Nếu bạn từng ghé thăm Tử Cấm Thành, hẳn sẽ để ý thấy những chiếc đinh tròn vàng óng ả trên các cánh cổng khổng lồ. Mỗi cánh cửa được gắn đúng 81 chiếc đinh theo dạng lưới 9x9 cực ngầu. Nhưng plot twist là Đông Hoa Môn lại chỉ có 72 chiếc (9 hàng ngang x 8 hàng dọc) Chi tiết nhỏ này đã "đốt não" không ít người cho đến tận bây giờ đấy!
Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh - cung điện siêu xịn từng là nơi ở của 24 vị hoàng đế nhà Minh và Thanh - không chỉ đẹp mà còn ẩn chứa cả tấn triết lý văn hóa phương Đông. Từng chi tiết, từng con số đều được tính toán kỹ lưỡng theo quan niệm của người xưa, không có gì là ngẫu nhiên cả!
Số nào cũng có "ý đồ" hết á!
Là hoàng cung của 24 đời hoàng đế, Tử Cấm Thành giờ đây vẫn là điểm check-in hot nhất nhì khi du lịch Trung Quốc.
Điều khiến nhiều người tò mò chính là những chiếc đinh tròn mạ vàng lấp lánh trên các cổng lớn. Mỗi cánh cửa có tận 81 chiếc - nghe con số thôi đã thấy "sus" rồi phải không?
Thật ra, những chiếc đinh này không phải để "decor" cho đẹp đâu, mà còn thể hiện địa vị và quyền lực theo kiểu phân cấp thời xưa nữa đấy!
Tử Cấm Thành có 4 cổng chính: Ngọ Môn (phía Nam), Đông Hoa Môn (phía Đông), Tây Hoa Môn (phía Tây) và Thần Vũ Môn (phía Bắc).
Ba cổng Ngọ Môn, Tây Hoa Môn và Thần Vũ Môn đều có 81 chiếc đinh (9x9). Nhưng Đông Hoa Môn lại "thiếu sót" với chỉ 72 chiếc (9x8) - và đây chính là câu hỏi làm đau đầu mọi người!
Trong văn hóa Trung Hoa xưa, số không chỉ để đếm mà còn mang cả rổ ý nghĩa nữa. Người xưa chia số lẻ thuộc dương, số chẵn thuộc âm. Các số 1, 3, 5, 7, 9 là "thiên số" (số trời), còn 2, 4, 6, 8, 10 là "địa số" (số đất).
Trong đó, số 9 được coi là số "xịn" nhất, tượng trưng cho quyền lực tối cao của hoàng đế - kiểu "final boss" ấy!
Từ thời nhà Minh, việc gắn bao nhiêu chiếc đinh đã được quy định rõ ràng theo từng đẳng cấp rồi.
Đến triều Thanh, cửa cung điện và tông miếu trong hoàng cung bắt buộc phải dùng đinh mạ vàng theo kiểu 9x9. Cửa phủ thân vương thì được phép ít hơn, phủ thế tử lại càng ít hơn nữa theo quy định.
Như vậy là những chiếc đinh này không chỉ là chi tiết kiến trúc mà còn "flex" luôn cấp bậc trong xã hội phong kiến nữa!
Về sau, số lượng đinh cửa càng gắn chặt với lễ chế và hệ thống phân chia đẳng cấp hơn.
Cụ thể: cổng hoàng cung phải có đủ 81 đinh (9x9), tượng trưng địa vị tối cao của hoàng đế với ý nghĩa "cửu ngũ chí tôn" (số 9 cao quý nhất).
Phủ vương gia được phép dùng 63 chiếc (7x9), phủ công hầu có 49 chiếc, quan lại được 25 chiếc. Còn nhà dân thường? Xin lỗi nhưng không được gắn đinh tròn nhé!
Nghĩa là dù bạn giàu cỡ nào, nếu không phải quý tộc hoặc quan lại thì cũng không được "xài chung đồ" với hoàng thượng đâu!
Ngoài ra, nhiều du khách đến Tử Cấm Thành hay chạm tay vào các đinh cửa để cầu may, bình an và tài lộc. Tục này đã có từ lâu đời trong quan niệm dân gian rồi đấy!
Vậy tại sao Đông Hoa Môn lại "khác biệt"?
Việc Đông Hoa Môn không có đủ 81 chiếc đinh như 3 cổng kia đã tạo ra rất nhiều thuyết âm mưu trong dân gian luôn!
Một số người cho rằng cổng này vốn có đủ 81 chiếc. Nhưng sau khi Lý Tự Thành khởi nghĩa khiến kinh thành thất thủ và vua Sùng Trinh phải bỏ chạy qua Đông Hoa Môn, khi tu sửa lại thì số đinh bị giảm xuống như một kiểu "phạt" vì không bảo vệ được nhà vua.
Một thuyết khác gọi Đông Hoa Môn là "quỷ môn" (cổng ma) Theo quan niệm âm dương, người sống thuộc dương, người đã khuất thuộc âm.
Vì linh cữu của một số hoàng đế triều Thanh từng được đưa ra ngoài qua Đông Hoa Môn, nên nhiều người nghĩ rằng cổng này chỉ có 72 chiếc đinh - một số chẵn thuộc âm - tượng trưng cho cổng dành cho người đã khuất.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu bảo cả hai giả thuyết này đều "sai bét" hết!
Bởi vì thực tế Đông Hoa Môn không chỉ dùng để đưa linh cữu mà còn phục vụ nhiều hoạt động khác như các chuyến tuần du của hoàng đế, vận chuyển chân dung hay đồ đạc trong hoàng cung. Vậy nên gọi nó là "quỷ môn" thì hơi vô lý!
Còn thuyết đinh bị giảm sau trùng tu thì cũng không thấy ghi chép trong sử sách nào cả.
Lời giải đáp có thể là... phong thủy!
Một số học giả cho rằng câu trả lời nằm ở học thuyết ngũ hành mới đúng.
Theo phong thủy cổ, toàn bộ Tử Cấm Thành là một "dương trạch" (nhà ở của người sống), trong đó khu trung tâm - chỗ hoàng đế ngự - thuộc hành Thổ (đất).
Theo cách bố trí này: Ngọ Môn ở phía Nam thuộc Hỏa (lửa), mà Hỏa sinh Thổ nên được xem là tốt lành
Tây Hoa Môn thuộc Kim (kim loại), Thần Vũ Môn thuộc Thủy (nước) và đều không xung khắc với trung tâm.Nhưng Đông Hoa Môn nằm ở phía Đông lại thuộc hành Mộc (gỗ). Theo ngũ hành, Mộc khắc Thổ (cây hút chất dinh dưỡng từ đất). Nếu giữ nguyên 81 đinh như các cổng khác, Đông Hoa Môn sẽ tạo thành thế "cãi nhau" với trung tâm hoàng cung - nơi tượng trưng quyền lực hoàng đế.
Vì vậy, người xưa đã giảm số lượng đinh xuống để "hóa giải" sự xung khắc về phong thủy. Smart move!
Dù các cách giải thích dựa trên phong thủy hay ngũ hành vẫn còn gây tranh cãi, câu chuyện về 72 chiếc đinh tại Đông Hoa Môn cho thấy mỗi chi tiết trong Tử Cấm Thành đều được người xưa gửi gắm những quan niệm sâu sắc về triết học, văn hóa và tư duy kiến trúc.
Những chiếc đinh nhỏ trên cánh cổng vì thế không chỉ để "decor" mà còn phản ánh cách người xưa nhìn nhận trật tự xã hội và giải mã thế giới qua các biểu tượng đầy ý nghĩa. Xịn xò quá đi mất thôi!
Nguồn: techz.vn