Chạm đáy thật sự! Giáo dục đại học Việt Nam chưa lọt top 50 thế giới, còn ranking các trường thì... chắc nói làm gì cho buồn.
Theo bảng xếp hạng U21 của Universitas 21 và QS (loại chart mà ai cũng phải để ý đó), giáo dục đại học VN vẫn chưa chen chân được vào top 50 thế giới. Thậm chí chúng ta còn chưa có trường nào lọt top 500 luôn á!
Trong khu vực châu Á, Việt Nam chỉ góp mặt với 5 cái tên: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP HCM, Đại học Bách khoa Hà Nội, ĐH Cần Thơ và ĐH Huế.
May sao vẫn có chút khởi sắc khi hai "ông lớn" là ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia TP HCM lọt top 1000. Vậy nên hệ thống đại học của mình có thể xếp vào nhóm 80/196 của thế giới. Đây là nhận định của GS. TS Nguyễn Hữu Đức, Phó Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội tại Hội thảo Giáo dục 2018 "Giáo dục đại học - Chuẩn hóa và Hội nhập quốc tế" vừa diễn ra ở Hà Nội.
GS. TS Nguyễn Hữu Đức so sánh ĐH Quốc gia Hà Nội với các trường top 400 châu Á, kết quả mới chỉ vượt mức trung bình một chút thôi (khoảng 5% - cũng ổn rồi nhỉ? ). Tuy nhiên, khi so với các trường top đầu trong nước, các chỉ số của ĐH Quốc gia Hà Nội vượt mức trung bình khá xa (trên 65% - flex ngay!).
Vậy là sao? Nước ta không chỉ có ít các trường đại học nghiên cứu tốt mà còn có sự chênh lệch cực lớn giữa các trường. Kết quả xếp hạng các trường đại học vẫn còn thấp lắm.
Phân tích kỹ hơn thì thấy chất lượng các công trình công bố (đánh giá qua số lượng trích dẫn) của ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia TP HCM về cơ bản có thể so sánh được với các trường top đầu quốc gia trong khu vực. Nhưng mà năng suất nghiên cứu của các trường đại học top đầu Việt Nam vẫn thấp hơn so với các trường đại học top đầu trong khu vực ASEAN nha!
Báo cáo phân tích kết quả xếp hạng U21 và QS đã chỉ ra các điểm yếu về cơ chế vận hành và "bẫy" mức độ nghiên cứu cũng như quốc tế hóa của các trường đại học nước mình.
Từ đó, trong bối cảnh thích ứng với cuộc cách mạng 4.0, đồng thời với việc nâng năng lực tài chính và tự chủ, hệ thống giáo dục đại học VN cần quan tâm đến năng lực chuyển đổi, năng lực đào tạo định hướng khởi nghiệp, năng lực nghiên cứu hàn lâm định hướng đổi mới sáng tạo, năng lực số hóa và đặc biệt là năng lực phục vụ cộng đồng. Nghe xong thấy đầu đủ thứ luôn!
Ông Nguyễn Mạnh Hải, Trưởng ban nghiên cứu sản xuất Tập đoàn Viettel - đại diện khối doanh nghiệp - nhấn mạnh thực trạng: sinh viên ra trường thiếu kỹ năng làm việc nghiêm trọng. Hiện tại các doanh nghiệp và nhà trường cũng đã bắt tay nhau hợp tác rồi. Tuy nhiên, đặc thù của doanh nghiệp là muốn có sản phẩm nhanh nhưng việc nghiên cứu để đưa ra sản phẩm thành công trong nhà trường thì mất nhiều thời gian lắm.
Doanh nghiệp và các trường đại học đều đang đối mặt với thách thức cạnh tranh toàn cầu. Hai bên cần gần nhau hơn, thấu hiểu hơn để hợp tác chặt chẽ, hiệu quả hơn trong nâng cao chất lượng giáo dục đại học và nguồn lực chất lượng cao cho đất nước.
Theo ông Nguyễn Mạnh Hải, để đại học không chỉ là "cấp phổ thông kéo dài" (ouch! ), trường đại học và doanh nghiệp cần tập trung đẩy mạnh mô hình đào tạo ứng dụng thực hành. Chẳng hạn 5 tiết thì 3 tiết dạy kiến thức, 2 tiết mời chuyên gia từ các tập đoàn doanh nghiệp đến để sinh viên hình dung rõ nhất về thực tế nghề nghiệp cũng như các kỹ năng cần trau dồi. Đồng thời hợp tác nghiên cứu khoa học, sản xuất sản phẩm theo đặt hàng của doanh nghiệp nữa.
Đánh giá về chất lượng giáo dục ĐH của Việt Nam, ông Dilip Parajuli, Chuyên gia của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam nhận xét: theo thống kê, Việt Nam là quốc gia xếp hạng thứ 84/137 về chất lượng giáo dục đại học và chỉ có 2 trường đại học lọt top 1.000 trường của thế giới (ĐH Quốc gia Hà Nội; ĐH Quốc gia TP HCM) và 5 trường lọt top 400 của châu Á. Như vậy là thấp, thấp so với chính khu vực chứ chưa nói đến so sánh cạnh tranh trên toàn thế giới nha các bạn!
Xu hướng toàn cầu trong giáo dục đang diễn ra rất mạnh: số lượng du học sinh tăng cao; các trường mở phân hiệu tại các quốc gia mới nổi về kinh tế; đồng thời tăng số lượng giảng viên quốc tế và hợp tác nghiên cứu và xếp hạng trường đại học quốc tế là những nhu cầu không thể không làm để giải bài toán hội nhập. Tuy nhiên, cho đến nay cả 4 khía cạnh này, tỉ lệ của Việt Nam đều vẫn rất thấp, mới chỉ đang ở mức độ tiệm cận thôi. Dù muốn hay không thì Việt Nam vẫn cần phải tham gia vào các bảng đánh giá trên thế giới để khẳng định việc hội nhập của mình.
Nguồn: kenh14.vn