Kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia Gaokao của Trung Quốc không phải đùa đâu nha! Mỗi năm hơn 13 triệu thí sinh tham gia, được ví như "kỳ thi định mệnh" quyết định cả tương lai nghề nghiệp luôn. Chính vì áp lực cạnh tranh khủng khiếp nên các chiêu trò gian lận ngày càng "xịn sò", từ dùng thiết bị công nghệ cao đến tổ chức thi hộ và mua bán đề thi cực quy mô
Và con số này sẽ khiến bạn choáng: Từ tháng 11/2015 đến tháng 4/2024, các tòa án Trung Quốc đã xét xử hơn 11.000 người liên quan đến gian lận thi cử - từ tổ chức, mua bán đề đến thi hộ!
Trước 2015: Xử lý còn "nhẹ tay"
Ngày xưa, gian lận thi cử chủ yếu bị Bộ Giáo dục Trung Quốc xử lý bằng các hình thức như hủy kết quả thi hoặc cấm thi trong thời gian nhất định thôi.
Nhưng khi các đường dây gian lận có tổ chức ngày càng nhiều, Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc đã thông qua Tu chính án số IX của Luật Hình sự, có hiệu lực từ 1/11/2015. Luật này bổ sung Điều 284-1, quy định rõ các tội danh liên quan đến tổ chức gian lận, mua bán đề thi, đáp án và thi hộ.
Theo số liệu Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc công bố, từ tháng 11/2015 đến tháng 4/2024, hơn 11.000 người đã bị xét xử vì các hành vi gian lận này. Con số "khủng" này cho thấy quyết tâm bảo vệ tính công bằng của hệ thống thi cử nước này!
Thí sinh vi phạm: Hậu quả cực nghiêm trọng
Trung Quốc áp dụng đồng thời biện pháp hành chính và hình sự tùy theo mức độ nghiêm trọng nha:
• Mang tài liệu trái phép, dùng thiết bị điện tử hay sao chép bài thi → hủy kết quả luôn
• Dùng thiết bị liên lạc nhận đáp án, làm giả hồ sơ hoặc nhờ người thi hộ → cấm thi từ 1-3 năm
• Sinh viên đại học tham gia thi hộ → truy cứu hình sự + bị đình chỉ/buộc thôi học
• Tổ chức đường dây gian lận quy mô lớn → phạt tù từ 3-7 năm nếu thuộc trường hợp nghiêm trọng!
"Nội gián" trong hệ thống giáo dục: Càng nghiêm trọng hơn!
Các cơ quan chức năng Trung Quốc nhấn mạnh rằng: gian lận quy mô lớn không thể xảy ra nếu thiếu sự tiếp tay từ bên trong hệ thống!
Năm 2014, đường dây thi hộ liên tỉnh tại tỉnh Hà Nam bị bóc trần với hơn 100 trường hợp nghi vấn. Nhiều giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục bị xử lý kỷ luật hoặc buộc thôi việc vì tiếp tay hoặc buông lỏng quản lý.
Năm 2015, vụ thi hộ tại tỉnh Giang Tây cũng gây chấn động khi phát hiện nhiều cán bộ, công chức nhà nước dính líu, cho thấy mức độ thâm nhập của các đường dây gian lận vào bộ máy quản lý địa phương.
Vụ "cướp tương lai" chấn động nhất: 242 người bị đánh cắp ước mơ đại học!
Một trong những vụ việc gây sốc nhất là vụ mạo danh chiếm đoạt suất vào đại học tại tỉnh Sơn Đông, bị phanh phui từ năm 2020.
Case điển hình: Bà Trần Xuân Tú thi đỗ Đại học Công nghệ Sơn Đông năm 2004 với 546 điểm, nhưng bị Trần Yến Bình - người chỉ đạt 303 điểm (trượt rớt) cướp mất suất học!
Gia đình Yến Bình có thế lực nên đã mua chuộc hiệu trưởng trường cấp 3 để làm giả, tráo đổi hồ sơ và móc nối với cán bộ tuyển sinh đại học để hợp thức hóa danh tính. Sự việc bị che đậy tận 16 năm, đến năm 2020 bà Tú mới phát hiện ra cuộc đời mình bị đánh cắp!
Sau khi vụ việc lên báo, chính quyền tỉnh Sơn Đông rà soát 14 trường đại học và phát hiện thêm 242 trường hợp tương tự chỉ trong giai đoạn 2018-2019 Hậu quả: 46 quan chức bị kỷ luật, tước bằng cấp của những kẻ giả mạo, tạo làn sóng phẫn nộ buộc cơ quan lập pháp Trung Quốc phải xem xét bổ sung tội danh "Xâm phạm quyền được giáo dục của công dân" vào Luật Hình sự.
Đối với cán bộ, giáo viên, công chức tiếp tay gian lận: ngoài trách nhiệm hình sự, còn bị cách chức, buộc thôi việc, khai trừ khỏi đảng (nếu là đảng viên) hoặc cấm đảm nhiệm các vị trí liên quan đến giáo dục!
Hệ thống công nghệ "xịn xò" bảo vệ kỳ thi
Bên cạnh xử lý nghiêm khắc, Trung Quốc còn đầu tư mạnh vào công nghệ để phòng ngừa gian lận từ gốc:
Đề thi Gaokao được xếp vào diện bí mật nhà nước trong thời gian tổ chức kỳ thi! Quá trình in sao, vận chuyển và lưu giữ đề thi được giám sát siêu nghiêm ngặt, nhiều nơi áp dụng cơ chế nhiều người cùng quản lý và mở kho lưu trữ.
Tại các điểm thi: triển khai cổng kiểm tra an ninh, thiết bị phát hiện tín hiệu vô tuyến, hệ thống nhận diện khuôn mặt và công nghệ xác thực danh tính để chặn thi hộ và thiết bị gian lận.
Trong bối cảnh AI phát triển nhanh: mùa thi Gaokao những năm gần đây chứng kiến sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và các ông lớn công nghệ như Alibaba, Tencent, ByteDance và nhiều nền tảng AI khác để hạn chế chức năng nhận diện hình ảnh hoặc từ chối trả lời các yêu cầu liên quan đến đề thi trong thời gian diễn ra kỳ thi. Biện pháp này giúp giảm nguy cơ lợi dụng AI để hỗ trợ gian lận!
Kết luận
Việc kết hợp giữa chế tài hình sự, kỷ luật hành chính và hệ thống giám sát công nghệ nhiều lớp cho thấy Trung Quốc đang theo đuổi mô hình bảo vệ tính công bằng của kỳ thi bằng cả pháp luật lẫn công nghệ, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các cơ quan quản lý giáo dục trong việc phòng chống gian lận thi cử. Nghiêm túc thật!
Nguồn: svvn.tienphong.vn