Các bác nghiên cứu vừa drop một discovery cực đỉnh về tổ tiên người châu Âu thời xưa nè! Họ đã phân tích ADN cổ đại từ 108 bộ xương thời tiền sử được đào lên ở 9 địa điểm chôn cất tại Thụy Điển và Đan Mạch, và phát hiện ra một dạng bệnh dịch hạch siêu cổ có thể đã chill không đúng chỗ trong số những người nông dân đầu tiên ở châu Âu. Và đây có thể là câu trả lời cho câu hỏi: "Tại sao dân số thời đó lại sụt giảm một cách bí ẩn trong vòng 400 năm?"
Những nạn nhân của bệnh dịch hạch lâu đời nhất được biết đến có niên đại khoảng 5.000 năm trước ở châu Âu đó nha! Nhưng mà trước giờ vẫn chưa rõ liệu hai trường hợp - một ở Latvia và một ở Thụy Điển - có phải là case riêng lẻ hay là bằng chứng của một đợt outbreak lớn hơn nhiều.
Frederik Seersholm, researcher sau tiến sĩ tại Trung tâm Địa di truyền của Quỹ Lundbeck, Viện Globe, Đại học Copenhagen ở Đan Mạch và là tác giả chính của nghiên cứu được đăng trên tạp chí Nature, đã chia sẻ: "Điều này khá thống nhất trên khắp Bắc Âu, Pháp và Thụy Điển, mặc dù có một số khác biệt khá lớn trong khảo cổ học, chúng tôi vẫn thấy cùng một pattern, chúng chỉ biến mất". Vậy là cả một nền văn minh cứ thế mà... poof! Biến mất luôn!
Nhóm này, được gọi là nông dân thời kỳ đồ đá mới, đã di cư từ phía đông Địa Trung Hải, thay thế các nhóm nhỏ thợ săn hái lượm và mang nông nghiệp cùng lối sống ổn định đến Tây Bắc Âu lần đầu tiên vào khoảng 6.000 đến 7.000 năm trước. Legacy của họ vẫn tồn tại trong nhiều ngôi mộ và tượng đài bằng đá lớn của lục địa này, trong đó nổi tiếng nhất phải kể đến Stonehenge nha!
Các nhà khảo cổ học đã tranh cãi ác liệt về nguyên nhân khiến quần thể này biến mất trong khoảng từ 5.300 đến 4.900 năm trước. Một số người cho rằng sự biến mất của họ là do khủng hoảng nông nghiệp vì biến đổi khí hậu, còn một số khác thì nghi ngờ là do bệnh tật. Drama đi các bạn ơi!
"Đột nhiên, không còn ai được chôn cất tại những di tích này nữa. Và những người chịu trách nhiệm xây dựng những khối đá lớn này đã biến mất", Seersholm nói. Vậy là họ vừa build được công trình ngầu lòi rồi đột nhiên... RIP hết!
Nghiên cứu phát hiện ra rằng các dạng vi khuẩn gây bệnh dịch hạch có mặt trong 1/6 mẫu vật cổ đại, cho thấy tình trạng nhiễm căn bệnh này không phải là hiếm tí nào. Plot twist đây rồi!
Bệnh dịch hạch thời xưa lây lan thế nào?
Theo Seersholm thì do hài cốt được chôn cất cẩn thận trong ngôi mộ, nên có khả năng dữ liệu di truyền được kiểm tra trong nghiên cứu đã ghi lại được thời điểm bắt đầu của một trận dịch hạch.
Cũng có khả năng là căn bệnh này ít nghiêm trọng hơn bệnh dịch hạch gây ra "Cái chết đen" - đợt bùng phát dịch hạch tàn khốc nhất thế giới được ước tính đã cướp đi mạng sống của một nửa dân số châu Âu trong vòng bảy năm vào thời Trung cổ. Nghe mà run á!
Hơn nữa, vì các biến thể được phát hiện trong các mẫu thiếu một gen mà các nhà di truyền học biết là rất quan trọng đối với sự sống còn của vi khuẩn trong đường tiêu hóa của bọ chét, nên căn bệnh này không giống với bệnh dịch hạch lây lan qua bọ chét trên động vật gặm nhấm.
Fun fact: Bệnh dịch hạch vẫn tồn tại cho đến ngày nay đó nha! Các triệu chứng bao gồm các hạch bạch huyết sưng đau ở vùng bẹn, nách hoặc cổ, cũng như sốt, ớn lạnh và ho. Stay safe mọi người nhé!
Nguồn: soha.vn
Những nạn nhân của bệnh dịch hạch lâu đời nhất được biết đến có niên đại khoảng 5.000 năm trước ở châu Âu đó nha! Nhưng mà trước giờ vẫn chưa rõ liệu hai trường hợp - một ở Latvia và một ở Thụy Điển - có phải là case riêng lẻ hay là bằng chứng của một đợt outbreak lớn hơn nhiều.
Frederik Seersholm, researcher sau tiến sĩ tại Trung tâm Địa di truyền của Quỹ Lundbeck, Viện Globe, Đại học Copenhagen ở Đan Mạch và là tác giả chính của nghiên cứu được đăng trên tạp chí Nature, đã chia sẻ: "Điều này khá thống nhất trên khắp Bắc Âu, Pháp và Thụy Điển, mặc dù có một số khác biệt khá lớn trong khảo cổ học, chúng tôi vẫn thấy cùng một pattern, chúng chỉ biến mất". Vậy là cả một nền văn minh cứ thế mà... poof! Biến mất luôn!
Nhóm này, được gọi là nông dân thời kỳ đồ đá mới, đã di cư từ phía đông Địa Trung Hải, thay thế các nhóm nhỏ thợ săn hái lượm và mang nông nghiệp cùng lối sống ổn định đến Tây Bắc Âu lần đầu tiên vào khoảng 6.000 đến 7.000 năm trước. Legacy của họ vẫn tồn tại trong nhiều ngôi mộ và tượng đài bằng đá lớn của lục địa này, trong đó nổi tiếng nhất phải kể đến Stonehenge nha!
Các nhà khảo cổ học đã tranh cãi ác liệt về nguyên nhân khiến quần thể này biến mất trong khoảng từ 5.300 đến 4.900 năm trước. Một số người cho rằng sự biến mất của họ là do khủng hoảng nông nghiệp vì biến đổi khí hậu, còn một số khác thì nghi ngờ là do bệnh tật. Drama đi các bạn ơi!
"Đột nhiên, không còn ai được chôn cất tại những di tích này nữa. Và những người chịu trách nhiệm xây dựng những khối đá lớn này đã biến mất", Seersholm nói. Vậy là họ vừa build được công trình ngầu lòi rồi đột nhiên... RIP hết!
Nghiên cứu phát hiện ra rằng các dạng vi khuẩn gây bệnh dịch hạch có mặt trong 1/6 mẫu vật cổ đại, cho thấy tình trạng nhiễm căn bệnh này không phải là hiếm tí nào. Plot twist đây rồi!
Bệnh dịch hạch thời xưa lây lan thế nào?
Theo Seersholm thì do hài cốt được chôn cất cẩn thận trong ngôi mộ, nên có khả năng dữ liệu di truyền được kiểm tra trong nghiên cứu đã ghi lại được thời điểm bắt đầu của một trận dịch hạch.
Cũng có khả năng là căn bệnh này ít nghiêm trọng hơn bệnh dịch hạch gây ra "Cái chết đen" - đợt bùng phát dịch hạch tàn khốc nhất thế giới được ước tính đã cướp đi mạng sống của một nửa dân số châu Âu trong vòng bảy năm vào thời Trung cổ. Nghe mà run á!
Hơn nữa, vì các biến thể được phát hiện trong các mẫu thiếu một gen mà các nhà di truyền học biết là rất quan trọng đối với sự sống còn của vi khuẩn trong đường tiêu hóa của bọ chét, nên căn bệnh này không giống với bệnh dịch hạch lây lan qua bọ chét trên động vật gặm nhấm.
Fun fact: Bệnh dịch hạch vẫn tồn tại cho đến ngày nay đó nha! Các triệu chứng bao gồm các hạch bạch huyết sưng đau ở vùng bẹn, nách hoặc cổ, cũng như sốt, ớn lạnh và ho. Stay safe mọi người nhé!
Nguồn: soha.vn