CocXanh6170
New member
Các nhà khoa học cuối cùng cũng tìm ra lời giải cho một trong những bí ẩn trời ơi đất hỡi nhất của chương trình Apollo: tại sao mấy hòn đá mang về từ Mặt Trăng lại trông như được hình thành trong từ trường mạnh như ở Trái Đất vậy trời?
Các bác astronaut trên tàu Apollo 17 đã từng xuống tận mặt trăng để... xúc đất xúc đá về nhà nè!
Ban đầu các nhà khoa học tin rằng, phần bên trong Mặt Trăng nguội lạnh khá nhanh và đều đều sau khi nó hình thành cách đây khoảng 4,5 tỷ năm (tưởng tượng đi các bạn ). Nghĩa là nó không có từ trường mạnh gì cả - và nhiều người còn nghĩ là chưa bao giờ có luôn!
Vậy mà làm sao những hòn đá 3 tỷ năm tuổi (già vcl ) được lấy về trong các sứ mệnh Apollo từ năm 1968 đến 1972 của NASA lại trông như được tạo ra trong trường địa từ mạnh ngang Trái Đất, trong khi những hòn khác thì gần như... không có dấu vết từ tính nào? Lạ ghê chưa!
Alexander Evans, một nhà khoa học hành tinh tại Đại học Brown, cho biết: "Mọi thứ mà chúng ta nghĩ về cách từ trường được tạo ra bởi lõi hành tinh đều cho thấy rằng, một thiên thể nhỏ xíu như Mặt Trăng không thể nào tạo ra trường mạnh như Trái Đất được!"
Suốt 50 năm qua, các nhà khoa học đã đưa ra cả tá giải thích khác nhau cho sự khác biệt kỳ lạ này nha
Có thể sau khi hình thành, Mặt Trăng không đóng băng nhanh như nghĩ ban đầu? Hoặc có thể lực hấp dẫn giữa Mặt Trăng và Trái Đất khiến nó lắc lư lung tung, làm bên trong khuấy động lên rồi tăng từ trường?
Một ý kiến khác lại cho rằng các tiểu hành tinh đã bắn phá Mặt Trăng quá nhiều, các vụ va chạm đó đã "đánh thức" lõi Mặt Trăng hoạt động thật sự
Giờ đây, Evans và đồng tác giả Sonia Tikoo-Schantz, một nhà địa vật lý tại Đại học Stanford, đã đưa ra một giải thích hoàn toàn mới được công bố trên tạp chí Nature Astronomy vào ngày 13/1. Xịn sò nè!
Evans nói: "Thay vì nghĩ về cách cung cấp năng lượng cho một từ trường mạnh liên tục trong hàng tỷ năm, có thể có cách để tạo ra một trường cường độ cao nhưng không liên tục."
Trong vài tỷ năm đầu đời của Mặt Trăng (cực kỳ lâu đời các bạn ơi ), rất lâu trước khi phần lớn nó đóng băng bên trong chỉ còn lại một lõi sắt nhỏ xíu được bao bọc bởi lớp lõi bên ngoài nóng chảy, người bạn đồng hành của chúng ta là cả một đại dương đá nóng chảy luôn đó!
Tuy nhiên, điều quan trọng là lõi Mặt Trăng không nóng hơn nhiều so với lớp phủ bên trên, nghĩa là có rất ít sự đối lưu xảy ra giữa hai lớp này. Nói dễ hiểu thì các chất nóng chảy không thể trộn lẫn vào bên trong được, nên nó không thể có từ trường ổn định như Trái Đất
Thế nhưng plot twist đây rồi! Các nhà nghiên cứu nói rằng Mặt Trăng có thể đã tạo ra một trường ngắt quãng nhưng rất mạnh. Khi Mặt Trăng nguội dần theo thời gian, các khoáng chất trong magma nóng sẽ nguội với tốc độ khác nhau. Những khoáng chất đậm đặc nhất - olivin và pyroxene - sẽ lạnh và chìm xuống trước, còn magma ít đậm đặc hơn chứa titan cùng các nguyên tố sinh nhiệt như kali, thori và uranium, sẽ bốc lên ngay bên dưới lớp vỏ và mất nhiệt sau ️
Sau khi nguội đến mức kết tinh, tảng đá chứa titan sẽ nặng hơn nhiều chất rắn bên dưới, khiến nó từ từ nhưng chắc chắn sẽ chìm về phía lõi nóng chảy bên ngoài.
Bằng cách nghiên cứu thành phần đã biết của Mặt Trăng và đưa ra phỏng đoán có tính toán về độ nhớt lớp phủ trong quá khứ - hay nói cách khác là magma có thể khuấy động dễ dàng thế nào - các nhà khoa học ước tính rằng titan chìm xuống sẽ vỡ thành những khối nhỏ rộng khoảng 60km và chìm với nhiều tỷ lệ khác nhau trong vòng một tỷ năm
Mỗi khi một trong những khối titan lạnh này đâm vào lõi nóng bên ngoài của Mặt Trăng, sự chênh lệch nhiệt độ sẽ "đánh thức" các dòng đối lưu đang ngủ say của lõi, khởi động lại từ trường của Mặt Trăng trong thời gian ngắn
Nếu từ quyển của Mặt Trăng thực sự bất ổn như vậy, thì những đợt bùng nổ từ tính ngắn ngủi này sẽ đủ để giải thích tại sao các loại đá khác nhau được tìm thấy trên Mặt Trăng lại mang các dấu ấn từ tính khác nhau rồi đó! Mystery solved chưa nào?
Theo Live Science
Nguồn: soha.vn