online không chỉ là kiến trúc trên màn hình, mà còn có thể là hình thức tổ chức tu học có người hướng dẫn thật.
Nguồn: kenh14.vn