Bộ Công Thương đang cân nhắc 3 phương án điều hành thị trường xăng dầu cho cuối năm 2026 và cả năm 2027 nữa đó các bạn ơi! Điểm hot nhất là nếu giá thế giới ổn định, nguồn cung đầy đủ thì các doanh nghiệp có thể được tự quyết định giá bán luôn Nhưng mà nếu thị trường biến động kiểu "trời long đất lở" thì Nhà nước vẫn phải giữ cơ chế điều hành giá định kỳ như cũ thôi.
Theo Bộ Công Thương thì thị trường năng lượng thế giới sắp tới vẫn còn nhiều yếu tố khó đoán lắm đó. Chuyện căng thẳng giữa Mỹ và Iran, cùng với việc Nga kéo dài lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, nhiên liệu tàu thủy và dầu gasoil có thể ảnh hưởng đến nguồn cung và giá năng lượng toàn cầu, đặc biệt là dầu diesel nha.
Thêm nữa là chi phí vận tải tăng cao có thể kéo theo giá thành hàng hóa, tạo thêm áp lực lạm phát trong nước nữa chứ
3 kịch bản "hot" từ Bộ Công Thương
Trước những diễn biến phức tạp này, Bộ Công Thương đã setup 3 kịch bản điều hành, dựa trên mức giá dầu thế giới và khả năng đảm bảo nguồn cung.
Kịch bản 1: Mọi thứ "êm đẹp"
Ở phương án đầu tiên, giá dầu được giả định duy trì ổn định quanh mức 80 USD/thùng, nguồn cung không gặp vấn đề gì và nghị định mới về kinh doanh xăng dầu được ban hành, có hiệu lực từ năm 2027.
Với điều kiện thị trường thuận lợi, các thương nhân kinh doanh xăng dầu sẽ được chủ động xác định giá bán theo nguyên tắc thị trường, tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình theo quy định pháp luật. Cơ quan quản lý nhà nước không còn trực tiếp điều chỉnh giá bán theo chu kỳ như hiện nay nữa đâu.
Thay vào đó, Bộ Công Thương sẽ chuyển sang giám sát quá trình hình thành giá, kiểm tra việc tuân thủ quy định về giá, cạnh tranh và hoạt động của hệ thống phân phối. Cơ quan này cũng theo dõi sát tình hình cung ứng để kịp thời phát hiện nguy cơ thiếu hụt. Trong bối cảnh giá cả và nguồn cung ổn định thì việc triển khai các biện pháp bình ổn theo Luật Giá được đánh giá là chưa cần thiết lắm.
Kịch bản 2: Giá tăng nhưng vẫn OK
Kịch bản thứ hai được đặt ra khi thị trường năng lượng quốc tế vẫn tương đối ổn định nhưng giá dầu vượt ngưỡng 90 USD/thùng. Nguồn cung dầu thô và xăng dầu từng bước phục hồi, các biến động giá vẫn nằm trong khả năng thích ứng của thị trường.
Tuy nhiên, Bộ Công Thương nhận định giá dầu khó có thể giảm sâu về mức thấp như đầu năm 2026 hoặc tương đương phương án thứ nhất. Trong điều kiện nghị định mới có hiệu lực từ năm 2027 và nguồn cung vẫn được đảm bảo thì cơ chế doanh nghiệp tự quyết giá bán tiếp tục được tính đến.
Kịch bản 3: "Căng não" khi giá tăng vọt
Đối với kịch bản thứ ba thì rủi ro sẽ lớn hơn nhiều nếu giá dầu thế giới tăng lên từ 110 USD/thùng và xuất hiện nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Xung đột địa chính trị kéo dài hoặc leo thang có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác, lọc dầu và vận chuyển quốc tế. Chi phí logistics, bảo hiểm hàng hóa cũng có thể tăng mạnh luôn.
Trong tình huống này, dù nghị định mới đã được ban hành, cơ chế giá mới có thể chưa được triển khai ngay. Nhà nước sẽ tiếp tục trực tiếp điều hành giá xăng dầu theo chu kỳ cho đến khi thị trường trở lại trạng thái ổn định.
Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường quốc tế, từ đó đưa ra phương án điều chỉnh phù hợp và đề xuất giải pháp ứng phó khi cần thiết.
Song song với việc xây dựng các phương án điều hành, Bộ Công Thương cũng đặt yêu cầu đảm bảo hoạt động ổn định của hai nhà máy lọc dầu trong nước. Các thương nhân đầu mối phải được giám sát chặt chẽ về kế hoạch sản xuất, nhập khẩu và mua hàng, đồng thời chủ động tìm kiếm nhiều nguồn cung dầu thô, xăng dầu từ nước ngoài.
Doanh nghiệp cũng cần thực hiện đầy đủ kế hoạch cung ứng, duy trì lượng hàng tồn kho lưu thông theo quy định để hạn chế nguy cơ thiếu hụt khi thị trường quốc tế biến động.
Dự báo nhu cầu năm 2027
Đối với năm 2027, Bộ Công Thương dự báo nhu cầu xăng có thể không tăng đáng kể do phương tiện sử dụng điện và các dạng năng lượng thay thế ngày càng phổ biến (xe điện đang lên ngôi rồi các bạn ạ
). Trong khi đó, nhu cầu dầu phục vụ hoạt động công nghiệp và vận tải được dự báo tăng lên khi nhiều dự án đầu tư công, sản xuất công nghiệp được đẩy mạnh.Về chính sách giá, Bộ Công Thương dự kiến phối hợp với Bộ Tài chính đánh giá hiệu quả các chính sách thuế áp dụng trong năm 2026, nhất là những ưu đãi có thời hạn đến hết ngày 31.12.2026. Trên cơ sở đánh giá này, các cơ quan chức năng sẽ nghiên cứu phương án áp dụng từ đầu năm 2027, hướng đến hạn chế những cú sốc về giá trong giai đoạn chuyển tiếp.
Nếu giá năng lượng quốc tế tăng đột biến thì chính sách thuế vẫn được xem là một trong những công cụ cần ưu tiên nghiên cứu để hỗ trợ ổn định thị trường và đảm bảo nguồn cung.
Quỹ Bình ổn giá không còn là "cứu cánh"
Một điểm đáng chú ý là Bộ Công Thương không đặt mục tiêu tiếp tục sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu như giải pháp ưu tiên để hỗ trợ giá bán trong kịch bản thị trường ổn định hoặc biến động ở mức có thể kiểm soát. Thay vào đó, cơ quan quản lý tập trung rà soát số dư, thực hiện trích lập theo quy định và ưu tiên hoàn trả khoản ngân sách nhà nước đã tạm ứng.
Ngay cả khi rơi vào kịch bản giá dầu tăng mạnh, nguồn cung chịu áp lực lớn thì việc sử dụng Quỹ cũng không được xác định là lựa chọn hàng đầu. Trường hợp phát sinh tình huống đặc biệt cần chi Quỹ thì phương án phải được xem xét dựa trên quy định pháp luật, số dư thực tế, nghĩa vụ hoàn trả ngân sách và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Như vậy, định hướng điều hành xăng dầu trong năm 2027 sẽ có sự phân hóa theo diễn biến thị trường: doanh nghiệp có thể chủ động quyết định giá khi điều kiện thuận lợi, trong khi Nhà nước vẫn giữ vai trò điều tiết trực tiếp nếu xảy ra biến động lớn hoặc nguy cơ mất an toàn nguồn cung nha các bạn!
Nguồn: techz.vn