Nói đến Nhật Bản là phải nhắc đến bento (cơm hộp) - món ăn đã trở thành cultural icon của xứ sở hoa anh đào rồi!
Chắc bạn từng thấy trong anime/manga mấy bạn học sinh Nhật cầm hộp bento xinh xẻo đi học phải không? Nhưng có bao giờ bạn thắc mắc: "Ủa sao người ta lại mê ăn bento đến vậy, lại còn ăn nguội nữa chứ? Sao không hâm nóng cho thơm ngon? Để đến trưa không lo bị thiu à?"
Thật ra, bento chính là hộp cơm homemade, được làm tay tại nhà đấy! Và history của nó cũng khá là hardcore nha.
Dạng bento đầu tiên ở Nhật xuất hiện từ thời Yayoi (khoảng 300 TCN - 250 SCN) với món... cơm nắm đơn giản. "Nhật Bản thư kỷ" có ghi chép lại việc người xưa bỏ cơm nắm vào hộp mang đi làm - coi như đây là "tổ tông" của bento hiện đại vậy!
Sau đó trong một thời gian dài, bento chủ yếu là khẩu phần cho quân đội hoặc dân làm nghề biển, nghề rừng.
Vì Nhật Bản là quốc đảo được bao quanh bởi biển, nên nghề đánh cá rất phát triển. "Bento đi biển" của ngư dân ra đời với hộp làm bằng gỗ bách có khả năng hút ẩm vừa đủ, giữ cơm mềm không bị khô. Hộp thiết kế 2 tầng: tầng trên đựng cơm, tầng dưới đựng món ăn kèm (canh cá, cá chiên...).
Plot twist là chiếc hộp này còn đa năng lắm! Dùng đựng cơm thì ok, nhưng nếu tàu bị thủng thì lấy ra tát nước, thậm chí làm phao cứu sinh luôn. Đỉnh chưa!
Còn về độ phổ biến thực sự thì phải kể từ thời Heian, khi các quý tộc hay đi picnic, ngắm hoa, tổ chức party nghệ thuật gì đó. Đói thì lôi bento cao cấp ra ăn liền - vừa tiện vừa sang!
Dần dần, người thường cũng không satisfy với việc chỉ ăn cơm nắm + dưa chua nữa. Họ bắt đầu nâng tầm bento lên, làm cho nó aesthetic hơn để vừa ăn vừa ngắm hoa cho có vibe.
Đến cuối thời Edo, bento đã lên level sang chảnh hẳn! Không còn là combo cơm + muối đơn giản nữa mà đã có đủ món phụ xịn sò. Bento hanami (cơm hộp mùa hoa anh đào) được chia nhiều tầng, từ củ sen luộc, ngưu bàng, bánh gà đến tôm, cá tráp, sashimi... Full combo luôn!
Các buổi xem kịch thời Edo kéo dài từ 6 sáng đến 5 chiều (gần như cả ngày!). Khán giả mang bento đến ăn giữa giờ đã trở thành trend cực hot. Lúc đó người ta đi xem kịch không chỉ vì vở diễn hay mà còn để flex bento ngon nữa đấy!
Từ đây, bento chuyển từ "ăn cho đủ no" sang "ăn cho có tâm hồn và nghệ thuật" rồi! Nó đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản.
Sau chiến tranh, kinh tế Nhật phát triển như vũ bão. Đến những năm 1970, "bento tàu hỏa" (ekiben) trở thành hoạt động quảng bá du lịch siêu hot luôn!
Dù nhà hàng, quán ăn nhanh mọc lên như nấm, nhưng tình yêu của người Nhật với "bento handmade" vẫn không hề nguội lạnh. Các cửa hàng tiện lợi, nhà hàng và công ty thực phẩm liên tục cho ra đời nhiều mẫu bento đa dạng để đáp ứng mọi nhu cầu.
Ai cũng biết người Nhật nổi tiếng với work culture cực hardcore. Học sinh và nhân viên văn phòng ăn bento để tiết kiệm thời gian nghỉ trưa vốn đã ít ỏi, không phải xếp hàng ở căn-tin hay quán cơm cho mất công. Efficiency is the key!
Nguồn: soha.vn