TraTeen533
New member
Mới nghe thôi đã thấy như phim viễn tưởng rồi! Nhưng mà điều kỳ diệu là một trong số đó đã thực sự cứu sống bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, từng bị xem là "hết thuốc chữa", giờ khỏe lại gần như hoàn toàn luôn á!
Nhìn lại dòng lịch sử, y học vẫn luôn là vũ khí đắc lực giúp con người đánh bay cái đau và kéo dài sự sống. Những thành tựu y tế mà giờ mình dùng hằng ngày, nhiều cái là kết quả từ mấy trăm năm trời nghiên cứu đấy nha! Ví dụ như X-quang chụp xương, insulin cho người tiểu đường, thuốc giảm đau hay kháng sinh gì đó.
Nhưng còn những phương pháp siêu đỉnh mà các nhà khoa học đang loay hoay nghiên cứu ngay lúc này nữa! So với một thế kỷ trước thì chắc người ta coi đây là... phép thuật luôn á Nhưng tin vui là chúng sắp ra đời thực để phục vụ nhân loại trong vài năm tới thôi!
Dưới đây là 5 phát kiến y tế xịn xò nhất trong đống đó nè:
1. Robot phẫu thuật siêu xịn: bán tự động và tự động hẳn hoi
Hiện tại các bác sĩ đang xài nhiều loại robot y tế rồi đó, từ phẫu thuật vùng chậu, cột sống, mắt, tiêm dưới màng não... toàn là những thứ đòi hỏi độ chính xác "không đùa được" luôn.
Nhưng mà các robot hiện giờ chỉ là dạng bán tự động thôi. Nghĩa là nó giống như một cỗ máy, vẫn phải có bác sĩ và kỹ thuật viên điều khiển mọi thứ.
Các bác sĩ muốn điều khiển máy này cũng phải đi học chứng chỉ, giống kiểu... học lái xe ấy Nhưng cũng như xe hơi giờ có tự lái rồi, robot phẫu thuật cũng đang được phát triển để hoạt động tự chủ luôn nha!
Đầu năm nay, Đại học Johns Hopkins ở Mỹ đã thực hiện thành công ca mổ mô mềm phức tạp đầu tiên với em robot tên STAR. STAR này được lập trình thông minh, tự khâu nối 2 đoạn ruột lại với nhau - một thủ thuật siêu khó trong phẫu thuật ổ bụng, và hoàn toàn tự động 100% luôn!
Johns Hopkins coi đây là kỳ tích, "bước tiến siêu to khổng lồ đối với phẫu thuật hoàn toàn tự động trên người". Trong tương lai gần, các robot như STAR không chỉ hỗ trợ bác sĩ mà còn có thể tự mổ trong các tình huống khẩn cấp, ví dụ như chữa cho bệnh nhân bị chấn thương ngay trên xe cứu thương luôn!
2. Cấy ghép não để chữa trầm cảm
Phương pháp này nghe ghê nhưng có tên khoa học là kích thích não sâu. Nó là kỹ thuật cấy ghép thiết bị tạo xung điện và điện cực vào trong hộp sọ, để gửi tín hiệu có thể thay đổi hoặc điều chỉnh những hoạt động bất thường xảy ra trong não bộ.
Trước giờ, kích thích não sâu đã được dùng phổ biến để chữa động kinh và Parkinson rồi. Ước tính trên thế giới có hơn 260.000 bệnh nhân Parkinson đã được cấy ghép thiết bị tạo xung vào não. Đó là những người đến viện run lẩy bẩy, nhưng sau khi được kích thích não sâu thì tình trạng thuyên giảm hoặc khỏi hẳn luôn!
Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà khoa học đã cố gắng dùng kích thích não sâu để chữa trầm cảm. Công việc cũng liên quan đến việc cấy thiết bị tạo xung nhịp vào não bộ - một cỗ máy chạy pin chỉ to bằng hộp diêm, phát ra tín hiệu điện đều đặn vào các vùng não xử lý cảm xúc.
Ý tưởng cơ bản là nếu kích thích được một số vùng não liên quan đến trầm cảm, chẳng hạn như vùng Brodmann area 25 - nơi giàu chất vận chuyển serotonin hoạt động cực mạnh khi ta buồn, thì bệnh nhân sẽ thoát được cơn trầm cảm.
Năm ngoái, nhóm nghiên cứu tại Đại học California đã thử nghiệm thành công thiết bị kích thích não sâu trên bệnh nhân trầm cảm nặng. Đó là chị Sarah ngoài 30 tuổi, không đáp ứng với bất kỳ loại thuốc và liệu pháp nào trong 20 loại đã được kê đơn.
Chỉ khi được cấy ghép kích thích não sâu thì tình trạng của chị mới tiến triển. Trên thang đo trầm cảm, điểm của chị giảm từ 33 (mức trầm cảm rất nặng) xuống 14, rồi cuối cùng xuống dưới 10!
Sarah giờ đã trở thành bệnh nhân đầu tiên và duy nhất cho tới hiện tại điều trị trầm cảm thành công bằng phẫu thuật cấy ghép kích thích não sâu. "Thiết bị đã giúp tôi ngăn chặn chứng trầm cảm, cho phép tôi trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình và xây dựng lại một cuộc đời đáng sống", chị nói. Quá cảm động luôn!
3. Kính áp tròng "thần thánh" giải phóng thuốc ️
Đôi khi một đổi mới y tế không đến từ việc phát triển thuốc mới mà từ việc tìm ra cách tốt hơn để đưa thuốc vào cơ thể. Mình biết thuốc có thể uống, tiêm, hít và thậm chí... nhét từ dưới lên nữa
Giờ còn một lối vào nữa mà các bác sĩ muốn khai thác: đường mắt!
Hiện có hai cách đưa thuốc vào mắt. Với bệnh nhẹ như đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp, thuốc có thể nhỏ trực tiếp vào mắt. Nhưng nhược điểm là chúng bị nước mắt pha loãng bay màu hết.
Tới 95% hoạt chất từ thuốc nhỏ mắt sẽ không có cơ hội đi vào bên trong vì nước mắt đẩy chúng chảy ra ngoài. Thêm nữa, nhiều bệnh nhân hay quên không nhỏ thuốc đúng giờ luôn á!
Cách thứ hai là dùng kim tiêm tiêm trực tiếp vào mắt. Phương pháp này thường dùng cho bệnh võng mạc tiểu đường và thoái hóa hoàng điểm.
Nhưng rõ ràng là không bác sĩ nào muốn tiêm vào mắt bệnh nhân cả, vì có thể gây nhiễm trùng, chảy máu trong khi bệnh nhân thì đau điếng
Giải pháp mới nhất - loại kính áp tròng giải phóng thuốc chậm vào mắt - vừa được FDA cấp phép, sẽ khắc phục hết nhược điểm của hai phương pháp trên!
Được phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại công ty dược phẩm Johnson & Johnson, loại kính áp tròng này có tiếp điểm mềm bằng polyme, cho phép các phân tử thuốc có hình dạng nhất định đi qua.
Hiện đang được FDA cho phép dùng để phân phối thuốc dị ứng, nhưng trong tương lai gần, nó sẽ được dùng để đưa cả thuốc kháng sinh, chống viêm và các loại thuốc chữa bệnh mắt khác như tăng nhãn áp, nhiễm trùng và đục thủy tinh thể. Xịn sò chưa nào!
4. Liệu pháp gen cho ung thư và bệnh di truyền
Trong nhiều thập kỷ, các nhà khoa học đã hy vọng nghiên cứu ra phương pháp chỉnh sửa gen để điều trị những căn bệnh khó chữa hoặc "không thể chữa khỏi". Giờ những nỗ lực của họ cũng bắt đầu được đền đáp rồi!
Năm 2017, FDA đã phê duyệt ít nhất hai phương pháp điều trị nhắm đến gen, nhằm điều chỉnh hoặc thay thế các đột biến có hại gây ra bệnh tật. Một phương pháp gọi là CAR-T, liên quan đến việc chỉnh sửa các tế bào T của bệnh nhân trong phòng thí nghiệm, giúp họ chống lại ung thư.
Cụ thể, các bác sĩ trích xuất tế bào T từ hệ miễn dịch của bệnh nhân rồi kết hợp nó với thụ thể kháng nguyên nhân tạo (chimeric antigen receptor - CAR). Sau khi tạo thành tổ hợp CAR-T, loại thuốc này sẽ được truyền trở lại cơ thể bệnh nhân.
Thụ thể CAR sẽ đi tìm và gắn vào các tế bào ung thư mục tiêu. Tế bào T nhờ đó có thể tấn công được căn bệnh - điều mà trước đây nó không làm được vì coi tế bào ung thư là một phần bình thường trong cơ thể.
Trong một số thử nghiệm lâm sàng và cả các ca bệnh thực tế, CAR-T đã cho hiệu quả rõ rệt. Nó đã giúp một số bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, từng được coi là vô phương cứu chữa, thuyên giảm đến mức hoàn toàn! Đỉnh chưa!
Liệu pháp thứ hai đang tỏ ra hiệu quả là liệu pháp chỉnh sửa gen tế bào hồng cầu hình liềm. Tế bào hồng cầu hình liềm là rối loạn di truyền bẩm sinh nguy hiểm đang ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới. Thông thường, các tế bào hồng cầu hình tròn, rất linh hoạt và di chuyển dễ dàng trong mạch máu.
Nhưng những đứa trẻ sinh ra có đột biến gen sản xuất hemoglobin sẽ làm cho hồng cầu trở nên cứng, dính và có hình dạng giống lưỡi liềm hoặc mặt trăng khuyết. Những tế bào hình dạng bất thường này hay bị mắc kẹt trong các mạch máu nhỏ, dẫn đến chặn dòng máu chứa oxy và dinh dưỡng đến các bộ phận cơ thể.
Nguồn: soha.vn