Ơ mây zing, các bác ơi! Vừa có một nghiên cứu gây sốc cả làng khoa học khi phát hiện ra rằng người dân sống ở một số hòn đảo Thái Bình Dương đang mang trong mình dấu vết di truyền cổ xưa nhất của nhân loại luôn. Còn choáng hơn nữa là bộ gene của họ chứa lượng ADN Denisovan nhiều đến mức chưa từng thấy bao giờ
Trước giờ, story về tiến hóa loài người thường được kể theo kiểu: tổ tiên ta rời châu Phi, dạo một vòng rồi dần dần thay thế mấy loài người cổ khác trên toàn thế giới. Nhưng mà giờ thì phải viết lại rồi đó! Một nghiên cứu mới toanh vừa đăng trên tạp chí Science đang khiến giới khoa học phải "ngã ngửa" luôn.
Theo như kết quả nghiên cứu này, những người sống ở vùng Cận Châu Đại Dương — bao gồm New Guinea, quần đảo Bismarck và quần đảo Solomon — đang mang trong mình một trong những di sản di truyền cổ nhất từng được ghi nhận ở con người hiện đại đó nha.
Hồi cách đây khoảng 42.000 năm (tưởng tượng đi, lâu vãi!), tổ tiên của họ đã vượt biển vượt sông, qua được những địa hình siêu khó để đặt chân tới vùng đất xa xôi nhất mà loài người hồi đó có thể tới được. Sau cú di cư đỉnh của chóp này, họ sống khá là "chill" trong tình trạng biệt lập suốt hàng chục nghìn năm luôn á.
Biển bao quanh khiến việc đi lại ra ngoài khó như leo núi Everest. Địa hình toàn núi non hiểm trở lại càng chia cắt các nhóm người nhỏ với nhau. Theo thời gian, hàng loạt ngôn ngữ và văn hóa khác nhau bắt đầu hình thành.
Nhưng mà plot twist ở chỗ này nè: chính cái sự cô lập đó lại biến bộ gene của họ thành một "kho lưu trữ sống" về lịch sử tiến hóa của nhân loại luôn
Để decode kho báu di truyền này, các nhà khoa học đã giải mã 177 bộ gene chất lượng cao từ 12 cộng đồng thuộc Cận Châu Đại Dương và so sánh với hơn 1.000 bộ gene từ nhiều nơi khác trên thế giới.
Và kết quả thì... quá là sốc! Ngay cả mấy ông nghiên cứu cũng phải há hốc mồm luôn
Người Cận Châu Đại Dương mang lượng ADN cổ xưa cao vượt trội hẳn so với ai hết. Trung bình, mỗi người trong nghiên cứu có lượng trình tự di truyền cổ nhiều gấp khoảng 2,5 lần so với người châu Âu. Đặc biệt hơn hết, ADN Denisovan trong bộ gene của họ đỉnh hơn cả người Đông Á.
Ở một số cộng đồng, lượng di sản Denisovan được ghi nhận cao gấp khoảng 25 lần (25 LẦN NHÉ!) mức trung bình của người Đông Á hiện đại. Nghe mà choáng
Denisovan là một trong những bí ẩn lớn nhất của ngành cổ nhân học. Nhóm người cổ này có quan hệ gần với Neanderthal nhưng lại để lại rất ít hóa thạch. Những gì nhân loại biết về họ chủ yếu đến từ ADN được lấy từ vài chiếc răng và một mảnh xương ngón tay tìm thấy trong hang Denisova ở Siberia thôi.
Chính vì thế, phát hiện mới này mới gây chấn động đến vậy khi cho thấy dấu vết của Denisovan không chỉ tồn tại, mà còn in đậm trong bộ gene của hàng triệu con người đang sống trên đời.
Còn đáng chú ý hơn nữa nè, nghiên cứu phát hiện tổ tiên của người Cận Châu Đại Dương không chỉ lai với Denisovan một lần đâu nha.
Dữ liệu di truyền chỉ ra rằng họ đã "mix" ADN từ ít nhất ba nhóm Denisovan khác nhau luôn. Điều đó mở ra giả thuyết rằng Denisovan có thể không phải là một quần thể đơn lẻ, mà là nhiều nhóm người cổ phân bố rộng khắp châu Á và Châu Đại Dương.
Nói cách khác, lịch sử tiến hóa của loài người có thể phức tạp hơn rất nhiều so với những gì mấy cuốn sách giáo khoa từng dạy chúng ta đó
Không phải mọi đoạn ADN cổ đều xịn đâu nha. Qua hàng nghìn thế hệ, chọn lọc tự nhiên đã loại bỏ nhiều biến thể không ổn rồi. Tuy nhiên, một số đoạn gene dường như được giữ lại vì giúp con người thích nghi tốt hơn với môi trường sống.
Các nhà nghiên cứu phát hiện nhiều biến thể Denisovan liên quan đến hệ miễn dịch, trao đổi chất, khả năng sinh sản và sự phát triển của hệ xương.
Một tín hiệu đặc biệt xuất hiện gần gene TRPS1, gene có vai trò trong quá trình phát triển xương và các đặc điểm vùng sọ mặt. Biến thể này phổ biến ở Châu Đại Dương và Đông Nam Á hải đảo, cho thấy nó có thể đã mang lại lợi thế sinh tồn trong những điều kiện môi trường nhất định.
Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu còn xác định được tới 3.127 biến thể cổ ảnh hưởng đến hoạt động biểu hiện gene. Rất nhiều trong số này liên quan trực tiếp đến hệ miễn dịch, cho thấy những lần gặp gỡ giữa người hiện đại và người cổ có thể đã góp phần định hình khả năng chống chọi bệnh tật của hậu duệ ngày nay đó.
Ngoài việc giúp tìm hiểu nguồn gốc loài người, nghiên cứu này còn đặt ra những vấn đề quan trọng cho y học hiện đại luôn nha.
Trong nhiều năm qua, các ngân hàng dữ liệu sinh học toàn cầu chủ yếu tập trung vào những nhóm dân cư lớn tại châu Âu và một phần châu Á. Các cộng đồng Châu Đại Dương vẫn bị nghiên cứu khá hạn chế.
Điều đó đồng nghĩa nhiều biến thể di truyền quan trọng có thể đang bị bỏ sót, làm giảm độ chính xác trong việc đánh giá nguy cơ bệnh tật, phản ứng với thuốc hay xây dựng các phương pháp điều trị phù hợp.
Sau hơn 42.000 năm bị che giấu bởi đại dương và thời gian, bộ gene của cư dân Cận Châu Đại Dương đang kể lại một câu chuyện đáng kinh ngạc vô cùng. Đó là câu chuyện về những cuộc hải trình cổ đại, những lần gặp gỡ giữa các loài người khác nhau và sự thật rằng con người hiện đại không phải sản phẩm của một dòng tiến hóa đơn độc đâu nha.
Trong mỗi chúng ta, lịch sử nhân loại vẫn đang tồn tại dưới dạng những đoạn mã di truyền thầm lặng. Và đôi khi, chính những cộng đồng tưởng chừng xa xôi nhất lại nắm giữ những chìa khóa quan trọng nhất để giải mã chúng đó
Nguồn: kenh14.vn
Trước giờ, story về tiến hóa loài người thường được kể theo kiểu: tổ tiên ta rời châu Phi, dạo một vòng rồi dần dần thay thế mấy loài người cổ khác trên toàn thế giới. Nhưng mà giờ thì phải viết lại rồi đó! Một nghiên cứu mới toanh vừa đăng trên tạp chí Science đang khiến giới khoa học phải "ngã ngửa" luôn.
Theo như kết quả nghiên cứu này, những người sống ở vùng Cận Châu Đại Dương — bao gồm New Guinea, quần đảo Bismarck và quần đảo Solomon — đang mang trong mình một trong những di sản di truyền cổ nhất từng được ghi nhận ở con người hiện đại đó nha.
Hồi cách đây khoảng 42.000 năm (tưởng tượng đi, lâu vãi!), tổ tiên của họ đã vượt biển vượt sông, qua được những địa hình siêu khó để đặt chân tới vùng đất xa xôi nhất mà loài người hồi đó có thể tới được. Sau cú di cư đỉnh của chóp này, họ sống khá là "chill" trong tình trạng biệt lập suốt hàng chục nghìn năm luôn á.
Biển bao quanh khiến việc đi lại ra ngoài khó như leo núi Everest. Địa hình toàn núi non hiểm trở lại càng chia cắt các nhóm người nhỏ với nhau. Theo thời gian, hàng loạt ngôn ngữ và văn hóa khác nhau bắt đầu hình thành.
Nhưng mà plot twist ở chỗ này nè: chính cái sự cô lập đó lại biến bộ gene của họ thành một "kho lưu trữ sống" về lịch sử tiến hóa của nhân loại luôn
Để decode kho báu di truyền này, các nhà khoa học đã giải mã 177 bộ gene chất lượng cao từ 12 cộng đồng thuộc Cận Châu Đại Dương và so sánh với hơn 1.000 bộ gene từ nhiều nơi khác trên thế giới.
Và kết quả thì... quá là sốc! Ngay cả mấy ông nghiên cứu cũng phải há hốc mồm luôn
Người Cận Châu Đại Dương mang lượng ADN cổ xưa cao vượt trội hẳn so với ai hết. Trung bình, mỗi người trong nghiên cứu có lượng trình tự di truyền cổ nhiều gấp khoảng 2,5 lần so với người châu Âu. Đặc biệt hơn hết, ADN Denisovan trong bộ gene của họ đỉnh hơn cả người Đông Á.
Ở một số cộng đồng, lượng di sản Denisovan được ghi nhận cao gấp khoảng 25 lần (25 LẦN NHÉ!) mức trung bình của người Đông Á hiện đại. Nghe mà choáng
Denisovan là một trong những bí ẩn lớn nhất của ngành cổ nhân học. Nhóm người cổ này có quan hệ gần với Neanderthal nhưng lại để lại rất ít hóa thạch. Những gì nhân loại biết về họ chủ yếu đến từ ADN được lấy từ vài chiếc răng và một mảnh xương ngón tay tìm thấy trong hang Denisova ở Siberia thôi.
Chính vì thế, phát hiện mới này mới gây chấn động đến vậy khi cho thấy dấu vết của Denisovan không chỉ tồn tại, mà còn in đậm trong bộ gene của hàng triệu con người đang sống trên đời.
Còn đáng chú ý hơn nữa nè, nghiên cứu phát hiện tổ tiên của người Cận Châu Đại Dương không chỉ lai với Denisovan một lần đâu nha.
Dữ liệu di truyền chỉ ra rằng họ đã "mix" ADN từ ít nhất ba nhóm Denisovan khác nhau luôn. Điều đó mở ra giả thuyết rằng Denisovan có thể không phải là một quần thể đơn lẻ, mà là nhiều nhóm người cổ phân bố rộng khắp châu Á và Châu Đại Dương.
Nói cách khác, lịch sử tiến hóa của loài người có thể phức tạp hơn rất nhiều so với những gì mấy cuốn sách giáo khoa từng dạy chúng ta đó
Không phải mọi đoạn ADN cổ đều xịn đâu nha. Qua hàng nghìn thế hệ, chọn lọc tự nhiên đã loại bỏ nhiều biến thể không ổn rồi. Tuy nhiên, một số đoạn gene dường như được giữ lại vì giúp con người thích nghi tốt hơn với môi trường sống.
Các nhà nghiên cứu phát hiện nhiều biến thể Denisovan liên quan đến hệ miễn dịch, trao đổi chất, khả năng sinh sản và sự phát triển của hệ xương.
Một tín hiệu đặc biệt xuất hiện gần gene TRPS1, gene có vai trò trong quá trình phát triển xương và các đặc điểm vùng sọ mặt. Biến thể này phổ biến ở Châu Đại Dương và Đông Nam Á hải đảo, cho thấy nó có thể đã mang lại lợi thế sinh tồn trong những điều kiện môi trường nhất định.
Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu còn xác định được tới 3.127 biến thể cổ ảnh hưởng đến hoạt động biểu hiện gene. Rất nhiều trong số này liên quan trực tiếp đến hệ miễn dịch, cho thấy những lần gặp gỡ giữa người hiện đại và người cổ có thể đã góp phần định hình khả năng chống chọi bệnh tật của hậu duệ ngày nay đó.
Ngoài việc giúp tìm hiểu nguồn gốc loài người, nghiên cứu này còn đặt ra những vấn đề quan trọng cho y học hiện đại luôn nha.
Trong nhiều năm qua, các ngân hàng dữ liệu sinh học toàn cầu chủ yếu tập trung vào những nhóm dân cư lớn tại châu Âu và một phần châu Á. Các cộng đồng Châu Đại Dương vẫn bị nghiên cứu khá hạn chế.
Điều đó đồng nghĩa nhiều biến thể di truyền quan trọng có thể đang bị bỏ sót, làm giảm độ chính xác trong việc đánh giá nguy cơ bệnh tật, phản ứng với thuốc hay xây dựng các phương pháp điều trị phù hợp.
Sau hơn 42.000 năm bị che giấu bởi đại dương và thời gian, bộ gene của cư dân Cận Châu Đại Dương đang kể lại một câu chuyện đáng kinh ngạc vô cùng. Đó là câu chuyện về những cuộc hải trình cổ đại, những lần gặp gỡ giữa các loài người khác nhau và sự thật rằng con người hiện đại không phải sản phẩm của một dòng tiến hóa đơn độc đâu nha.
Trong mỗi chúng ta, lịch sử nhân loại vẫn đang tồn tại dưới dạng những đoạn mã di truyền thầm lặng. Và đôi khi, chính những cộng đồng tưởng chừng xa xôi nhất lại nắm giữ những chìa khóa quan trọng nhất để giải mã chúng đó
Nguồn: kenh14.vn