"Trông có vẻ bận rộn" đang trở thành skill sống còn ở văn phòng, một kiểu chống lại văn hóa làm việc kiệt sức theo cách... vừa buồn cười vừa đau lòng
9h sáng, không khí văn phòng bắt đầu nhộn nhịp. Có bạn ôm laptop chạy nhanh như Flash từ phòng họp này qua phòng họp khác. Bạn khác thì tab Excel, email, chat nhảy lung tung chóng mặt. Thi thoảng, tiếng gõ phím tách tách vang lên như đang code tính mạng nhân loại, ai nhìn vào cũng nghĩ đang cực kỳ bận rộn
Nhưng đến tối, khi check lại to-do list, những task quan trọng vẫn nằm im như tượng. Đó chính là hiện tượng task masking (tạm dịch: bận rộn ảo) - trend "giả vờ" đang làm việc siêng năng dù thực chất chẳng tạo ra giá trị gì đáng kể
Task masking là hành vi làm những việc ít quan trọng hoặc mang tính... làm cho có, để tạo cảm giác mình đang productive hết nấc.
Sự xuất hiện của task masking gắn liền với cách làm việc đổi khác hậu Covid. Sau đại dịch, nhiều công ty ép nhân viên quay lại văn phòng full-time. Đi kèm đó là áp lực phải luôn có mặt, reply tin nhắn nhanh như điện và liên tục phải chứng minh mình đang làm việc
Khác với procrastination (trì hoãn) thông thường, task masking không phải là trốn việc hoàn toàn. Người ta vẫn làm gì đó liên tục, nhưng những việc đó... không thực sự tạo ra giá trị đâu
Họ có thể dành cả giờ đồng hồ rep email không quan trọng trong khi task chính vẫn chưa động đến. Họ join những cuộc họp không thực sự cần thiết, liên tục switch qua lại giữa các việc để tạo vẻ đa nhiệm hoặc duy trì image "bận rộn" trước đồng nghiệp và sếp.
Trên TikTok, hiện tượng này từng viral với hàng triệu views. Một đống video chia sẻ những "mẹo" để trông bận hơn ở văn phòng như: đi lại thật nhanh, cầm laptop mọi lúc mọi nơi, giữ mặt căng thẳng hoặc spam phím liên tục dù chưa làm gì cả
Theo các HR expert, task masking thường không phải do lười. Thay vào đó, nó phản ánh những áp lực vô hình trong công việc.
Đối với nhiều bạn trẻ - gen bắt đầu đi làm trong hoặc sau Covid - việc quay lại văn phòng đồng nghĩa với phải adapt với những rule mới. Khi hiệu quả công việc không phải lúc nào cũng thấy rõ, nhiều người feel phải chứng minh mình đang làm việc đủ chăm chỉ.
Từ đó xuất hiện tâm lý: nếu không flex mình bận rộn, người khác sẽ nghĩ mình đang ngồi chơi xơi nước
Bên cạnh đó là nỗi lo về KPI, áp lực giữ job hoặc sợ bị dán nhãn thiếu năng lực. Trong một số môi trường, việc ngồi yên suy nghĩ, research hay nghỉ giải lao ngắn đôi khi lại dễ bị hiểu nhầm hơn là việc cứ rep tin nhắn hay nghe điện thoại liên tục.
Một lý do khác đến từ tình trạng burnout kéo dài. Khi phải đối mặt với khối lượng công việc khủng hoặc áp lực thường trực, nhiều người vô thức chọn những task đơn giản, ít tốn năng lượng hơn. Việc trả lời email hay sắp xếp file có thể mang lại cảm giác hoàn thành nhanh hơn nhiều so với bắt tay vào dự án phức tạp đang gây stress
Nói cách khác, task masking đôi khi là cơ chế tự bảo vệ của những người đã quá mệt mỏi.
Dù được gọi bằng cái tên khá trendy, task masking thực chất không phải hiện tượng mới toanh.
Trước thời laptop và app quản lý công việc, vẫn luôn có những phiên bản khác của việc "giả vờ bận". Có người cầm tập hồ sơ đi lại liên tục giữa các phòng ban, có người kéo dài thời gian xử lý việc đơn giản để tạo cảm giác mình đang rất bận
Điều khác biệt bây giờ là tech đã tạo ra vô vàn cách để flex sự bận rộn. Calendar kín mít, status luôn online hay những cuộc họp kéo dài có thể khiến ai đó trông rất productive dù hiệu quả thực tế... chưa chắc đâu nhé.
Trong nhiều trường hợp, chính môi trường làm việc quá coi trọng sự hiện diện đã vô tình encourage hành vi này.
Đương nhiên, những người đang "giả vờ bận" ở văn phòng cũng đối mặt với không ít vấn đề. Task masking có thể giúp một người tạm thời tránh được ánh mắt soi mói từ sếp hoặc đồng nghiệp. Tuy nhiên, về lâu dài, cái giá phải trả không hề nhỏ
Khi năng lượng bị tiêu hao vào việc duy trì image bận rộn, những công việc thực sự quan trọng lại dễ bị delay. Nhân viên vừa không đạt kết quả mong muốn, vừa cảm thấy kiệt sức vì lúc nào cũng phải maintain trạng thái "đang làm việc".
Điều này cũng dễ tạo ra sự mất balance trong team. Những người tạo được cảm giác mình rất bận có thể nhận được nhiều attention hơn, được sếp ưu ái hơn những đồng nghiệp âm thầm tạo ra kết quả thực tế. Theo thời gian, điều đó ảnh hưởng đến động lực làm việc và sự công bằng trong team
Quan trọng hơn, task masking có thể là dấu hiệu cho thấy nhân viên đang lost kết nối với công việc hoặc đang gặp vấn đề về tinh thần mà chưa được nhận diện đúng cách.
Nhiều chuyên gia cho rằng giải pháp không nằm ở việc giám sát chặt hơn hay cố gắng phát hiện ai đang task masking.
Điều cần thay đổi là cách các công ty đánh giá hiệu suất. Khi nhân viên được trao quyền tự chủ, có mục tiêu clear và được recognize dựa trên output thay vì số giờ ngồi trước màn hình, nhu cầu phải chứng minh sự bận rộn cũng giảm đi đáng kể
Bởi suy cho cùng, công việc không phải cuộc thi xem ai trông bận nhất mà
Task masking phản ánh một nghịch lý quen thuộc của môi trường công sở hiện đại. Đôi khi chúng ta dành quá nhiều thời gian để show mình đang làm việc, đến mức quên mất điều quan trọng nhất là tạo ra giá trị từ công việc đó.
Trong một thế giới mà ai cũng tất bật, có lẽ điều đáng được ghi nhận không phải là người luôn bận rộn, mà là người thực sự tạo ra kết quả
(Nguồn: People Management)
Nguồn: kenh14.vn